VK leerdoelen
1.1 Wat is kwaliteit van zorg?
1. De student kan het begrip kwaliteit van zorg definiëren
Kwaliteit van zorg heeft verschillende definities:
Geheel van kenmerken van een entiteit dat betrekking heet op het vermogen van
die entiteit om kenbaar gemaakte en vanzelfsprekende behoeften te bevredigen.
Quality is anything you can improve
Geschiktheid voor gebruik
Voldoen aan specificaties
2. De student kan het begrip kwaliteitszorg definiëren
Dimensies kwaliteitszorg -> hierop richt kwaliteit van zorg zich.
Patiëntgericht: afgestemd op de noden, wensen en waarden van de patiënt
Doelmatig: toegesneden op de vraagstelling van de patiënt en zonder verspilling
Effectief: betrouwbaar en gebaseerd op wetenschappelijke kennis
Veiligheid: vrij van fouten die schade kunnen toebrengen aan patiënten en
medewerkers
Gelijkheid: gelijkwaardig voor alle patiëntengroepen
Tijd: op het juiste moment en zonder onnodige wachttijden
Kwalitatief goede zorg is dus zorg die patiëntgericht, veilig, effectief, doelmatig en op tijd
is en wordt toegesneden op de behoeften van de individuele patiënt en cliënt.
3. De student kan de verschillende perspectieven van waaruit naar kwaliteit van zorg
wordt gekeken herinneren
Perspectieven kwaliteitszorg:
1. Cliënt/zorgvrager: actieve belangstellingen van cliënten voor kwaliteit is groeiende -
> is van groot belang voor de kwaliteit van zorg. Het is verplicht om cliënten te betreken
in het opstellen van behandel, verpleeg of zorgplan en nemen ze deel aan
patiëntenraden, maken zij deel uit van kwaliteitsstuurgroepen of worden zij anderszins
door het management betrokken bij kwaliteitsbeleid. Federaties opgezet die de kwaliteit
verbeteren.
CQ-index: gestandaardiseerde systematiek voor meten, analyseren en rapporteren van
klantervaringen in de zorg. Op domeinen van de kwaliteit van zorg, dat het fundament
bestaat uit een mix van kwalitatief en kwantitatief onderzoek en dat in het
ontwikkelingsproces een belangrijke rol is weggelegd voor de gebruikers van
zorgvoorzieningen. Inzicht in twee zaken: wat vinden patiënten en wat zijn hun
ervaringen met de zorg. De informatie kan worden gebruikt door: consumenten zelf,
cliëntenorganisaties, verzekeraars, managers en professionals, IGZ en Nederlandse
zorgautoriteit en het ministerie van VWS
2.Zorgverlener/verpleegkundige:
Deze hebben zich intensief beziggehouden met de kwaliteitsontwikkeling van hun
vakgebied. Belangrijkste instrumenten zijn:
Opleiding en registratie waarbij de opleiding moet garanderen dat iedere
beroepsgroep over de geëigende kennis en vaardigheden kan beschikken, en
waarbij de registratie en herregistratie moet garanderen dat elke professional zijn
vak bijhoudt.
Wetenschappelijke of beroepsverenigingen die opleidingseisen formuleren,
zorgdragen voor bij- en nascholing, richtlijnen van zorg ontwikkelen enz.
, Intercollegiale toetsing als educatief proces waarbij beroepsgroepen elkaars
beroepsuitvoering, op basis van expliciete criteria en uitgaande van vrijwilligheid,
toetsen.
Medisch tuchtrecht, dat toegepast wordt indien een beroepsuitoefenaar een zeer
onzorgvuldige procedure heeft gevolgd.
De kwaliteit bevorderende rol van zorgverleners beperkt zich niet tot activiteiten in
het kader van het beroep. Ook op het niveau van de organisatie nemen zij deel aan
kwaliteit bevorderende activiteiten. Begrippen centraal:
Verantwoordelijkheid & regie
Zelfmanagement (gebalanceerd samenspel tussen een kundige zorgverlener
en een goed geïnformeerde, actieve patiënt) -> zorg die bij je past en de
manier die bij je past.
