Contractenrecht
Arresten
Week 1
Ermes/Haviltex
Rechtsvraag: Mocht de machine zonder goede reden worden teruggegeven of niet?
Overweging: Het hof stelde dat Haviltex de machine mocht teruggeven omdat dit simpelweg in de
koopovereenkomst was opgenomen. De Hoge Raad nam een ander standpunt in. De Hoge Raad stelde dat bij
de totstandkoming van een overeenkomst, niet de letterlijke tekst, maar de bedoeling van de partijen centraal
staat. Het gaat om de betekenis die de partijen in de gegeven omstandigheden redelijkerwijs over en weer aan
het beding mochten toekennen. Verder zijn de maatschappelijke positie, de rechtskennis en de gewoontes van
de partijen belangrijk.
Rechtsregel: bij de totstandkoming van een overeenkomst staat niet de zuiver taalkundige uitleg, maar de
bedoeling van partijen centraal, dit wordt ook wel de Haviltex-formule genoemd.
Week 2
Baris/Riezenkamp
Rechtsvraag: Kan Riezenkamp zich met succes op dwaling beroepen of kan Baris een succesvol beroep op
ontbinding doen?
Rechtsregel: Uit dit arrest komt naar voren dat een koper een onderzoeksplicht heeft, maar dat deze kan
vervallen door de mededelingsplicht van de verkoper. Of de onderzoeksplicht komt te vervallen moet altijd aan
de hand van de relevante omstandigheden worden beoordeeld.
Bunde/Erckens (Misverstand)
In de koopovereenkomst wordt afgesproken dat de gemeente Bunde de belastingschade op zich zal nemen.
Hier treedt echter een misverstand op. De gemeente en Erckens houden er beide een andere opvatting op na.
Erckens meent dat er onder de belastingschade twee dingen vallen, namelijk het bedrag aan belasting wat hij
extra moet betalen omdat hij zijn bedrijf eerder stopt en de inkomstenbelasting die hij over de
bedrijfsschadevergoeding moet betalen. De inkomstenbelasting bedraagt 50 840 gulden. De gemeente meent
echter dat onder de belastingschade enkel het extra belasting bedrag valt
Rechtsvraag: Moet de gemeente ook de inkomstenbelasting betalen?
Rechtsregel: In dit arrest wordt een uitleg gegeven over hoe een dergelijk misverstand in een overeenkomst
opgelost dient te worden. Het algemene criterium is de zin die partijen in de gegeven omstandigheden
redelijkerwijs uit elkaars verklaringen en gedragingen mochten afleiden en wat zij over en weer
hebben verklaard.
1. welke betekenis lag meer voor de hand?
2. Heeft de uitdrukking een vaststaande technische betekenis, en zo ja of de partij die niet van deze
betekenis is uitgegaan, deze betekenis wel kende.
3. Heeft een partij zich laten bijstaan door deskundige en de andere partij hierover heeft ingelicht.
4. De betekenis die een van de partijen aan de uitdrukking toekende zou leiden tot een resultaat dat niet
goed zou rijmen met wat de overeenkomst probeerde te beogen.
ING Bank NV/Bera Holding NV
Rechtsvraag: Heeft ING in strijd met de tussen A en ING bestaande overeenkomst gehandeld?
Rechtsregel: Uit dit arrest volgt dat de schijn van volmachtverlening aan de vertegenwoordigde kan worden
toegerekend, indien men op grond van feiten en omstandigheden gerechtvaardigd op de volmacht verlening
heeft vertrouwd.
CBB/JPO (printen)
Rechtsvraag: Wat is de maatstaf voor de schadevergoedingsplicht als een partij de onderhandelingen heeft
afgebroken?
Rechtsregel: ieder van de onderhandelende partijen is vrij om de onderhandelingen af te breken, tenzij dit op
grond van het gerechtvaardigd vertrouwen van de wederpartij in het tot stand komen van de overeenkomst of
in verband met de andere omstandigheden van het geval onaanvaardbaar zou zijn.
- Wijze waarop de partij die de onderhandeling afbreekt tot het ontstaan van dat vertrouwen heeft
bijgedragen en met de gerechtvaardigde belangen van deze partij.
, - Hebben zich in de loop van de onderhandelingen onvoorziene omstandigheden voorgedaan, terwijl, in
het geval onderhandelingen ondanks gewijzigde omstandigheden over een lange tijd worden
voortgezet,
- doorslaggevend is hoe daaromtrent ten slotte op het moment van afbreken van de onderhandelingen
moet worden geoordeeld tegen de achtergrond van het gehele verloop van de onderhandelingen.
