H1> Inleiding van de psychologie
Stappenplan van een artikel uitpluizen:
1. Wat is de bron?
2. Is de bewering redelijk of extreem?
3. Wat is het bewijsmateriaal?
Wat voor experimenten hebben ze uitgevoerd
4. Kan de conclusie beïnvloed zijn door bias?
5. Worden veel voorkomende denkfouten voorkomen?
6. Zijn voor het oplossen van het probleem verschillende invalshoeken nodig?
Wat is psychologie?
Psyche en logos: studie van de geest
Drie soorten psychologen:
o Experimenteel psychologen
o Docenten psychologen
o Toegepast psychologen
Zes werkgebieden voor TP’ers:
o Consument en maatschappij
o Arbeid en organisatie
o Maatschappelijke participatie en veiligheid
o Gezondheid en zorg
o Onderwijs en ontwikkeling
o Relaties
Specialisaties toegepaste psychologie:
o Arbeid en organisatiepsychologen
o Sportpsychologen
o Schoolpsychologen
o Klinisch psychologen en counselors
o Forensisch psychologen
o Omgevingspsychologen
o Gerontopsychologen
Vijf soorten empirisch onderzoek:
o Experimenteel onderzoek
o Correlatie-onderzoek
o Survey-onderzoek doormiddel van
vragenlijsten, enquêtes
o Natuurlijke observatie je gaat naar de
natuurlijke habitat
o Gevalstudie
Verschil experimenteel- en correlatie-onderzoek
Experimenteel onderzoek:
Over alle factoren die een rol kunnen spelen heb je de controle. Alle factoren zijn hetzelfde, behalve
datgeen wat je wilt onderzoeken.
Correlatie-onderzoek:
Je hebt niet over alle factoren die een rol kunnen spelen de controle. De factoren zijn niet hetzelfde.
1
,Empirisch onderzoek
Stappenplan de manier om op wetenschappelijke manier onderzoek te doen:
1. Een hypothese ontwikkelen
2. Objectieve data verzamelen
3. Data analyseren
4. De resultaten publiceren en laten bekritiseren
Psychologische perspectieven
o Biologisch perspectief
o Cognitief perspectief
o Behavioristisch perspectief
o Perspectieven vanuit de gehele persoon: psychodynamisch, humanistisch en dis positioneel
(karaktertrekken)
o Ontwikkelingsperspectief
o Sociocultureel perspectief
Psychodynamische psychologie
o Mensen zijn zich niet bewust van hun beweegredenen onbewuste verdrongen conflicten
in bewustzijn brengen
o De mens is een conflictwezen kan leiden tot neurosen of sublimatie
o Droominterpretatie
o Sigmund Freud (1856-1939)
o Veel kritiek op.
Behaviorisme
o Geen innerlijke processen, maar waarneembaar gedrag blackbox psychologie
o Wat mensen en dieren aan gedrag vertonen is gebaseerd op leerervaringen (stimulus -
respons)
o De omgeving bepaalt het gedrag
o Watson en Skinner (operant conditioneren)
Humanistische psychologie
o Ontstaan als kritiek op de psychoanalyse en het behaviorisme
o Geloven in de vrije wil van de mens groei en zelfactualisme
o Zelfbeeld is bepalend voor gedrag
o Abraham Maslow behoeftehiërarchie
o Carl Roggers Non-directieve therapie
Cognitief perspectief
o Mensen verlenen op een actieve manier betekenis aan zichzelf en hun omgeving.
o De computer als metafoor voor de wijze waarop mensen met informatie omgaan.
o Cognitie = opnemen, opslaan en gebruiken van informatie
Sociocultureel perspectief
o Mensen zijn sociale wezens en daarom zijn sociale interactie en het culturele perspectief van
belang
o Onderwerpen: vooroordelen, agressie, gehoorzaamheid, conformisme
o Wat is de invloed van de cultuur op het gedrag van mensen
o Huidige psychologie heeft een westers subject als onderwerp
2
, Biologisch perspectief
o Persoonlijkheid, voorkeuren, gedragspatronen en vaardigheden komen voort uit lichamelijke
eigenschappen.
o Neurowetenschap: de oorzaken van ons gedrag worden gezocht in de werking van de genen,
hersenen, het zenuwstelsel en/of de hormonen.
o Evolutionaire psychologie: gedrag is de uitkomsten van genetische aanpassingen om de kans
op overleven en voortplanting te vergroten.
Psychologie van karaktertrekken en temperament
o Verschillen tussen mensen ontstaan uit verschillen in blijvende kenmerken en neigingen, die
karaktertrekken en temperamenten genoemd worden.
o Ook wel dis positionele invalshoek genoemd.
Ontwikkelingsperspectief
o Psychologische verandering is het gevolg van een interactie tussen erfelijke eigenschappen
en de omgeving.
o Nature of nurture?
Welke namen moet je zeker kennen?
René Descartes (1596-1650): scheiding tussen lichaam en geest.
Wilhelm Wundt (1832-1920): eerste psychologisch laboratorium.
John Watson (1878-1958) en B.F. Skinner (1904-1990): behavioristen.
Sigmund Freud (1856-1939): psychoanalyse.
Abraham Maslow (1908-1970) en Carl Rogers (1902-1987): humanistische psychologie.
Conclusies
o Om wetenschappelijke kennis van intuïtieve inzichten te scheiden wordt er gebruik gemaakt
van wetenschappelijke methoden van onderzoek.
o Er bestaan verschillende perspectieven binnen de psychologie van waaruit de mens en de
omgeving beschouwd worden.