3.Management: Kwaliteit van zorg is een belangrijke verantwoordelijkheid van het
management van de organisatie. Zorgorganisaties dienen de kwaliteit van zorg
systematisch te bewaken, beheersen en zo mogelijk verbeteren. De activiteiten dienen
op elkaar te worden afgestemd. Verbetering van kwaliteit zorg.
4.De koepel: Koepelorganisaties richten zich primair op de collectieve behartiging van
zorginhoudelijke, sociale en economische belangen van de leden. Zij streven ernaar
zodanige kaders te scheppen dat de aangesloten zorgorganisaties alert en flexibel
kunnen inspelen op de vraag naar zorg. Koepel -> tot stand brengen van branche
passende voorwaarden (via beleidsontwikkeling, lobby en overleg met relevante partijen
in het veld). En kwaliteitsbeleid geformuleerd. Zo ontwikkelen en simuleren zij de
invoering van kwaliteitsdeelsystemen en certificatie- of accreditatietrajecten ter
bevordering dan wel controle van kwaliteit.
5.Zorgverzekeraars: Verhouding prijs-kwaliteit staat centraal. Het streven is gericht op
effectieve, veilige, zorgvuldige en doelmatige zorg. Lokale afspraken tussen verzekeraars
en zorgorganisaties, gemaakt in het kader van de jaarlijkse productieafspraken, waar het
kwaliteitsstreven van de verzekeraars concreet wordt uitgewerkt.
6.Inspecteren/inspectie: IGZ (inspectie voor de gezondheidszorg) ziet toe op de
kwaliteit in zorginstellingen. Via werkbezoek aan zorgorganisaties en het behandelen van
klachten. Jaarlijks rapport ‘de staat van de gezondheidszorg’ over de kwaliteit en de
toegankelijkheid van de zorg. Via indicatoren informatie die een oordeel geven over de
kwaliteit van zorg. VWS ‘zichtbare zorg’ -> ondersteunen het zichtbaar maken van
kwaliteit van zorg. Kwaliteitsinstituut is onderdeel van het Nederlandse Zorginstituut
(NZi).
7.Overheid: Hecht veel belang aan een kwalitatief goede gezondheidszorg. Door middel
van weten en regels eisen aan de kwaliteit van de zorgverlening. Dienen twee doelen:
Stimuleert het zorgvragers zich zelf verantwoordelijk te voelen voor de geleverde
zorg
De overheid wil kunnen ingrijpen wanneer minimaal vereiste kwaliteit van zorg
niet wordt geleverd
Belangrijkste recente kwaliteit bevorderende activiteiten van de overheid:
Invoering Wet Beroepen in de Individuele Gezondheidszorg (Wet BIG): geeft
kaders aan voor de beroepsuitoefening, zodanig dat de patiënt beschermd is
tegen ondeskundig handelen of onzorgvuldig handelen. De wet legt vast:
o Welke beroepsbeoefenaren welke behandelingen mogen verrichten en
welke regels te titelbescherming van beroepsoefenaren door aan te
geven aan welke wettelijke eisen een beroepsoefenaren moet voldoen.
, Breidt tuchtrechtspraak van artsen uit. Zorgverleners moeten dus de
kennis + vaardigheden bijhouden, herregisteren -> BIG-register.
Kwaliteitswet Zorginstellingen: Een raamwet die instellingen verplicht tot het
leveren van verantwoorde zorg, het systematisch bewaken, beheersen en
verbeteren van de kwaliteit van zorg, het invoeren van een kwaliteitssysteem
en het jaarlijks afleggen van verantwoording over het gevoerde beleid in een
kwaliteitsjaarverslag. Instellingen -> verantwoorde zorg leveren: zorg van een
goed niveau en in ieder geval doeltreffend, doelmatig, patiëntgericht en
afgestemd op de reële behoefte van de patiënt. Stelt globale eisen en laat de
invulling daarvan over aan de zorginstelling zelf.
