SAMENVATTING
ONDERNEMINGSRECHT
‘De kern van het ondernemingsrecht’
Vijfde druk
M.J. Kroeze & L. Timmerman
Amber Lankman
HBO-Rechten – NHL Stenden Hogeschool te Leeuwarden
,Amber Lankman – ondernemingsrecht – geel in het wetboek
Ondernemingsrecht
Ondernemingen zijn op winst, op het behalen van economische voordelen gericht.
Problemen van ondernemingsrecht zijn bijv. overnames, faillissementen en kritiek op bestuurders
van ondernemingen, nieuwe BW recht om ZZP’ers
Het ondernemingsrecht regelt vooral drie onderwerpen
1. De juridische organisatie -> ondernemingsrecht is dus organisatierecht
2. Wie mogen en kunnen voor de onderneming transacties afsluiten (vertegenwoordiging)
3. Hoe zijn de verantwoordelijkheden en aansprakelijkheid voor de gang van zaken in de
onderneming uitgewerkt
Bronnen ondernemingsrecht
- Boek 2 BW: rechtspersonen
- Boek 7a BW: niet-rechtspersonen
- Wetboek van Koophandel (WvK)
- Verder o.a.:
Europese regelgeving (richtlijnen/verordeningen)
Jurisprudentie (rechtbanken, gerechtshoven, hoge raad en Ondernemingskamer Hof
A’dam)
Bronnen
- Faillissementswet (Fw)
- Handelsregisterwet 2007 (Hregw 2007)
- Handelsnaamwet (Hnw)
- Mededingingswet (Mw)
- Wet op de Ondernemingsraden (WOR)
Rechtssubject
Zijn dragers van rechten en plichten
- Natuurlijke personen (vlees en bloed)
- Rechtspersonen art. 2:5 BW in het leven geroepen door het recht
Wie kunnen rechtssubjecten zijn?
- natuurlijke personen: mensen van vlees en bloed
- rechtspersonen: in het leven geroep door het recht (art. 2:5 BW)
Een rechtspersoon kan dus ook een rechtssubject van het ondernemingsrecht zijn. Een
rechtspersoon is namelijk een rechtsvorm met rechtspersoonlijkheid.
Rechtspersonen
Rechtspersoon = rechtssubject = drager van rechten en plichten en kan zodanig deelnemen aan het
rechtsverkeer
a. Publiekrechtelijke rechtspersonen art. 2:1 BW (gemeente, provincie en staat)
b. Privaatrechtelijke rechtspersonen art. 2:3 BW
c. Kerkgenootschappen art. 2:2 BW
Rechtspersonen zijn o.a. de bv, de nv en de coöperatie. Personenvennootschappen zijn geen
rechtspersonen, maar bijzondere typen van overeenkomsten.
,Amber Lankman – ondernemingsrecht – geel in het wetboek
Rechtspersoonlijkheid
Dit is het belangrijkste gevolg dat de rechtspersoon zelf drager van rechten en plichten kan zijn. Het
vermogen van een rechtspersoon is zijn eigen vermogen.
Een rechtspersoon kan slechts in het maatschappelijke leven optreden, wanneer andere personen als
vertegenwoordiging voor rechtspersonen optreden.
Als men twee personenvennootschappen zou willen samenvoegen, dan zou een nieuwe
overeenkomst moeten worden gesloten.
Rechtsvormen
Er zijn dus twee rechtsvormen:
1. Rechtsvormen zonder rechtspersoonlijkheid. -> je bent met het privévermogen
aansprakelijk voor de schulden van het bedrijf
2. Rechtsvormen met rechtspersoonlijkheid. -> Dit is niet het geval.
Het verschil: Door rechtspersoonlijkheid wordt een rechtspersoon de drager van de rechten en
plichten. Bij ontbreken rechtspersoonlijkheid is ondernemer privé aansprakelijk.
Rechtsvormen zonder rechtspersoonlijkheid
- Eenmanszaak
- Maatschap
- Vennootschap onder Firma (VOF)
- Commanditaire vennootschap (CV)
NB: maatschap, VOF en CV noemt moet ook personenvennootschappen.