3
Stappenplan van een artikel uitpluizen:
1. Wat is de bron?
2. Is de bewering redelijk of extreem?
3. Wat is het bewijsmateriaal?
Wat voor experimenten hebben ze uitgevoerd
4. Kan de conclusie beïnvloed zijn door bias?
5. Worden veel voorkomende denkfouten voorkomen?
6. Zijn voor het oplossen van het probleem verschillende invalshoeken nodig?
Wat is psychologie?
Psyche en logos: studie van de geest
Drie soorten psychologen:
o Experimenteel psychologen
o Docenten psychologen
o Toegepast psychologen
Zes werkgebieden voor TP’ers:
o Consument en maatschappij
o Arbeid en organisatie
o Maatschappelijke participatie en veiligheid
o Gezondheid en zorg
o Onderwijs en ontwikkeling
o Relaties
Specialisaties toegepaste psychologie:
o Arbeid en organisatiepsychologen
o Sportpsychologen
o Schoolpsychologen
o Klinisch psychologen en counselors
o Forensisch psychologen
o Omgevingspsychologen
o Gerontopsychologen
Vijf soorten empirisch onderzoek:
o Experimenteel onderzoek
o Correlatie-onderzoek
o Survey-onderzoek doormiddel van
vragenlijsten, enquêtes
o Natuurlijke observatie je gaat naar de
natuurlijke habitat
o Gevalstudie
Verschil experimenteel- en correlatie-onderzoek
Experimenteel onderzoek:
Over alle factoren die een rol kunnen spelen heb je de controle. Alle factoren zijn hetzelfde, behalve
datgeen wat je wilt onderzoeken.
Correlatie-onderzoek:
Je hebt niet over alle factoren die een rol kunnen spelen de controle. De factoren zijn niet hetzelfde.
1
,Empirisch onderzoek
Stappenplan de manier om op wetenschappelijke manier onderzoek te doen:
1. Een hypothese ontwikkelen
2. Objectieve data verzamelen
3. Data analyseren
4. De resultaten publiceren en laten bekritiseren
Psychologische perspectieven
o Biologisch perspectief
o Cognitief perspectief
o Behavioristisch perspectief
o Perspectieven vanuit de gehele persoon: psychodynamisch, humanistisch en dis positioneel
(karaktertrekken)
o Ontwikkelingsperspectief
o Sociocultureel perspectief
Psychodynamische psychologie
o Mensen zijn zich niet bewust van hun beweegredenen onbewuste verdrongen conflicten
in bewustzijn brengen
o De mens is een conflictwezen kan leiden tot neurosen of sublimatie
o Droominterpretatie
o Sigmund Freud (1856-1939)
o Veel kritiek op.
Behaviorisme
o Geen innerlijke processen, maar waarneembaar gedrag blackbox psychologie
o Wat mensen en dieren aan gedrag vertonen is gebaseerd op leerervaringen (stimulus -
respons)
o De omgeving bepaalt het gedrag
o Watson en Skinner (operant conditioneren)
Humanistische psychologie
o Ontstaan als kritiek op de psychoanalyse en het behaviorisme
o Geloven in de vrije wil van de mens groei en zelfactualisme
o Zelfbeeld is bepalend voor gedrag
o Abraham Maslow behoeftehiërarchie
o Carl Roggers Non-directieve therapie
Cognitief perspectief
o Mensen verlenen op een actieve manier betekenis aan zichzelf en hun omgeving.
o De computer als metafoor voor de wijze waarop mensen met informatie omgaan.
o Cognitie = opnemen, opslaan en gebruiken van informatie
Sociocultureel perspectief
o Mensen zijn sociale wezens en daarom zijn sociale interactie en het culturele perspectief van
belang
o Onderwerpen: vooroordelen, agressie, gehoorzaamheid, conformisme
o Wat is de invloed van de cultuur op het gedrag van mensen
o Huidige psychologie heeft een westers subject als onderwerp
2
, Biologisch perspectief
o Persoonlijkheid, voorkeuren, gedragspatronen en vaardigheden komen voort uit lichamelijke
eigenschappen.
o Neurowetenschap: de oorzaken van ons gedrag worden gezocht in de werking van de genen,
hersenen, het zenuwstelsel en/of de hormonen.
o Evolutionaire psychologie: gedrag is de uitkomsten van genetische aanpassingen om de kans
op overleven en voortplanting te vergroten.
Psychologie van karaktertrekken en temperament
o Verschillen tussen mensen ontstaan uit verschillen in blijvende kenmerken en neigingen, die
karaktertrekken en temperamenten genoemd worden.
o Ook wel dis positionele invalshoek genoemd.
Ontwikkelingsperspectief
o Psychologische verandering is het gevolg van een interactie tussen erfelijke eigenschappen
en de omgeving.
o Nature of nurture?
Welke namen moet je zeker kennen?
René Descartes (1596-1650): scheiding tussen lichaam en geest.
Wilhelm Wundt (1832-1920): eerste psychologisch laboratorium.
John Watson (1878-1958) en B.F. Skinner (1904-1990): behavioristen.
Sigmund Freud (1856-1939): psychoanalyse.
Abraham Maslow (1908-1970) en Carl Rogers (1902-1987): humanistische psychologie.
Conclusies
o Om wetenschappelijke kennis van intuïtieve inzichten te scheiden wordt er gebruik gemaakt
van wetenschappelijke methoden van onderzoek.
o Er bestaan verschillende perspectieven binnen de psychologie van waaruit de mens en de
omgeving beschouwd worden.
3
