TAAK 6 – SUICIDE EN EUTHANASIE
WET TOETSING LEVENSBEËINDIGING OP VERZOEK EN HULP BIJ
ZELFDODING
Bron: http://wetten.overheid.nl/BWBR0012410/2014-02-15
Hulp bij zelfdoding is het opzettelijk een ander bij zelfdoding behulpzaam zijn of hem de middelen
daartoe verschaffen. ‘De arts’ is de arts die volgens de melding levensbeëindiging op verzoek heeft
toegepast of hulp bij zelfdoding heeft verleend, de consulent is de arts die geraadpleegd is over het
voornemen van een arts om levensbeëindiging op verzoek toe te passen of hulp bij zelfdoding te
verlenen.
Hoofdstuk II. Zorgvuldigheidseisen (artikel 2, lid 1 t/m 4).
1 De zorgvuldigheidseisen houden in dat de arts;
a ..de overtuiging heeft gekregen dat er sprake was van een vrijwillig en weloverwogen
verzoek van de patiënt.
b ..de overtuiging heeft gekregen dat er sprake was van uitzichtloos en ondraaglijk lijden van
de patiënt.
c ..de patiënt heeft voorgelicht over de situatie waarin deze zich bevond en over diens
vooruitzichten.
d ..met de patiënt tot de overtuiging is gekomen dat er voor de situatie waarin deze zich
bevond geen redelijke andere oplossing was.
e ..ten minste één andere, onafhankelijke arts heeft geraadpleegd, die de patiënt heeft
gezien en schriftelijk zijn oordeel heeft gegeven over de zorgvuldigheidseisen (a t/m d).
f ..de levensbeëindiging of hulp bij zelfdoding medisch zorgvuldig heeft uitgevoerd.
2 Indien de patiënt van zestien jaar of ouder niet langer in staat is zijn wil te uiten, maar voordat
hij in die staat geraakte tot een redelijke waardering van zijn belangen terzake werd geacht, en
een schriftelijke verklaring heeft afgelegd, dan kan de arts aan dit verzoek gevolg geven. De
zorgvuldigheidseisen zijn van toepassing.
3 Indien de minderjarige patiënt een leeftijd heeft tussen zestien en achttien jaar en tot redelijke
waardering van zijn belangen terzake in staat kan worden geacht, kan de arts aan een verzoek
om levensbeëindiging gehoor geven, nadat de ouder of de ouders die het gezag hebben dan
wel voogd zijn bij de besluitvorming zijn betrokken.
4 Indien de minderjarige patiënt een leeftijd heeft tussen twaalf en zestien jaar en tot een
redelijke waardering van zijn belangen terzake in staat kan worden geacht, kan de arts, indien
een ouder of de ouders zich met de levensbeëindiging kunnen verenigen, aan het verzoek van
de patiënt gehoord geven.
, Hoofdstuk III. Regionale toetsingscommissies voor levensbeëindiging op verzoek.
Er zijn regionale commissies voor de toetsing van meldingen van gevallen van levensbeëindiging op
verzoek en hulp bij zelfdoding. Een commissie bestaat in ieder geval uit één rechtsgeleerd lid, één
arts, één deskundige inzake ethische of zingevingsvraagstukken. De commissie beoordeeld of de arts
die levensbeëindiging op verzoek heeft toegepast heeft gehandeld overeenkomstig de
zorgvuldigheidseisen.
EUTHANASIE IN DE GEESTELIJKE GEZONDHEIDSZORG
Bron: Haarhuis (2007)
Ondraaglijk lijden in de geestelijke gezondheidszorg zou als eenzelfde probleem moeten worden
beschouwd als lijden in de somatische zorg, op de reden of oorzaak na. Een goede dood is een
grondrecht, wettelijk vastgelegd in Nederland. Doel hiervan is niet ernstig lijden voorkomen, maar om
te zorgen voor een menswaardige manier van afsluiten van het leven.
In de ggz is het moeilijk om met onderzoek aan te tonen dat er geen behandeling meer mogelijk is en
de patiënt ‘opgegeven’ moet worden. De patiënt is immers niet in direct levensgevaar, maar ervaart
het lijden wel als terminaal. Wilsbekwaamheid bij het doen van een verzoek tot levensbeëindiging is
een noodzakelijke voorwaarde, ook in de psychiatrie. De patiënt moet;
1) De consequenties van zijn keuze voor zichzelf en anderen kunnen overzien, ook in de tijd.
2) Kunnen beoordelen wat zijn verzoek betekent, ook in de toekomst gedacht.
Bij psychiatrische patiënten moet de diagnose gesteld zijn, maar het ziektebeeld mag niet de vraag
bepalen. Euthanasie wordt niet toegepast als er sprake is van suïcidaliteit omdat de patiënt belaagd
wordt door stemmen of wanen. Jong dementerenden kunnen op het moment dat zij nog
wilsbekwaam genoeg zijn het verzoek doen. Later, als de patiënt volledig dement is, kan er geen
uitvoering meer worden gedaan.
De vraag komt meestal als eerste aan de orde bij verpleging of familie. Het verzoek moet
duurzaam zijn; het proces kost tijd en de zorgvuldigheid van de artsen is van belang. De
patiënt en familie moeten akkoord gaan met het zorgvuldig opvolgen van het protocol, en er
is altijd een second opinion vereist. Psychiaters hechten eraan dat de patiënt zelf het middel
inneemt; het moet een eigen besluit zijn tot het laatste moment.