Rechtsvormen met rechtspersoonlijkheid (= rechtspersonen 2:3 BW) dit zijn dus rechtspersonen.
De privaatrechtelijke rechtspersonen:
- De besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid (BV)
- De naamloze vennootschap (NV)
- De vereniging
- De coöperatie
- De onderlinge waarborgmaatschappij
- De stichting
Rechtspersoonlijkheid
Kenmerk rechtspersoonlijkheid: deelnemers zijn in beginsel niet aansprakelijk voor de schulden van
de rechtspersoon. Strikte scheiding. De personenvennootschappen zijn de vennoten wel gezamenlijk
hoofdelijk aansprakelijk.
Op grond van artikel 2:5 BW wordt een natuurlijk persoon geboren, gehuwd en sterft. Een
rechtspersoon wordt opgericht, fuseert en wordt hij ontbonden/geliquideerd.
Rechtspositie
De rechtspositie van een rechtspersoon vind je in de wet en de statuten.
De statuten bevatten: naam, zetel (plaats vestiging) en doel van de rechtspersoon. Hierin staat wat
je wel en niet mag doen.
Verschil statuten en handelsregister is: zonder statuten kun je niet bestaan, en onderdelen van de
statuten worden gepubliceerd in de KvK. In statuten staan wat voor aandelen je hebt uitgegeven,
, Amber Lankman – ondernemingsrecht – geel in het wetboek
hoeveel je hebt uitgegeven, de bevoegdheid van de bestuurders etc. Handelsregister is niet
verplicht, maar wel noodzakelijk wanneer je ingeschreven staat bij de KvK.
Organen
- De algemene vergadering van leden of aandeelhouders (AVA):
Gezamenlijke groep mensen die aandelen hebben
- Het bestuur
Voert het beleid uit en bepalen wat er gebeurt
Het beleid is vastgesteld door de AVA
De wettelijke bevoegdheden van het bestuur die in de wet staan zijn: art.2:239 BW
bestuur is belast met het besturen van de vennootschap. Nog een bevoegdheid is
art.2:240 BW de vertegenwoordigingsbevoegdheid.
One tier -> (monistisch bestuursmodel) zitten bij elkaar aan de tafel dus bestuurders en
toezichthouders. De commissarissen worden niet uitvoerende commissarissen genoemd. Het zou
tot meer eenheid in beleid kunnen leiden en daarmee wellicht tot betere bedrijfsresultaten.
Interessanter voor grotere, internationaal gerichte ondernemingen.
Two tier -> (dualistisch bestuursmodel) zonder commissarissen. Zou echter beter zijn
gewaarborgd dat de toezichthouders (commissarissen) zich onafhankelijker opstellen.
- De raad van commissarissen/toezicht:
Houdt toezicht op het financiële beleid van het bestuur en de algemene gang van zaken
Niet altijd verplicht
De AVA en het bestuur heb je altijd. Het kan dat er een raad van commissarissen is.
De aandeelhouders brengen geld in. Met dat geld kun je werken.
Een aandeelhouder heeft geen andere risico’s. De bestuurders en commissarissen lopen wel
persoonlijke risico’s op.
Wie vertegenwoordigt de nv/bv bijv. handtekening zetten: bestuur
Wie kan bestuurders benoemen/ontslaan: AVA
Rol van de aandeelhouders: stemrecht voor bepaalde besluiten en ze verschaffen het kapitaal
Hoe komt een onderneming aan zijn geld: grotendeels door aandeelhouders
Algemene vergadering
- Heeft algemene bevoegdheid tot het nemen van besluiten, zie art. 2:107 BW (NV) en art.
2:217 BW (BV)
- Heeft specifieke wettelijke bevoegdheden (w.o. uitgifte aandelen, vaststellen jaarrekening,
wijziging statuten)
- Benoemt en ontslaat bestuurders en commissarissen, zie art. 2:132/134 – art. 2:142/144 BW
(NV) en art. 2:242/244
- Art. 2:252/254 BW (BV)
- Bevoegdheden van de algemene vergadering kunnen soms statutair worden beperkt
ONDERNEMINGSRECHT
‘De kern van het ondernemingsrecht’
Vijfde druk
M.J. Kroeze & L. Timmerman
Amber Lankman
HBO-Rechten – NHL Stenden Hogeschool te Leeuwarden
,Amber Lankman – ondernemingsrecht – geel in het wetboek
Ondernemingsrecht
Ondernemingen zijn op winst, op het behalen van economische voordelen gericht.