- Toerekenbaarheid
- Causaal verband:
- Schade:
- Relativiteit (de geschonden norm strekt wel/niet ter bescherming van de geleden schade)
Week 3
Offringa/Vinck&Rosberg,
Rechtsvraag: kan Offringa een beroep op dwaling doen?
Rechtsregel: Indien een koper zijn onderzoeksplicht verzaakt betekent dit niet dat dan ook de
mededelingsplicht van de verkoper vervalt. Of de verkoper, ondanks het verzaken van de onderzoeksplicht
door de koper, een mededelingsplicht had moet worden bepaald aan de hand van de relevante
omstandigheden. Hierbij moet in acht worden genomen dat de mededelingsplicht er tevens toe strekt om
onvoorzichtige kopers tegen de nadelige gevolgen van dwaling, die is veroorzaakt door het verzwijgen van
relevante gegevens, te beschermen.
Week 4
Van Zuylen/Rabobank Schaijk-Reek
Een bank die van haar particuliere cliënten opdrachten tot het uitvoeren van optietransacties ontvangt, is als
professionele en op dit terrein bij uitstek deskundig te achten dienstverlener tot een bijzondere zorgplicht
gehouden, gelet op de zeer grote risico's die aan dergelijke transacties verbonden kunnen zijn. De strekking van
deze zorgplicht dwingt ertoe aan te nemen dat, anders dan het Hof heeft geoordeeld, een bank in beginsel in
strijd met die zorgplicht handelt indien zij haar cliënt volgt in diens uitdrukkelijke wens dat, niettegenstaande
hij niet voldoet aan de gebruikelijke margeverplichting, uitvoering wordt gegeven aan (een) door hem
verstrekte opdracht(en) tot het verkopen (schrijven) van putopties in de hoop dat de beurs wel weer zal
aantrekken en zijn verlies beperkt zal blijven. Waarschuwingen zoals in het onderhavige geval door de bank aan
de cliënt gegeven — de cliënt was door de bank voortdurend gewezen op de risico's en de bank had hem zelfs
gewaarschuwd dat zijn gehele vermogen gevaar liep — zijn niet toereikend om iedere aansprakelijkheid van de
bank voor schade die de cliënt lijdt ten gevolge van het niet steeds aanhouden van de gebruikelijke
margeverplichting af te wenden.
Rabobank/X
Rechtsvraag: Wat is de reikwijdte van art. 6:89 BW?
Rechtsregel: Art. 6:89 BW is van toepassing op alle soorten verbintenissen. Art. 7:23 BW voor koop is een met
art. 6:89 BW vergelijkbare regel die dezelfde ratio heeft. Art. 6:89 BW vergt een waardering van belangen naar
alle omstandigheden voor het geval, in het bijzonder naar de aard en inhoud van de rechtsverhouding, de
prestatie en het gebrek. De tijd tussen het moment waarop het gebrek in de prestatie is ontdekt of
redelijkerwijs had moeten worden ontdekt en de klacht betreffende dit gebrek speelt in deze waardering een
belangrijke, maar geen doorslaggevende rol.
Week 5
Deka Hanno/Citronas
Rechtsvraag: Kan Deka-Hanno de Algemene Voorwaarden van de Verenig van Rotterdamse Stuwadoor Citronas
tegenwerpen?
Rechtsregel: Contractuele bedingen zijn alleen van kracht tussen handelende partijen. In bepaalde gevallen kan
wel een uitzondering op dit beginsel worden aanvaard in dier voege dat een derde een contractueel beding in
redelijkheid tegen zich moet laten gelden, maar daartoe zal dan een voldoende rechtvaardiging moeten
kunnen gevonden worden in de aard van het betreffende geval. Daarbij moet onder meer worden gedacht aan
het op gedragingen van de derde terug te voeren vertrouwen van degene die zich op het beding beroept dat hij
dit beding zal kunnen inroepen ter zake van hem door zijn wederpartij toevertrouwde goederen enzovoorts
aan de aard van de overeenkomst en van het betreffende beding in verband met de bijzondere relatie waarin
de derde staat tot degene die zich op het beding beroept. Bij beantwoording van de vraag waar de grens ligt zal
voorts mede rekening moeten worden gehouden met het stelsel van de wet, in het bijzonder indien de wet aan
Arresten
Week 1
Ermes/Haviltex
Rechtsvraag: Mocht de machine zonder goede reden worden teruggegeven of niet?
