Hoofdstuk 1
Objectieve veiligheid: kun je meten (tellen)
Subjectieve veiligheid: is de mate waarin mensen zich veilig voelen. (Vliegangst,
onveiligheidsgevoel)
Piramide van Maslow: menselijke behoeften
Zolang iemands lichamelijke behoeften aan de onderkant niet bevredigd zijn, eisen die zijn
aandacht op en laten de overige behoeften hem min of meer koud.
Ervaringskader: mensen interpreteren risico’s vaak door de verschijnselen terug te brengen
tot gebeurtenissen die al vaker hebben plaatsgevonden.
Risico:
- Gevaar van schade of verlies
- De kans op het optreden van een gebeurtenis met een negatief gevolg voor een
betrokkene.
- Het effect van een mogelijke gebeurtenis op het bereiken van de
organisatiedoelstellingen.
- Risico is de mogelijkheid dat zich een gebeurtenis voordoet in een gegeven periode
en situatie, die een negatief effect heeft, waardecreatie verhindert of bestaande
waarden uitholt.
Kenmerken van een risico:
- Kans op het optreden van een gebeurtenis
- Gevolg
- Blootstelling
- Betrokkene
Calamiteit: grote ramp
,Risicomanagement:
- Financieel: analyse en de beheersing van risico’s die zijn verbonden aan een
beleggingsportefeuille, aan investeringen en aan kredietverlening.
- Industriële sector: alle maatregelen die zijn gericht op het borgen van kwaliteit,
continuïteit en veiligheid van processen en producten.
- Accountancy: voldoen aan voorschriften voor de bedrijfsvoering en verslaglegging.
- Bouw- en ICT-sector: bescherming van projectdoelstellingen in termen van budget,
tijd en kwaliteit.
- Juristen: analyse en beheersing van aansprakelijkheidsrisico’s en de juridische
onaanvechtbaarheid van contracten.
Risicomanagement is een onlosmakelijk onderdeel van de algemene aansturing van een
onderneming of instelling. Risicomanagement is erop gericht de realisatie van de
doelstellingen en het voortbestaan van de onderneming te beschermen en heeft
betrekking op ondernemersrisico’s en verzekerbare risico’s.
Ondernemingsrisico’s:
- Strategische risico’s
- Commerciële risico’s Dynamische risico’s
- Organisatorische risico’s
Verzekerbare risico’s statische risico’s
Door wetgeving is risicomanagement ook belangrijker geworden. (indirect)
- Aansprakelijkheidswetgeving bedrijven gaan zorgvuldiger om met het
aansprakelijkheidsrisico.
- Arbeidswetgeving heeft ervoor gezorgd dat er een goed gestructureerd
risicomanagement moest komen door arbeidsongevallen en beroepsziekten.
Wetgeving waar risicomanagement direct uit voortvloeit.
- Corporate-governanceregeling een wet die organisaties rechtstreeks verplicht tot
het toepassen van risicomanagement.
- Nederlandse corporate governance code voor beursgenoteerde ondernemingen.
- International Financial Reporting Standards beursgenoteerde ondernemingen
moeten vastleggen hoe ze met risico’s omgaan, in het bijzonder het aanleggen van
reserves met het oog op toekomstige schadegevallen.
- Basel akkoorden voor internationaal banktoezicht. Zorgen voor voldoende
kapitaalreserve bij banken.
- Solvency II-richtlijn de solvabiliteit van verzekeraars en daarmee de
uitkeringszekerheid van verzekerden te beschermen.
Een andere factor die aanleiding tot toepassing van risicomanagement geeft is de wisselende
stabiliteit in de verzekerbaarheid van risico’s en de prijsniveaus van verzekeringen.
, De verzekeringsindustrie heeft een belangrijke invloed gehad op de ontwikkeling van het
risicomanagement. De verzekeringsmaatschappijen kijken naar een verstandig
acceptatiebeleid en een verantwoordelijke prijsbepaling voor een verzekering. De
verzekeraar kijkt naar de te verzekeren risico’s in relatie tot de potentiële
winstmogelijkheden.
Verzekeraars stellen hun deskundigheid in risicomanagement ook beschikbaar aan hun
klanten in de vorm van risicomanagementadvisering.
