Samenvatting alle stof Ondernemingsrecht week 1-7

Ondernemingsrecht
Week 1 – juridische vormen van een onderneming en verschil tussen de onderneming zelf
en het overdragen van de onderneming
Hoorcollege 1
Wat is ondernemingsrecht?

 Ondernemingsrecht
 Rechtspersonenrecht
 Vennootschapsrecht

Onderneming is ook onderworpen aan andere rechtsgebieden: bijvoorbeeld financieel recht,
arbeidsrecht, insolventierecht, mededingingsrecht

Wetten komen vooral uit internationaal recht

Rol van de EU: HvJ EU is er om te oordelen bij onduidelijkheid d.m.v. prejudiciële vraag

Harmonisatie vennootschapsrecht binnen de EU

Recente thema’s: sustainability (duurzaamheid), maatschappelijke onderneming (BVm)



Rechtsvormen met rechtspersoonlijkheid

(Je tegenstander is niet een persoon maar een rechtspersoon)

Boek 2 BW:

 Publiekrechtelijke rechtspersonen (art. 2:1 BW)
 Kerkgenootschappen (art. 2:2 BW)
 Privaatrechtelijke rechtspersonen (art. 2:3 BW):
 Algemene regels (titel 1)
 Vereniging (titel 2)
 Coöperatie (titel 2)
 Onderlinge waarborgmaatschappij (OWM) (titel 3)
 Naamloze vennootschap (NV) (titel 4)
 Besloten vennootschap (BV) (titel 5)
 Stichting (titel 6)

Zie ook art. 5:124 lid 1 BW: vereniging appartementseigenaren (VvE)

Europese Rechtspersonen:

 Europese vennootschap (SE)
 Europese Coöperatie (ECV)
 Europees Economisch Samenwerkingsverband (EESV)

Buitenlandse rechtspersonen

 Vrijheid van vestiging EU

,  Zie EU-verdragen



Rechtspersonen zonder rechtspersoonlijkheid

Eenmanszaak (ZZP of ZMP)

Privaatrechtelijke Personenvennootschappen (contractuele vennootschappen)

Boek 7A BW:

 Maatschap
 Vennootschap onder firma (VOF)
 Commanditaire vennootschap (CV)



Vrijheid van vestiging EU

Art. 49 VWEU: beperkingen van de vrijheid van vestiging op het grondgebied van een andere lidstaat
is verboden. Dat geldt ook op beperkingen betreffende filialen of dochterondernemingen.

Art. 54 lid 1 VWEU: vennootschappen die in overeenstemming met de wetgeving van een lidstaat en
hun statutaire zetel, hun hoofdbestuur of hun hoofdvestiging binnen de Unie hebben, worden
gelijkgesteld met de natuurlijke personen die onderdaan zijn van de lidstaten.

Lid 2: Vennootschappen = maatschappen, coöperatieve vereniging of vennootschappen, overige
rechtspersonen met uitzondering van vennootschappen die geen winst beogen.



EU en grensoverschrijdende mobiliteit

 HvJ leidend inzake vrijheid van vestiging van rechtspersonen
 Europese wetgever volgt met o.a.
 Richtlijn 2019/2121 grensoverschrijdende mobiliteit (grensoverschrijdende fusie,
omzetting en splitsing van kapitaalvennootschappen)
 Richtlijnen inzake o.a. digitale oprichting en uitwisseling van gegevens handelsregister



Zeer beperkt ruimte om eventueel extra eisen te stellen als de buitenlandse vennootschap geen
enkele band heeft met staat oprichting

Buitenlandse vennootschap, in NL actief via (neven)vestiging

Wanneer formeel buitenlandse vennootschap (art. 1)?

 Kapitaalvennootschap (met rechtspersoonlijkheid)
 Opgericht naar buitenlands recht
 Nagenoeg geheel in Nederland werkzaam
 Geen werkelijke band met land van oprichting

,Je kunt precies zien hoeveel BV’s, stichtingen etc. er zijn door het Handelsregister. Hierin kun je de
jaarrekening zien en andere informatie zoals wie de bestuurders zijn etc.