Overweging: Het hof stelde dat Haviltex de machine mocht teruggeven omdat dit simpelweg in de
koopovereenkomst was opgenomen. De Hoge Raad nam een ander standpunt in. De Hoge Raad stelde dat bij
de totstandkoming van een overeenkomst, niet de letterlijke tekst, maar de bedoeling van de partijen centraal
staat. Het gaat om de betekenis die de partijen in de gegeven omstandigheden redelijkerwijs over en weer aan
het beding mochten toekennen. Verder zijn de maatschappelijke positie, de rechtskennis en de gewoontes van
de partijen belangrijk.
Rechtsregel: bij de totstandkoming van een overeenkomst staat niet de zuiver taalkundige uitleg, maar de
bedoeling van partijen centraal, dit wordt ook wel de Haviltex-formule genoemd.
Week 2
Baris/Riezenkamp
Rechtsvraag: Kan Riezenkamp zich met succes op dwaling beroepen of kan Baris een succesvol beroep op
ontbinding doen?
Rechtsregel: Uit dit arrest komt naar voren dat een koper een onderzoeksplicht heeft, maar dat deze kan
vervallen door de mededelingsplicht van de verkoper. Of de onderzoeksplicht komt te vervallen moet altijd aan
de hand van de relevante omstandigheden worden beoordeeld.
Bunde/Erckens (Misverstand)
In de koopovereenkomst wordt afgesproken dat de gemeente Bunde de belastingschade op zich zal nemen.
Hier treedt echter een misverstand op. De gemeente en Erckens houden er beide een andere opvatting op na.
Erckens meent dat er onder de belastingschade twee dingen vallen, namelijk het bedrag aan belasting wat hij
extra moet betalen omdat hij zijn bedrijf eerder stopt en de inkomstenbelasting die hij over de
bedrijfsschadevergoeding moet betalen. De inkomstenbelasting bedraagt 50 840 gulden. De gemeente meent
echter dat onder de belastingschade enkel het extra belasting bedrag valt
Rechtsvraag: Moet de gemeente ook de inkomstenbelasting betalen?
Rechtsregel: In dit arrest wordt een uitleg gegeven over hoe een dergelijk misverstand in een overeenkomst
opgelost dient te worden. Het algemene criterium is de zin die partijen in de gegeven omstandigheden
redelijkerwijs uit elkaars verklaringen en gedragingen mochten afleiden en wat zij over en weer
hebben verklaard.
1. welke betekenis lag meer voor de hand?
2. Heeft de uitdrukking een vaststaande technische betekenis, en zo ja of de partij die niet van deze
betekenis is uitgegaan, deze betekenis wel kende.
3. Heeft een partij zich laten bijstaan door deskundige en de andere partij hierover heeft ingelicht.
4. De betekenis die een van de partijen aan de uitdrukking toekende zou leiden tot een resultaat dat niet
goed zou rijmen met wat de overeenkomst probeerde te beogen.
ING Bank NV/Bera Holding NV
Rechtsvraag: Heeft ING in strijd met de tussen A en ING bestaande overeenkomst gehandeld?
Rechtsregel: Uit dit arrest volgt dat de schijn van volmachtverlening aan de vertegenwoordigde kan worden
toegerekend, indien men op grond van feiten en omstandigheden gerechtvaardigd op de volmacht verlening
heeft vertrouwd.
CBB/JPO (printen)
Rechtsvraag: Wat is de maatstaf voor de schadevergoedingsplicht als een partij de onderhandelingen heeft
afgebroken?
Rechtsregel: ieder van de onderhandelende partijen is vrij om de onderhandelingen af te breken, tenzij dit op
grond van het gerechtvaardigd vertrouwen van de wederpartij in het tot stand komen van de overeenkomst of
in verband met de andere omstandigheden van het geval onaanvaardbaar zou zijn.
- Wijze waarop de partij die de onderhandeling afbreekt tot het ontstaan van dat vertrouwen heeft
bijgedragen en met de gerechtvaardigde belangen van deze partij.
, - Hebben zich in de loop van de onderhandelingen onvoorziene omstandigheden voorgedaan, terwijl, in
het geval onderhandelingen ondanks gewijzigde omstandigheden over een lange tijd worden
voortgezet,
- doorslaggevend is hoe daaromtrent ten slotte op het moment van afbreken van de onderhandelingen
moet worden geoordeeld tegen de achtergrond van het gehele verloop van de onderhandelingen.
