Samenvatting blok 5 jaar 2 - Fysiotherapie Zuyd Hogeschool

Samenvatting blok 5
Taak 1 Chronische enkelklachten
Leerdoel 1. De student kent de anatomie van de enkel; spieren,
botten, gewrichtslijnen, ligamenten

De spieren leren vanaf de flashcards met origo, insertie, functie en innervatie

- Extensorengroep
o Tibialis anterior
o Extensor digitorum longus
o Extensor hallucis longus
- Fibularisgroep
o Peroneus longus
o Peroneus brevis
o Peroneus tertius
- Oppervlakkige flexorengroep
o Triceps surae
 Soleus
 Gastrocnemius
- Overige spieren
o Plantaris
o Tibialis posterior
o Flexor digitorum longus
o Flexor hallucis longus
o Extensor digitorum brevis
o Extensor hallucis brevis
o Opponens digiti minimi

Ligamenten
Buitenste banden


o Ligamentum talofibular posterior
o Ligamentum talofibular anterior
o Ligamentum calcaneofibular
o Laterale retinaculum

Aan de mediale
zijde ligamentum
deltoideum, de
binnenste banden,
bestaande uit:
- Pars
tibiotalaris
anterior
- Pars tibiotalaris posterior

1

, - Pars tibionavicularis
- Pars tibiocalcanea

Lig bifurcatum is een dorsaal ligament en bestaat uit 2 delen, namelijk lig. calcaneumnaviculare en
calcaneumcuboideum. Direct boven de enkel zit de syndesmoses, het gewricht tussen de fibula en
tibia. De syndesmoses is geen volledig gewricht en er zijn geen functionele bewegingen mogelijk, het
bestaat uit kraakbeen. De syndesmose wordt versterkt door een ligament welke het fibula en de
tibia bij elkaar houdt, het lig. tibiafibulare anterior

- Graad 1: oprekking voorbij grens (distorsie)
- Graad 2: inscheuring ligament (partiële ruptuur)
- Graad 3: volledige scheur (volledige ruptuur)




Botten




2

,Gewrichtslijnen

- Lisfranc (art. tarsometatarsalis/ TMT-gewricht) combinatie van
gewrichten die tussen de tarsus en de ossa metatarsalia liggen.
o Enerzijds distale deel van ossa cuneiformia + os cuboideum
o Anderzijds proximale deel van bases van ossa metatarsalia
- Chopart (art. tarsi transversa)
o Gewricht tussen calcaneus en os cuboideum aan laterale
zijde
o Gewricht tussen talus en os naviculare aan mediale zijde

Leerdoel 2
A De student legt de biomechanica van de enkel uit; onderste en
bovenste spronggewricht & gewrichtslijnen
- Bewegingen in het bovenste spronggewricht:
o Dorsaalflexie
o Plantairflexie
- Bewegingen in het onderste spronggewricht: combinatiebewegingen;
o Inversie = plantairflexie + adductie + supinatie
o Eversie = dorsaalflexie + abductie + pronatie

Assen en vlakken:
De voet kan om 3 assen bewegen:

3

, - as A
o plantair- en dorsaalflexie
o fronttransversale as
o sagittale vlak
- as B
o abductie en adductie
o frontosagitale as
o transversale vlak
- as C
o pronatie en supinatie
o sagittotransversale as
o Frontaal vlak

Om de complexe bewegingen van de voet beter te kunnen beschrijven, wordt deze regio in 4
functionele eenheden ingedeeld:
1. Het talocrurale systeem (onderbeen en bovenste spronggewricht)
2. Het subtalaire systeem (onderste spronggewricht)
3. De voetgewelven
4. De tenen

1. Het talocrurale systeem heeft 2 hoofdfuncties:
- in de open keten: het initieel plaatsen van de voet en de voorbereiding op de volgende
belastingsituatie
- in de gesloten keten: het geleidelijk opvangen en dragen van het lichaamsgewicht
- bestaat uit 3 gewrichten
- voorkant van de talus is breder dan de achterkant

2. Het subtalaire systeem heeft een hoofdfunctie: Door bufferwerking (schokdemping) in het
subatomaire systeem wordt piekbelasting verminderd tijdens het begin van de voetbelasting
(heelstrike) in het talocrurale systeem en de bovenliggende gewrichten. De geringe
bergingsuitslag, de schokdemperfunctie en de grillige morfologie zijn functionele kenmerken die
nagenoeg overeenkomen met die van het sacro illiacale gewricht.
- Subtalaire systeem wordt vaak in 2 gewrichten onderverdeeld
o Art. subtalaris = achterste kamer, talus en calcaneus
o Art. talocalcaneonavicularis = voorste kamer, talus, calcaneus, os naviculare en lig.
Calcaneonaviculare plantair
 Calcaneus is convex en de talus is concaaf
 Onderste spronggewricht: inversie en eversie
 Bij fibula gebeurt het tegenovergesteld als bij malleolus?
 Laterale malleolus ligt meer naar dorsaal en distaal

3. De functie van de voetgewelven: Door aanpassing van de voetgewelven kan het
lichaamsgewicht op bijna elke soort ondergrond gedragen worden en kan bufferwerking van de
bovenliggende system verder worden ondersteund.

4. De tenen: Spelen vooral een rol bij het bewaren van het evenwicht en bij het verzorgen van een
vloeiende voetafwikkeling tijden het gaan. Daarnaast hebben ze een belangrijk aandeel in de
voorwaartse versnelling tijdens het voortbewegen en het dynamisch variabel maken van het
ondersteuningsvlak.

Lisfranc

4