Wet op de Geneeskundige BehandelOvereenkomst (WGBO): legt de
rechtspositie van de patiënt vast. Geregeld wordt het recht van de patiënt op
informatie over het onderzoek en de behandeling, het recht op inzage in het
medische dossier en de bescherming van de vertrouwelijkheid van de
medische gegevens. Vereist dat een behandeling pas kan beginnen als de
patiënt daartoe expliciet toestemming geeft, vast te leggen in een
behandelovereenkomst.
1.2 Kwaliteit van zorg: de cirkel rond
1. De student kan het belang van de PDCA cyclus in relatie tot kwaliteitszorg benoemen
De PDCA-cyclus staat voor de afkorting van de vier belangrijkste stappen in de cirkel:
Plan, Do, Check en (Re-) Act. Deze stappen moeten uiteindelijk voor verbetering
binnen de organisatie zorgen -> PCDA-cyclus is dus een belangrijk hulpmiddel om tot
verbetering van kwaliteitszorg te komen.
2. De student kan de verschillende stappen in de PDCA cyclus herkennen
PDCA-cyclus (kwaliteitscirkel van Deming)
Plan – Huidige situatie in kaart brengen, oorzaak- en gevolg analyse, doelstellingen
(/wenselijke situatie en veranderdoel) maken om de kwaliteit te verhogen.
Do – Het eerdere ontworpen plan met doelstellingen wordt uitgevoerd.
Check – Resultaten meten uitvoering, vergelijken oorspronkelijke situatie en naast de
gestelde doelen leggen (=analyseren en conclusies trekken) -> doel behaald?
Act – Het eerder ontworpen plan bijstellen op basis van de gevonden resultaten, de cirkel
begint weer opnieuw.
3. De student kan de overeenkomsten tussen de PDCA cyclus en het verpleegkundig
proces herkennen.
Overeenkomsten PCDA-cyclus en het verpleegkundig proces:
Allebei een cyclisch proces -> wordt opnieuw doorlopen.
1.1 Wat is kwaliteit van zorg?
1. De student kan het begrip kwaliteit van zorg definiëren
Kwaliteit van zorg heeft verschillende definities:
Geheel van kenmerken van een entiteit dat betrekking heet op het vermogen van
die entiteit om kenbaar gemaakte en vanzelfsprekende behoeften te bevredigen.
Quality is anything you can improve
Geschiktheid voor gebruik
Voldoen aan specificaties
2. De student kan het begrip kwaliteitszorg definiëren
Dimensies kwaliteitszorg -> hierop richt kwaliteit van zorg zich.
Patiëntgericht: afgestemd op de noden, wensen en waarden van de patiënt
Doelmatig: toegesneden op de vraagstelling van de patiënt en zonder verspilling
Effectief: betrouwbaar en gebaseerd op wetenschappelijke kennis
Veiligheid: vrij van fouten die schade kunnen toebrengen aan patiënten en
medewerkers
Gelijkheid: gelijkwaardig voor alle patiëntengroepen
Tijd: op het juiste moment en zonder onnodige wachttijden
Kwalitatief goede zorg is dus zorg die patiëntgericht, veilig, effectief, doelmatig en op tijd
is en wordt toegesneden op de behoeften van de individuele patiënt en cliënt.
3. De student kan de verschillende perspectieven van waaruit naar kwaliteit van zorg
wordt gekeken herinneren
Perspectieven kwaliteitszorg:
1. Cliënt/zorgvrager: actieve belangstellingen van cliënten voor kwaliteit is groeiende -
> is van groot belang voor de kwaliteit van zorg. Het is verplicht om cliënten te betreken
in het opstellen van behandel, verpleeg of zorgplan en nemen ze deel aan
patiëntenraden, maken zij deel uit van kwaliteitsstuurgroepen of worden zij anderszins
door het management betrokken bij kwaliteitsbeleid. Federaties opgezet die de kwaliteit
verbeteren.