Problemen van ondernemingsrecht zijn bijv. overnames, faillissementen en kritiek op bestuurders
van ondernemingen, nieuwe BW recht om ZZP’ers
Het ondernemingsrecht regelt vooral drie onderwerpen
1. De juridische organisatie -> ondernemingsrecht is dus organisatierecht
2. Wie mogen en kunnen voor de onderneming transacties afsluiten (vertegenwoordiging)
3. Hoe zijn de verantwoordelijkheden en aansprakelijkheid voor de gang van zaken in de
onderneming uitgewerkt
Bronnen ondernemingsrecht
- Boek 2 BW: rechtspersonen
- Boek 7a BW: niet-rechtspersonen
- Wetboek van Koophandel (WvK)
- Verder o.a.:
Europese regelgeving (richtlijnen/verordeningen)
Jurisprudentie (rechtbanken, gerechtshoven, hoge raad en Ondernemingskamer Hof
A’dam)
Bronnen
- Faillissementswet (Fw)
- Handelsregisterwet 2007 (Hregw 2007)
- Handelsnaamwet (Hnw)
- Mededingingswet (Mw)
- Wet op de Ondernemingsraden (WOR)
Rechtssubject
Zijn dragers van rechten en plichten
- Natuurlijke personen (vlees en bloed)
- Rechtspersonen art. 2:5 BW in het leven geroepen door het recht
Wie kunnen rechtssubjecten zijn?
- natuurlijke personen: mensen van vlees en bloed
- rechtspersonen: in het leven geroep door het recht (art. 2:5 BW)
Een rechtspersoon kan dus ook een rechtssubject van het ondernemingsrecht zijn. Een
rechtspersoon is namelijk een rechtsvorm met rechtspersoonlijkheid.
Rechtspersonen
Rechtspersoon = rechtssubject = drager van rechten en plichten en kan zodanig deelnemen aan het
rechtsverkeer
a. Publiekrechtelijke rechtspersonen art. 2:1 BW (gemeente, provincie en staat)
b. Privaatrechtelijke rechtspersonen art. 2:3 BW
c. Kerkgenootschappen art. 2:2 BW
Rechtspersonen zijn o.a. de bv, de nv en de coöperatie. Personenvennootschappen zijn geen
rechtspersonen, maar bijzondere typen van overeenkomsten.
,Amber Lankman – ondernemingsrecht – geel in het wetboek
Rechtspersoonlijkheid
Dit is het belangrijkste gevolg dat de rechtspersoon zelf drager van rechten en plichten kan zijn. Het
vermogen van een rechtspersoon is zijn eigen vermogen.
Een rechtspersoon kan slechts in het maatschappelijke leven optreden, wanneer andere personen als
vertegenwoordiging voor rechtspersonen optreden.
Als men twee personenvennootschappen zou willen samenvoegen, dan zou een nieuwe
overeenkomst moeten worden gesloten.
Rechtsvormen
Er zijn dus twee rechtsvormen:
1. Rechtsvormen zonder rechtspersoonlijkheid. -> je bent met het privévermogen
aansprakelijk voor de schulden van het bedrijf
2. Rechtsvormen met rechtspersoonlijkheid. -> Dit is niet het geval.
Het verschil: Door rechtspersoonlijkheid wordt een rechtspersoon de drager van de rechten en
plichten. Bij ontbreken rechtspersoonlijkheid is ondernemer privé aansprakelijk.
Rechtsvormen zonder rechtspersoonlijkheid
- Eenmanszaak
- Maatschap
- Vennootschap onder Firma (VOF)
- Commanditaire vennootschap (CV)
NB: maatschap, VOF en CV noemt moet ook personenvennootschappen.