Hoofdstuk 2
Risico: de mogelijkheid van een gevaar dat uitsluitend negatieve effecten heeft, dat namelijk
leidt tot schade of verlies.
COSO-benadering: gaat niet alleen uit van negatieve gevolgen, maar ook van positieve.
Kansen kunnen de negatieve effecten van risico’s verminderen, zij bevorderen het behalen
van doelstellingen en dragen bij tot het behoud of de creatie van waarden.
Mogelijkheid: als er bij een risico ook nog een andere uitkomst denkbaar is.
Als de gebeurtenis zeker plaatsvindt en op het voorspelde tijdstip dan is er geen sprake van
een risico. Als de gebeurtenis zeker niet plaatsvindt dan spreken we ook niet van een risico.
Risico definitie die in het boek verder wordt gebruikt:
Risico is de mogelijkheid dat zich een gebeurtenis voordoet in een gegeven periode en
situatie, die een negatief effect heeft, waardecreatie verhindert of bestaande waarden
uitholt.
Risico = kans x gevolg
Bedreiging: de aanwezigheid van een of meer omstandigheden waaruit mogelijk aantasting
van waarde, schade, verlies of letsel kan ontstaan.
Dus er kan schade ontstaan, maar dat hoeft niet.
Bedreiging 3 elementen:
- Een belang dat geschaad kan worden, een persoon die letsel kan oplopen of een
doelstelling die mogelijk niet wordt gerealiseerd. (Wie of wat negatief kan worden
aangetast)
- De gevaren of kracht die de schade of het letsel veroorzaken. (Waardoor ontstaat de
negatieve aantasting (brand, ziekte, diefstal, inflatie)
- Het gevolg van de schade of het letsel in termen van economische of emotionele
waarden. (Gevolg van de 2 bovenstaande vragen (vermindering van vermogen))
Een bedreiging is te beschouwen als een factor van het begrip risico. Wanneer een
bedreiging ontbreekt dan is er geen sprake van een risico. Ook als de bedreiging 0 is dan
spreken we ook niet van een risico.
Objectieve veiligheid: kun je meten (tellen)
Subjectieve veiligheid: is de mate waarin mensen zich veilig voelen. (Vliegangst,
onveiligheidsgevoel)
Piramide van Maslow: menselijke behoeften
Zolang iemands lichamelijke behoeften aan de onderkant niet bevredigd zijn, eisen die zijn
aandacht op en laten de overige behoeften hem min of meer koud.
Ervaringskader: mensen interpreteren risico’s vaak door de verschijnselen terug te brengen
tot gebeurtenissen die al vaker hebben plaatsgevonden.
Risico:
- Gevaar van schade of verlies
- De kans op het optreden van een gebeurtenis met een negatief gevolg voor een
betrokkene.
- Het effect van een mogelijke gebeurtenis op het bereiken van de
organisatiedoelstellingen.
- Risico is de mogelijkheid dat zich een gebeurtenis voordoet in een gegeven periode
en situatie, die een negatief effect heeft, waardecreatie verhindert of bestaande
waarden uitholt.
Kenmerken van een risico:
- Kans op het optreden van een gebeurtenis
- Gevolg
- Blootstelling
- Betrokkene
Calamiteit: grote ramp
,Risicomanagement:
- Financieel: analyse en de beheersing van risico’s die zijn verbonden aan een
beleggingsportefeuille, aan investeringen en aan kredietverlening.
- Industriële sector: alle maatregelen die zijn gericht op het borgen van kwaliteit,
continuïteit en veiligheid van processen en producten.
- Accountancy: voldoen aan voorschriften voor de bedrijfsvoering en verslaglegging.
- Bouw- en ICT-sector: bescherming van projectdoelstellingen in termen van budget,
tijd en kwaliteit.
- Juristen: analyse en beheersing van aansprakelijkheidsrisico’s en de juridische
onaanvechtbaarheid van contracten.
Risicomanagement is een onlosmakelijk onderdeel van de algemene aansturing van een
onderneming of instelling. Risicomanagement is erop gericht de realisatie van de
doelstellingen en het voortbestaan van de onderneming te beschermen en heeft
betrekking op ondernemersrisico’s en verzekerbare risico’s.