CQ-index: gestandaardiseerde systematiek voor meten, analyseren en rapporteren van
klantervaringen in de zorg. Op domeinen van de kwaliteit van zorg, dat het fundament
bestaat uit een mix van kwalitatief en kwantitatief onderzoek en dat in het
ontwikkelingsproces een belangrijke rol is weggelegd voor de gebruikers van
zorgvoorzieningen. Inzicht in twee zaken: wat vinden patiënten en wat zijn hun
ervaringen met de zorg. De informatie kan worden gebruikt door: consumenten zelf,
cliëntenorganisaties, verzekeraars, managers en professionals, IGZ en Nederlandse
zorgautoriteit en het ministerie van VWS
2.Zorgverlener/verpleegkundige:
Deze hebben zich intensief beziggehouden met de kwaliteitsontwikkeling van hun
vakgebied. Belangrijkste instrumenten zijn:
Opleiding en registratie waarbij de opleiding moet garanderen dat iedere
beroepsgroep over de geëigende kennis en vaardigheden kan beschikken, en
waarbij de registratie en herregistratie moet garanderen dat elke professional zijn
vak bijhoudt.
Wetenschappelijke of beroepsverenigingen die opleidingseisen formuleren,
zorgdragen voor bij- en nascholing, richtlijnen van zorg ontwikkelen enz.
, Intercollegiale toetsing als educatief proces waarbij beroepsgroepen elkaars
beroepsuitvoering, op basis van expliciete criteria en uitgaande van vrijwilligheid,
toetsen.
Medisch tuchtrecht, dat toegepast wordt indien een beroepsuitoefenaar een zeer
onzorgvuldige procedure heeft gevolgd.
De kwaliteit bevorderende rol van zorgverleners beperkt zich niet tot activiteiten in
het kader van het beroep. Ook op het niveau van de organisatie nemen zij deel aan
kwaliteit bevorderende activiteiten. Begrippen centraal:
Verantwoordelijkheid & regie
Zelfmanagement (gebalanceerd samenspel tussen een kundige zorgverlener
en een goed geïnformeerde, actieve patiënt) -> zorg die bij je past en de
manier die bij je past.
3.Management: Kwaliteit van zorg is een belangrijke verantwoordelijkheid van het
management van de organisatie. Zorgorganisaties dienen de kwaliteit van zorg
systematisch te bewaken, beheersen en zo mogelijk verbeteren. De activiteiten dienen
op elkaar te worden afgestemd. Verbetering van kwaliteit zorg.
4.De koepel: Koepelorganisaties richten zich primair op de collectieve behartiging van
zorginhoudelijke, sociale en economische belangen van de leden. Zij streven ernaar
zodanige kaders te scheppen dat de aangesloten zorgorganisaties alert en flexibel
kunnen inspelen op de vraag naar zorg. Koepel -> tot stand brengen van branche
passende voorwaarden (via beleidsontwikkeling, lobby en overleg met relevante partijen
in het veld). En kwaliteitsbeleid geformuleerd. Zo ontwikkelen en simuleren zij de
invoering van kwaliteitsdeelsystemen en certificatie- of accreditatietrajecten ter
bevordering dan wel controle van kwaliteit.
5.Zorgverzekeraars: Verhouding prijs-kwaliteit staat centraal. Het streven is gericht op
effectieve, veilige, zorgvuldige en doelmatige zorg. Lokale afspraken tussen verzekeraars
en zorgorganisaties, gemaakt in het kader van de jaarlijkse productieafspraken, waar het
kwaliteitsstreven van de verzekeraars concreet wordt uitgewerkt.
6.Inspecteren/inspectie: IGZ (inspectie voor de gezondheidszorg) ziet toe op de
kwaliteit in zorginstellingen. Via werkbezoek aan zorgorganisaties en het behandelen van
klachten. Jaarlijks rapport ‘de staat van de gezondheidszorg’ over de kwaliteit en de
toegankelijkheid van de zorg. Via indicatoren informatie die een oordeel geven over de
kwaliteit van zorg. VWS ‘zichtbare zorg’ -> ondersteunen het zichtbaar maken van
kwaliteit van zorg. Kwaliteitsinstituut is onderdeel van het Nederlandse Zorginstituut
(NZi).