- Toerekenbaarheid
- Causaal verband:
- Schade:
- Relativiteit (de geschonden norm strekt wel/niet ter bescherming van de geleden schade)
Week 3
Offringa/Vinck&Rosberg,
Rechtsvraag: kan Offringa een beroep op dwaling doen?
Rechtsregel: Indien een koper zijn onderzoeksplicht verzaakt betekent dit niet dat dan ook de
mededelingsplicht van de verkoper vervalt. Of de verkoper, ondanks het verzaken van de onderzoeksplicht
door de koper, een mededelingsplicht had moet worden bepaald aan de hand van de relevante
omstandigheden. Hierbij moet in acht worden genomen dat de mededelingsplicht er tevens toe strekt om
onvoorzichtige kopers tegen de nadelige gevolgen van dwaling, die is veroorzaakt door het verzwijgen van
relevante gegevens, te beschermen.
Week 4
Van Zuylen/Rabobank Schaijk-Reek
Een bank die van haar particuliere cliënten opdrachten tot het uitvoeren van optietransacties ontvangt, is als
professionele en op dit terrein bij uitstek deskundig te achten dienstverlener tot een bijzondere zorgplicht
gehouden, gelet op de zeer grote risico's die aan dergelijke transacties verbonden kunnen zijn. De strekking van
deze zorgplicht dwingt ertoe aan te nemen dat, anders dan het Hof heeft geoordeeld, een bank in beginsel in
strijd met die zorgplicht handelt indien zij haar cliënt volgt in diens uitdrukkelijke wens dat, niettegenstaande
hij niet voldoet aan de gebruikelijke margeverplichting, uitvoering wordt gegeven aan (een) door hem
verstrekte opdracht(en) tot het verkopen (schrijven) van putopties in de hoop dat de beurs wel weer zal
aantrekken en zijn verlies beperkt zal blijven. Waarschuwingen zoals in het onderhavige geval door de bank aan
de cliënt gegeven — de cliënt was door de bank voortdurend gewezen op de risico's en de bank had hem zelfs
gewaarschuwd dat zijn gehele vermogen gevaar liep — zijn niet toereikend om iedere aansprakelijkheid van de
bank voor schade die de cliënt lijdt ten gevolge van het niet steeds aanhouden van de gebruikelijke
margeverplichting af te wenden.
Rabobank/X
Rechtsvraag: Wat is de reikwijdte van art. 6:89 BW?
Rechtsregel: Art. 6:89 BW is van toepassing op alle soorten verbintenissen. Art. 7:23 BW voor koop is een met
art. 6:89 BW vergelijkbare regel die dezelfde ratio heeft. Art. 6:89 BW vergt een waardering van belangen naar
alle omstandigheden voor het geval, in het bijzonder naar de aard en inhoud van de rechtsverhouding, de
prestatie en het gebrek. De tijd tussen het moment waarop het gebrek in de prestatie is ontdekt of
redelijkerwijs had moeten worden ontdekt en de klacht betreffende dit gebrek speelt in deze waardering een
belangrijke, maar geen doorslaggevende rol.
Week 5
Deka Hanno/Citronas
Rechtsvraag: Kan Deka-Hanno de Algemene Voorwaarden van de Verenig van Rotterdamse Stuwadoor Citronas
tegenwerpen?
Rechtsregel: Contractuele bedingen zijn alleen van kracht tussen handelende partijen. In bepaalde gevallen kan
wel een uitzondering op dit beginsel worden aanvaard in dier voege dat een derde een contractueel beding in
redelijkheid tegen zich moet laten gelden, maar daartoe zal dan een voldoende rechtvaardiging moeten
kunnen gevonden worden in de aard van het betreffende geval. Daarbij moet onder meer worden gedacht aan
het op gedragingen van de derde terug te voeren vertrouwen van degene die zich op het beding beroept dat hij
dit beding zal kunnen inroepen ter zake van hem door zijn wederpartij toevertrouwde goederen enzovoorts
aan de aard van de overeenkomst en van het betreffende beding in verband met de bijzondere relatie waarin
de derde staat tot degene die zich op het beding beroept. Bij beantwoording van de vraag waar de grens ligt zal
voorts mede rekening moeten worden gehouden met het stelsel van de wet, in het bijzonder indien de wet aan
