3. Neurofysiologie van leren & geheugen
3.1 Leren versus geheugen
Wat is leren?
- Verwerven van kennis of vaardigheid
- Psychologie: modificatie van gedrag onder invloed van ervaring of conditionering (dingen leren en
onthouden)
Wat is geheugen?
- Proces waardoor wat geleerd is blijft bestaan over tijd
- Storage
- Retrieval: terugvinden, ophalen van informatie uit het geheugen
- Opgeslagen info + info terug kunnen oproepen
- Leren en geheugen kunnen niet zonder elkaar
3.2 Psychologie
Herman Ebbinghaus
Über das Gedächtsnis
- Leren onderzoeken door experiment: lijst woorden die niet bestaan maar wel met logische samenhang
klinkers en medeklinkers (nonsenswoorden) lijstje laten bekijken zien hoeveel men herinnert
- Vergeetcurve = exponentieel: herinnering daalt naarmate tijd afneemt indien ze maar 1 keer hebben
kunnen bekijken
2 sleutelprincipes
- Herinneringen: niet hele levensduur kort versus lang
- Herhaling herinnering onthouden hoger (hogere levensduur)
William James
Principles of Psychology
- Primair geheugen (KT)
o Sec/min
o Extensie van het huidige moment
- Secundair geheugen (LT)
o Informatie die we langer onthouden (weken, maanden, jaren)
o Geconsulteerd door terug te grijpen naar het verleden
- Onderverdeling in korte en lange termijn geheugen
Sergej Sergejevitsj Korsakov
- Eerste beschrijving van een geheugenstoornis
o Degeneratieve hersenziekte veroorzaakt door tekort thiamine (vitamine B1) in de hersenen
- Voor analyse van de ziekte moeten men kennis hebben van het normaal functioneren van het
geheugen
, 3.3 Neuroanatomie van het geheugen
Circuit van Papez
Beschrijft hersenstructuren die we nodig hebben voor leren & geheugen
- Ook beïnvloed door emotie
Band of Vicq d’Azyr = tractus mammilothalamis
Circuit van Mishkin
- Hippocampus zit er niet in
- Amygdala = centrale regelcentrum met betrekking tot emoties
- Het is een kleine kern en ligt net voor hypocampus: ontvangt van verschillende hersengebieden en
stuurt ook naar veel gebieden uit
- Bij basalis van Meynart: ziekte van Alzheimer is deze kern aangetast
Niet 1 circuit verantwoordelijk voor types leren en geheugen => meerdere
- Prefrontale cortex: rol bij werkgeheugen (KT) nog niet naar LT
- Striatum bij proceduraal geheugen vaardigheden motorisch (leren zowel cognitieve als
motorische vaardigheden)
- Cerebrale cortex bij vooral perceptueel en semantisch geheugen persoonlijke herinneringen
- Amygdala emotioneel geheugen
- Cerebellum conditionering
- Hippocampus (HC): declaratief leren en geheugen
Voor verschillende vormen van leren en geheugen verschillende hersenregio’s
3.1 Leren versus geheugen
Wat is leren?
- Verwerven van kennis of vaardigheid
- Psychologie: modificatie van gedrag onder invloed van ervaring of conditionering (dingen leren en
onthouden)
Wat is geheugen?
- Proces waardoor wat geleerd is blijft bestaan over tijd
- Storage
- Retrieval: terugvinden, ophalen van informatie uit het geheugen
- Opgeslagen info + info terug kunnen oproepen
- Leren en geheugen kunnen niet zonder elkaar
3.2 Psychologie
Herman Ebbinghaus
Über das Gedächtsnis
- Leren onderzoeken door experiment: lijst woorden die niet bestaan maar wel met logische samenhang
klinkers en medeklinkers (nonsenswoorden) lijstje laten bekijken zien hoeveel men herinnert
- Vergeetcurve = exponentieel: herinnering daalt naarmate tijd afneemt indien ze maar 1 keer hebben
kunnen bekijken
2 sleutelprincipes
- Herinneringen: niet hele levensduur kort versus lang
- Herhaling herinnering onthouden hoger (hogere levensduur)
William James
Principles of Psychology
- Primair geheugen (KT)
o Sec/min
o Extensie van het huidige moment
- Secundair geheugen (LT)
o Informatie die we langer onthouden (weken, maanden, jaren)
o Geconsulteerd door terug te grijpen naar het verleden
- Onderverdeling in korte en lange termijn geheugen
Sergej Sergejevitsj Korsakov
- Eerste beschrijving van een geheugenstoornis
o Degeneratieve hersenziekte veroorzaakt door tekort thiamine (vitamine B1) in de hersenen
- Voor analyse van de ziekte moeten men kennis hebben van het normaal functioneren van het
geheugen
, 3.3 Neuroanatomie van het geheugen
Circuit van Papez
Beschrijft hersenstructuren die we nodig hebben voor leren & geheugen
- Ook beïnvloed door emotie
Band of Vicq d’Azyr = tractus mammilothalamis
Circuit van Mishkin
- Hippocampus zit er niet in
- Amygdala = centrale regelcentrum met betrekking tot emoties
- Het is een kleine kern en ligt net voor hypocampus: ontvangt van verschillende hersengebieden en
stuurt ook naar veel gebieden uit
- Bij basalis van Meynart: ziekte van Alzheimer is deze kern aangetast
Niet 1 circuit verantwoordelijk voor types leren en geheugen => meerdere
- Prefrontale cortex: rol bij werkgeheugen (KT) nog niet naar LT
- Striatum bij proceduraal geheugen vaardigheden motorisch (leren zowel cognitieve als
motorische vaardigheden)
- Cerebrale cortex bij vooral perceptueel en semantisch geheugen persoonlijke herinneringen
- Amygdala emotioneel geheugen
- Cerebellum conditionering
- Hippocampus (HC): declaratief leren en geheugen
Voor verschillende vormen van leren en geheugen verschillende hersenregio’s
