H5
1500-1700
Middeleeuwen →Mensen waren veel bezig met god, het geloof en leven na de dood.
16e en 17e eeuw →Leven op aarde werd belangrijker.
Copernicus→ 'Aarde is niet plat, maar rond en draait om de zon'
Columbus (1492)→Ontdekte Amerika
Door boekdrukkunst konden meer mensen lezen, over nieuwe ontdekkingen.
Idee over de mens veranderde →De mens werd gezien als uniek individu die zich
moest ontwikkelen ipv een anoniem.
Homo universalis = Een alleskunner en allesweter.
Geloofsstrijd
Beeldenstorm (1566) →Protestanten brengen vernielingen aan in Rooms-
katholieke kerken.
Sinds begin 16e eeuw conflicten tussen katholiek en protestant.
Reformatie →Beweging onder leiding van Maarten Luther tegen de katholieke
kerk.
Paar oorzaken reformatie:
● Rijkdom van geestelijken
● Handel in (dure) aflaten
Luther is tegen aflaten → "Alleen dmv diep geloven kom je in de hemel"
Paus verbande Luther uit de kerk.
Karel V zag Luther als bedreiging voor zijn rijk →Luther vogelvrij verklaard.
→Luther begint de Lutherse kerk.
Willem van Oranje
Willem van Oranje is Luthers opgevoed. →Hij erfde (toen hij jong was) gebieden
in den Nederlanden in het rijk van katholieke Karel V.
Karel V wilde zijn rijk niet aan protestanten geven.
→Willem van Oranje moest naar Brussel voor katholieke heropvoeding.
Willem werd uiteindelijk Karels plaatsvervanger in den Nederlanden.
Meningsverschil tussen Filips II (opvolger Karel V) en Willem van Oranje leidde tot de
Opstand. →Filips vervolgde protestanten.
, Gouden eeuw
16e en 17e eeuw →veel reizen en ontdekkingen
- 1492 →Columbus ontdekt Amerika
- 1498 →Vasco da Gama voor het eerst in Azië
Gevolgen van deze reizen:
● Kennis van nieuwe culturen
● Handel in o.a. kruiden, tabak, suiker, koffie, slavem
Handels succes zorgde voor welvaart →17e eeuw = Gouden eeuw
De rijken hadden tijd/geld voor kunst en literatuur.
Amsterdam migrantenstad
Rond 1600 groeide bevolking van Amsterdam →veel buitenlanders
Oorzaken komst migranten:
● vluchten voor oorlogsgeweld
● geloofsvervolging (bijv spanjaarden, brabanders, walen, vlamen)
● op zoek naar werk (bijv polen, noren, denen, zweden, duitsers)
Voor arbeidsmigranten werd VOC opgericht.
VOC (1602) = de Verenigde Oost-Indische Compagnie, deze dreef handel met Azië.
Veel seizoensarbeiders in Adam →Duitsers Kwamen grasmaaien, dijken aanleggen
of voor walvisvaart.
Franse taal
Door toename internationale handel werd franse taal in hollandse steden belangrijker.
Frans was voertaal internationale handel.
Frans had hoog aanzien →het hof, de adel, rijke burgers spraken frans
Franse uitspraak Willem van Oranje op het Nederlands wapen → "Je maintiendrai"
Dat betekent "ik zal handhaven" →Oftewel "Ik zal opkomen voor mijn land en
mijn volk"
Taalpuristen = Mensen die bang zijn dat nederlands zou verarmen als er te veel
internationale woorden gebruikt zouden worden.
Ook waren veel mensen bang dat het spreken van andere talen het eenheidsgevoel van
Nederland zou aantasten.
1500-1700
Middeleeuwen →Mensen waren veel bezig met god, het geloof en leven na de dood.
16e en 17e eeuw →Leven op aarde werd belangrijker.
Copernicus→ 'Aarde is niet plat, maar rond en draait om de zon'
Columbus (1492)→Ontdekte Amerika
Door boekdrukkunst konden meer mensen lezen, over nieuwe ontdekkingen.
Idee over de mens veranderde →De mens werd gezien als uniek individu die zich
moest ontwikkelen ipv een anoniem.
Homo universalis = Een alleskunner en allesweter.
Geloofsstrijd
Beeldenstorm (1566) →Protestanten brengen vernielingen aan in Rooms-
katholieke kerken.
Sinds begin 16e eeuw conflicten tussen katholiek en protestant.
Reformatie →Beweging onder leiding van Maarten Luther tegen de katholieke
kerk.
Paar oorzaken reformatie:
● Rijkdom van geestelijken
● Handel in (dure) aflaten
Luther is tegen aflaten → "Alleen dmv diep geloven kom je in de hemel"
Paus verbande Luther uit de kerk.
Karel V zag Luther als bedreiging voor zijn rijk →Luther vogelvrij verklaard.
→Luther begint de Lutherse kerk.
Willem van Oranje
Willem van Oranje is Luthers opgevoed. →Hij erfde (toen hij jong was) gebieden
in den Nederlanden in het rijk van katholieke Karel V.
Karel V wilde zijn rijk niet aan protestanten geven.
→Willem van Oranje moest naar Brussel voor katholieke heropvoeding.
Willem werd uiteindelijk Karels plaatsvervanger in den Nederlanden.
Meningsverschil tussen Filips II (opvolger Karel V) en Willem van Oranje leidde tot de
Opstand. →Filips vervolgde protestanten.
, Gouden eeuw
16e en 17e eeuw →veel reizen en ontdekkingen
- 1492 →Columbus ontdekt Amerika
- 1498 →Vasco da Gama voor het eerst in Azië
Gevolgen van deze reizen:
● Kennis van nieuwe culturen
● Handel in o.a. kruiden, tabak, suiker, koffie, slavem
Handels succes zorgde voor welvaart →17e eeuw = Gouden eeuw
De rijken hadden tijd/geld voor kunst en literatuur.
Amsterdam migrantenstad
Rond 1600 groeide bevolking van Amsterdam →veel buitenlanders
Oorzaken komst migranten:
● vluchten voor oorlogsgeweld
● geloofsvervolging (bijv spanjaarden, brabanders, walen, vlamen)
● op zoek naar werk (bijv polen, noren, denen, zweden, duitsers)
Voor arbeidsmigranten werd VOC opgericht.
VOC (1602) = de Verenigde Oost-Indische Compagnie, deze dreef handel met Azië.
Veel seizoensarbeiders in Adam →Duitsers Kwamen grasmaaien, dijken aanleggen
of voor walvisvaart.
Franse taal
Door toename internationale handel werd franse taal in hollandse steden belangrijker.
Frans was voertaal internationale handel.
Frans had hoog aanzien →het hof, de adel, rijke burgers spraken frans
Franse uitspraak Willem van Oranje op het Nederlands wapen → "Je maintiendrai"
Dat betekent "ik zal handhaven" →Oftewel "Ik zal opkomen voor mijn land en
mijn volk"
Taalpuristen = Mensen die bang zijn dat nederlands zou verarmen als er te veel
internationale woorden gebruikt zouden worden.
Ook waren veel mensen bang dat het spreken van andere talen het eenheidsgevoel van
Nederland zou aantasten.