WET TOETSING LEVENSBEËINDIGING OP VERZOEK EN HULP BIJ
ZELFDODING
Bron: http://wetten.overheid.nl/BWBR0012410/2014-02-15
Hulp bij zelfdoding is het opzettelijk een ander bij zelfdoding behulpzaam zijn of hem de middelen
daartoe verschaffen. ‘De arts’ is de arts die volgens de melding levensbeëindiging op verzoek heeft
toegepast of hulp bij zelfdoding heeft verleend, de consulent is de arts die geraadpleegd is over het
voornemen van een arts om levensbeëindiging op verzoek toe te passen of hulp bij zelfdoding te
verlenen.
Hoofdstuk II. Zorgvuldigheidseisen (artikel 2, lid 1 t/m 4).
1 De zorgvuldigheidseisen houden in dat de arts;
a ..de overtuiging heeft gekregen dat er sprake was van een vrijwillig en weloverwogen
verzoek van de patiënt.
b ..de overtuiging heeft gekregen dat er sprake was van uitzichtloos en ondraaglijk lijden van
de patiënt.
c ..de patiënt heeft voorgelicht over de situatie waarin deze zich bevond en over diens
vooruitzichten.
d ..met de patiënt tot de overtuiging is gekomen dat er voor de situatie waarin deze zich
bevond geen redelijke andere oplossing was.
e ..ten minste één andere, onafhankelijke arts heeft geraadpleegd, die de patiënt heeft
gezien en schriftelijk zijn oordeel heeft gegeven over de zorgvuldigheidseisen (a t/m d).
f ..de levensbeëindiging of hulp bij zelfdoding medisch zorgvuldig heeft uitgevoerd.
2 Indien de patiënt van zestien jaar of ouder niet langer in staat is zijn wil te uiten, maar voordat
hij in die staat geraakte tot een redelijke waardering van zijn belangen terzake werd geacht, en
een schriftelijke verklaring heeft afgelegd, dan kan de arts aan dit verzoek gevolg geven. De
zorgvuldigheidseisen zijn van toepassing.
3 Indien de minderjarige patiënt een leeftijd heeft tussen zestien en achttien jaar en tot redelijke
waardering van zijn belangen terzake in staat kan worden geacht, kan de arts aan een verzoek
om levensbeëindiging gehoor geven, nadat de ouder of de ouders die het gezag hebben dan
wel voogd zijn bij de besluitvorming zijn betrokken.
4 Indien de minderjarige patiënt een leeftijd heeft tussen twaalf en zestien jaar en tot een
redelijke waardering van zijn belangen terzake in staat kan worden geacht, kan de arts, indien
een ouder of de ouders zich met de levensbeëindiging kunnen verenigen, aan het verzoek van
de patiënt gehoord geven.
, Hoofdstuk III. Regionale toetsingscommissies voor levensbeëindiging op verzoek.
Er zijn regionale commissies voor de toetsing van meldingen van gevallen van levensbeëindiging op
verzoek en hulp bij zelfdoding. Een commissie bestaat in ieder geval uit één rechtsgeleerd lid, één
arts, één deskundige inzake ethische of zingevingsvraagstukken. De commissie beoordeeld of de arts
die levensbeëindiging op verzoek heeft toegepast heeft gehandeld overeenkomstig de
zorgvuldigheidseisen.
EUTHANASIE IN DE GEESTELIJKE GEZONDHEIDSZORG
Bron: Haarhuis (2007)
Ondraaglijk lijden in de geestelijke gezondheidszorg zou als eenzelfde probleem moeten worden
beschouwd als lijden in de somatische zorg, op de reden of oorzaak na. Een goede dood is een
grondrecht, wettelijk vastgelegd in Nederland. Doel hiervan is niet ernstig lijden voorkomen, maar om
te zorgen voor een menswaardige manier van afsluiten van het leven.
In de ggz is het moeilijk om met onderzoek aan te tonen dat er geen behandeling meer mogelijk is en
de patiënt ‘opgegeven’ moet worden. De patiënt is immers niet in direct levensgevaar, maar ervaart
het lijden wel als terminaal. Wilsbekwaamheid bij het doen van een verzoek tot levensbeëindiging is
een noodzakelijke voorwaarde, ook in de psychiatrie. De patiënt moet;
1) De consequenties van zijn keuze voor zichzelf en anderen kunnen overzien, ook in de tijd.
2) Kunnen beoordelen wat zijn verzoek betekent, ook in de toekomst gedacht.
Bij psychiatrische patiënten moet de diagnose gesteld zijn, maar het ziektebeeld mag niet de vraag
bepalen. Euthanasie wordt niet toegepast als er sprake is van suïcidaliteit omdat de patiënt belaagd
wordt door stemmen of wanen. Jong dementerenden kunnen op het moment dat zij nog
wilsbekwaam genoeg zijn het verzoek doen. Later, als de patiënt volledig dement is, kan er geen
uitvoering meer worden gedaan.
De vraag komt meestal als eerste aan de orde bij verpleging of familie. Het verzoek moet
duurzaam zijn; het proces kost tijd en de zorgvuldigheid van de artsen is van belang. De
patiënt en familie moeten akkoord gaan met het zorgvuldig opvolgen van het protocol, en er
is altijd een second opinion vereist. Psychiaters hechten eraan dat de patiënt zelf het middel
inneemt; het moet een eigen besluit zijn tot het laatste moment.