Rechtsvormen met rechtspersoonlijkheid (= rechtspersonen 2:3 BW) dit zijn dus rechtspersonen.
De privaatrechtelijke rechtspersonen:
- De besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid (BV)
- De naamloze vennootschap (NV)
- De vereniging
- De coöperatie
- De onderlinge waarborgmaatschappij
- De stichting
Rechtspersoonlijkheid
Kenmerk rechtspersoonlijkheid: deelnemers zijn in beginsel niet aansprakelijk voor de schulden van
de rechtspersoon. Strikte scheiding. De personenvennootschappen zijn de vennoten wel gezamenlijk
hoofdelijk aansprakelijk.
Op grond van artikel 2:5 BW wordt een natuurlijk persoon geboren, gehuwd en sterft. Een
rechtspersoon wordt opgericht, fuseert en wordt hij ontbonden/geliquideerd.
Rechtspositie
De rechtspositie van een rechtspersoon vind je in de wet en de statuten.
De statuten bevatten: naam, zetel (plaats vestiging) en doel van de rechtspersoon. Hierin staat wat
je wel en niet mag doen.
Verschil statuten en handelsregister is: zonder statuten kun je niet bestaan, en onderdelen van de
statuten worden gepubliceerd in de KvK. In statuten staan wat voor aandelen je hebt uitgegeven,
, Amber Lankman – ondernemingsrecht – geel in het wetboek
hoeveel je hebt uitgegeven, de bevoegdheid van de bestuurders etc. Handelsregister is niet
verplicht, maar wel noodzakelijk wanneer je ingeschreven staat bij de KvK.
Organen
- De algemene vergadering van leden of aandeelhouders (AVA):
Gezamenlijke groep mensen die aandelen hebben
- Het bestuur
Voert het beleid uit en bepalen wat er gebeurt
Het beleid is vastgesteld door de AVA
De wettelijke bevoegdheden van het bestuur die in de wet staan zijn: art.2:239 BW
bestuur is belast met het besturen van de vennootschap. Nog een bevoegdheid is
art.2:240 BW de vertegenwoordigingsbevoegdheid.
One tier -> (monistisch bestuursmodel) zitten bij elkaar aan de tafel dus bestuurders en
toezichthouders. De commissarissen worden niet uitvoerende commissarissen genoemd. Het zou
tot meer eenheid in beleid kunnen leiden en daarmee wellicht tot betere bedrijfsresultaten.
Interessanter voor grotere, internationaal gerichte ondernemingen.
Two tier -> (dualistisch bestuursmodel) zonder commissarissen. Zou echter beter zijn
gewaarborgd dat de toezichthouders (commissarissen) zich onafhankelijker opstellen.
- De raad van commissarissen/toezicht:
Houdt toezicht op het financiële beleid van het bestuur en de algemene gang van zaken
Niet altijd verplicht
De AVA en het bestuur heb je altijd. Het kan dat er een raad van commissarissen is.
De aandeelhouders brengen geld in. Met dat geld kun je werken.
Een aandeelhouder heeft geen andere risico’s. De bestuurders en commissarissen lopen wel
persoonlijke risico’s op.
Wie vertegenwoordigt de nv/bv bijv. handtekening zetten: bestuur
Wie kan bestuurders benoemen/ontslaan: AVA
Rol van de aandeelhouders: stemrecht voor bepaalde besluiten en ze verschaffen het kapitaal
Hoe komt een onderneming aan zijn geld: grotendeels door aandeelhouders
Algemene vergadering
- Heeft algemene bevoegdheid tot het nemen van besluiten, zie art. 2:107 BW (NV) en art.
2:217 BW (BV)
- Heeft specifieke wettelijke bevoegdheden (w.o. uitgifte aandelen, vaststellen jaarrekening,
wijziging statuten)
- Benoemt en ontslaat bestuurders en commissarissen, zie art. 2:132/134 – art. 2:142/144 BW
(NV) en art. 2:242/244
- Art. 2:252/254 BW (BV)
- Bevoegdheden van de algemene vergadering kunnen soms statutair worden beperkt