Handelsregisterwet

Art. 6: In het handelsregister worden de volgende rechtspersonen die volgens hun statuten hun zetel
in Nederland hebben ingeschreven: (…)

Handelsregisterwet bepaalt dat derden in beginsel op register mogen afgaan (art. 25)

Als er een enig aandeelhouder is moet die worden vermeld.

Bestuurder wordt ok vermeld, dat is belangrijk om te weten als je zaken wilt doen met die
rechtspersoon.

Een rechtspersoon kan een bestuurder zijn van een andere rechtspersoon.

Alleen zelfstandig bevoegd: goedkeuring van alleen die bestuurder is voldoende.



Motieven keuze rechtsvorm

1) Alleen of met anderen samen?
 Alleen? Eenmanszaak of BV
 Met anderen? Contractuele personenvennootschap; NV of BV
2) Fiscaliteit
 Personenvennootschap: fiscaal transparant (belasting pas als het wordt uitgekeerd)
 Kapitaalvennootschap: zelfstandig belastingplichtig (eerst belasting over winst, en nog
een keer bij het uitkeren)
 (tarieven zijn zo afgestemd dat het niet uitmaakt wat voor vennootschap het is)
3) Aansprakelijkheid
 Personenvennootschap: maten/vennoten voor gelijke delen/hoofdelijk aansprakelijk voor
verbintenissen vennootschap.
 Kapitaalvennootschap: exclusieve aansprakelijkheid rechtspersoon,
bestuurders/aandeelhouders in principe niet aansprakelijk
4) Flexibiliteit
 Rechtspersonen: dwingend recht (art. 2:25 BW)
 BV: sinds 2012, veel mogelijkheden tot statutaire regeling
 Personenvennootschap: regelend recht



Je kunt zelf kiezen welke rechtsvorm het beste bij je past.



Hoe ontstaat een personenvennootschap?

Voor de maatstaf, vennootschap onder firma en commanditaire vennootschap geldt: ontstaat door
samenwerking en gemaakte afspraken (schriftelijk contract is wenselijk, niet vereist).

Maatschap (art. 7A:1655 BW):

,  Samenwerking van twee of meer personen (maten),
 Voor gemeenschappelijke rekening
 Gericht op behalen vermogensrechtelijk voordeel
 Op basis van inbreng
 Beroepsuitoefening (openbare maatschap)

Vennootschap onder firma (art. 16 Wetboek van Koophandel)

 Maatschap tot het uitoefenen van een bedrijf, onder gemeenschappelijke naam
 Vennoten hoofdelijk aansprakelijk voor de aangegane verbintenissen (bij een maatschap
niet)

Commanditaire vennootschap (art. 19 Wetboek van Koophandel)

 Vennootschap tussen 1 of meer (hoofdelijk) verbonden vennoten en commanditaire
vennoot/vennoten (geldschieters)
 Je bent een ondersteunende vennootschap, die niet naar buiten treed of zich bemoeid
met het bedrijf, alleen financieel ondersteunt.



Rechtspersoon

 Art. 2:5 BW: “Een rechtspersoon staat wat het vermogensrecht betreft, met en natuurlijk
persoon gelijk, tenzij uit de wet het tegendeel voortvloeit.”
 Zelfstandig drager van rechten en plichten (rechtssubject)
 Gesloten systeem van rechtspersonen
 Interne organisatie
 Wet, statuten, reglement ((en evt. aandeelhoudersovereenkomst)
 Organen



Hoe ontstaat een rechtspersoon?

Voor alle rechtspersonen van boek 2 BW geldt: notariële akte vereist

 Art. 2:27 BW (vereniging)
 Art. 2:53/54 BW (coöperatie, OWM)
 Art. 2:64 lid 2 BW ( NV)
 Art. 2:175 lid 2 BW (BV)
 Art. 2:286 lid 1 BW (stichting)

Als er een rechtspersoon ontstaat moet je je inschrijven in het handelsregister.

Één uitzondering  art. 2:30 BW: informele vereniging (of vereniging met beperkte
rechtsbevoegdheid). Maar dan wel (ook) persoonlijke aansprakelijkheid.



Rechtspersoon: organen

NV en BV:

 Bestuur (art. 2:129 e.v./239 e.v. BW)