Ondernemingsrisico’s:
- Strategische risico’s
- Commerciële risico’s Dynamische risico’s
- Organisatorische risico’s
Verzekerbare risico’s statische risico’s
Door wetgeving is risicomanagement ook belangrijker geworden. (indirect)
- Aansprakelijkheidswetgeving bedrijven gaan zorgvuldiger om met het
aansprakelijkheidsrisico.
- Arbeidswetgeving heeft ervoor gezorgd dat er een goed gestructureerd
risicomanagement moest komen door arbeidsongevallen en beroepsziekten.
Wetgeving waar risicomanagement direct uit voortvloeit.
- Corporate-governanceregeling een wet die organisaties rechtstreeks verplicht tot
het toepassen van risicomanagement.
- Nederlandse corporate governance code voor beursgenoteerde ondernemingen.
- International Financial Reporting Standards beursgenoteerde ondernemingen
moeten vastleggen hoe ze met risico’s omgaan, in het bijzonder het aanleggen van
reserves met het oog op toekomstige schadegevallen.
- Basel akkoorden voor internationaal banktoezicht. Zorgen voor voldoende
kapitaalreserve bij banken.
- Solvency II-richtlijn de solvabiliteit van verzekeraars en daarmee de
uitkeringszekerheid van verzekerden te beschermen.
Een andere factor die aanleiding tot toepassing van risicomanagement geeft is de wisselende
stabiliteit in de verzekerbaarheid van risico’s en de prijsniveaus van verzekeringen.
, De verzekeringsindustrie heeft een belangrijke invloed gehad op de ontwikkeling van het
risicomanagement. De verzekeringsmaatschappijen kijken naar een verstandig
acceptatiebeleid en een verantwoordelijke prijsbepaling voor een verzekering. De
verzekeraar kijkt naar de te verzekeren risico’s in relatie tot de potentiële
winstmogelijkheden.
Verzekeraars stellen hun deskundigheid in risicomanagement ook beschikbaar aan hun
klanten in de vorm van risicomanagementadvisering.
Hoofdstuk 2
Risico: de mogelijkheid van een gevaar dat uitsluitend negatieve effecten heeft, dat namelijk
leidt tot schade of verlies.
COSO-benadering: gaat niet alleen uit van negatieve gevolgen, maar ook van positieve.
Kansen kunnen de negatieve effecten van risico’s verminderen, zij bevorderen het behalen
van doelstellingen en dragen bij tot het behoud of de creatie van waarden.
Mogelijkheid: als er bij een risico ook nog een andere uitkomst denkbaar is.
Als de gebeurtenis zeker plaatsvindt en op het voorspelde tijdstip dan is er geen sprake van
een risico. Als de gebeurtenis zeker niet plaatsvindt dan spreken we ook niet van een risico.
Risico definitie die in het boek verder wordt gebruikt:
Risico is de mogelijkheid dat zich een gebeurtenis voordoet in een gegeven periode en
situatie, die een negatief effect heeft, waardecreatie verhindert of bestaande waarden
uitholt.
Risico = kans x gevolg
Bedreiging: de aanwezigheid van een of meer omstandigheden waaruit mogelijk aantasting
van waarde, schade, verlies of letsel kan ontstaan.
Dus er kan schade ontstaan, maar dat hoeft niet.
Bedreiging 3 elementen:
- Een belang dat geschaad kan worden, een persoon die letsel kan oplopen of een
doelstelling die mogelijk niet wordt gerealiseerd. (Wie of wat negatief kan worden
aangetast)
- De gevaren of kracht die de schade of het letsel veroorzaken. (Waardoor ontstaat de
negatieve aantasting (brand, ziekte, diefstal, inflatie)
- Het gevolg van de schade of het letsel in termen van economische of emotionele
waarden. (Gevolg van de 2 bovenstaande vragen (vermindering van vermogen))
Een bedreiging is te beschouwen als een factor van het begrip risico. Wanneer een
bedreiging ontbreekt dan is er geen sprake van een risico. Ook als de bedreiging 0 is dan
spreken we ook niet van een risico.