7.Overheid: Hecht veel belang aan een kwalitatief goede gezondheidszorg. Door middel
van weten en regels eisen aan de kwaliteit van de zorgverlening. Dienen twee doelen:
Stimuleert het zorgvragers zich zelf verantwoordelijk te voelen voor de geleverde
zorg
De overheid wil kunnen ingrijpen wanneer minimaal vereiste kwaliteit van zorg
niet wordt geleverd
Belangrijkste recente kwaliteit bevorderende activiteiten van de overheid:
Invoering Wet Beroepen in de Individuele Gezondheidszorg (Wet BIG): geeft
kaders aan voor de beroepsuitoefening, zodanig dat de patiënt beschermd is
tegen ondeskundig handelen of onzorgvuldig handelen. De wet legt vast:
o Welke beroepsbeoefenaren welke behandelingen mogen verrichten en
welke regels te titelbescherming van beroepsoefenaren door aan te
geven aan welke wettelijke eisen een beroepsoefenaren moet voldoen.
, Breidt tuchtrechtspraak van artsen uit. Zorgverleners moeten dus de
kennis + vaardigheden bijhouden, herregisteren -> BIG-register.
Kwaliteitswet Zorginstellingen: Een raamwet die instellingen verplicht tot het
leveren van verantwoorde zorg, het systematisch bewaken, beheersen en
verbeteren van de kwaliteit van zorg, het invoeren van een kwaliteitssysteem
en het jaarlijks afleggen van verantwoording over het gevoerde beleid in een
kwaliteitsjaarverslag. Instellingen -> verantwoorde zorg leveren: zorg van een
goed niveau en in ieder geval doeltreffend, doelmatig, patiëntgericht en
afgestemd op de reële behoefte van de patiënt. Stelt globale eisen en laat de
invulling daarvan over aan de zorginstelling zelf.
Wet op de Geneeskundige BehandelOvereenkomst (WGBO): legt de
rechtspositie van de patiënt vast. Geregeld wordt het recht van de patiënt op
informatie over het onderzoek en de behandeling, het recht op inzage in het
medische dossier en de bescherming van de vertrouwelijkheid van de
medische gegevens. Vereist dat een behandeling pas kan beginnen als de
patiënt daartoe expliciet toestemming geeft, vast te leggen in een
behandelovereenkomst.
1.2 Kwaliteit van zorg: de cirkel rond
1. De student kan het belang van de PDCA cyclus in relatie tot kwaliteitszorg benoemen
De PDCA-cyclus staat voor de afkorting van de vier belangrijkste stappen in de cirkel:
Plan, Do, Check en (Re-) Act. Deze stappen moeten uiteindelijk voor verbetering
binnen de organisatie zorgen -> PCDA-cyclus is dus een belangrijk hulpmiddel om tot
verbetering van kwaliteitszorg te komen.
2. De student kan de verschillende stappen in de PDCA cyclus herkennen
PDCA-cyclus (kwaliteitscirkel van Deming)
Plan – Huidige situatie in kaart brengen, oorzaak- en gevolg analyse, doelstellingen
(/wenselijke situatie en veranderdoel) maken om de kwaliteit te verhogen.
Do – Het eerdere ontworpen plan met doelstellingen wordt uitgevoerd.
Check – Resultaten meten uitvoering, vergelijken oorspronkelijke situatie en naast de
gestelde doelen leggen (=analyseren en conclusies trekken) -> doel behaald?
Act – Het eerder ontworpen plan bijstellen op basis van de gevonden resultaten, de cirkel
begint weer opnieuw.
3. De student kan de overeenkomsten tussen de PDCA cyclus en het verpleegkundig
proces herkennen.
Overeenkomsten PCDA-cyclus en het verpleegkundig proces:
Allebei een cyclisch proces -> wordt opnieuw doorlopen.
