COLLEGE 1
Leerdoelen
1. Je weet wat het communicatievak inhoudt en kunt trends en ontwikkelingen benoemen en herkennen.
2. Je kunt de taken van de communicatie(adviseur) benoemen en herkennen.
3. Je weet hoe het communicatiemodel van Shannon en Weaver werkt.
4. Je kent en herkent de drie domeinen van communicatie.
5. Je weet wat publieksroepen, stakeholders en doelgroepen zijn.
1.1 Communicatie als vak
Communicatie is een proces van tweerichtingsverkeer waarbij zender en ontvanger beiden actief kunnen zijn en
van rol kunnen wisselen; communicatie wordt in deze optiek gezien als een interactief proces.
Het vak communicatie richt zich op het communiceren met, door en in organisaties. Communicatie als
vaardigheid is voor iedereen, communicatie als vak is voor professionals. Eigenschappen van
communicatieprofessionals zijn:
• Het zijn doeners die verder denken.
• Zij kunnen analyseren en de opdrachtgever verrassen met aansprekende creatieve concepten.
• En zijn zorgen voor verbinding, voorkeur en vertrouwen.
1.2 Trends en ontwikkelingen
Globaal kun je enkele grote ontwikkelingen in het vakgebied communicatie onderscheiden:
1. Digitalisering en online
Door social media gaat communicatie nu veel sneller en is er een lage drempel om informatie te delen. Vroeger
was iedereen een passieve consument, nu is iedereen producent.
2. Data driven en real time
Alle online activiteiten worden vastgelegd, waardoor er van iedereen enorm veel data is opgeslagen. Daarmee
wordt communicatie persoonlijker. Ook verwachten we dat een organisatie snel reageert op een vraag.
3. Emotie en de sociale omgeving
Vroeger was communicatie gefocust op de ratio en op individuen. Nu ligt de focus meer op emotie en
beïnvloeding via de sociale omgeving.
4. Van tekst naar beeld
Eeuwenlang was tekst dominant, maar nu staat beeld centraal. We gaan ook van stilstaand beeld naar
bewegend beeld.
5. Transparantie en open communiceren
Veel van wat organisaties doen, is meteen zichtbaar omdat nieuwtjes via social media snel bekend zijn. Als
gevolg hiervan moet een organisatie oprecht en transparant zijn en zich niet beter voordoen dan ze is.
6. Duurzaamheid en maatschappelijk verantwoord ondernemen
Elk bedrijf moet aantonen dat het duurzaam en maatschappelijk verantwoord onderneemt.
7. Accountability en meetbaar maken
Als communicatieprofessional neem je zowel je verantwoordelijkheid en leg je verantwoording af aan de
organisatie. Accountability is het meetbaar maken van het rendement van de communicatie.
8. Leven in netwerken
De verbindingen tussen individuen en tussen organisaties nemen steeds meer de vorm van netwerken aan. Het
succes van organisaties in netwerken hangt af van in hoeverre zij waardevolle relaties met hun stakeholders
kunnen opbouwen en onderhouden.
,1.3 Taken van een team communicatie
Iedereen in de organisatie communiceert en dat heeft gevolgen voor de communicatiemedewerkers. Daarbij is
het hen taak om de regie over de communicatie te voeren en medewerkers in staat te stellen optimaal te
communiceren met de belangrijkste stakeholders.
Medewerkers worden ook belangrijker in het uitdragen en ondersteunen van de reputatie van de organisatie. De
taak van het team Communicatie is daarbij het ontwikkelen en het levend houden van de corporate story.
Elke organisatie is een mediabedrijf. Organisaties investeren steeds meer in eigen kanalen en eigen content. Er
wordt ingezet op data based content en one-to-one communicatie. Het team Communicatie krijgt een steeds
meer coördinerende rol in het verzamelen, redigeren en publiceren van heldere informatie.
1.4 Activiteiten van een communicatiemedewerker
Er zijn drie hoofdtaken voor communicatie:
1. Reputatie
Op strategisch niveau gaat het om het bouwen en beschermen van de reputatie. Zo werk je als
communicatieprofessional aan het in- en externe vertrouwen in de organisatie.
2. Regie
Ook gaat het om het communicatiever maken van de organisatie. Je brengt de analyses en
communicatiestrategie in de praktijk.
3. Realisatie
Als laatste gaat het om de ambachtelijke en creatieve kant van het vak. Dan komt het aan op een feilloze
uitvoering met onderscheidende concepten die verwoorden, verbeelden en het verschil maken.
De Nederlandse beroepsvereniging voor communicatie ontwikkelde de beroepsniveauprofielen:
• Analyseren.
• Adviseren.
• Integreren.
• Creëren.
• Begeleiden.
• Organiseren
Model van Shannon en Weaver
Het model van Shannon en Weaver bestaat ondertussen iets meer dan 70 jaar oud. In de kern is dit model nog
te gebruiken, echter is het verouderd vanwege het ontbreken van de feedback en de terugkoppeling.
, Domeinen van communicatie
Communicatie bestaat uit drie domeinen:
1. Interne communicatie
Gericht op de relatie van de organisatie met haar interne doelgroepen, zoals de medewerkers.
2. Corporate communicatie
Gericht op de relatie van de organisatie met haar externe doelgroepen, zoals leveranciers, financiers en
belangengroepen.
3. Marketing communicatie
Gericht op de verkoop van producten en diensten, aan consumenten en afnemers.
5.5 Publieksgroepen / stakeholders / doelgroepen
De groepen waar een organisatie mee te maken heeft, kun je onderscheiden in drie categorieën:
1. Publieksgroepen
In de corporate communicatie zijn ‘publieksgroepen’ de groepen waar de communicatie van de organisatie zich
in het bijzonder op richt. Publieksgroepen zijn groepen uit de samenleving van wie de organisatie afhankelijk is.
We onderscheiden:
• Interne
• Algemene
• Politieke
• Financiële
2. Stakeholders
Binnen de publieksgroepen kun je de stakeholders benoemen. Een stakeholder is een belanghebbende
persoon of organisatie die zowel positief als negatief invloed ondervindt of kan uitoefenen op een organisatie.
3. Doelgroepen
Een afgebakende groep personen of instellingen waar een product, dienst, campagne of organisatie zich richt,
noemen we een doelgroep. Een publieksgroep heb je, een doelgroep kies je.
Leerdoelen
1. Je weet wat het communicatievak inhoudt en kunt trends en ontwikkelingen benoemen en herkennen.
2. Je kunt de taken van de communicatie(adviseur) benoemen en herkennen.
3. Je weet hoe het communicatiemodel van Shannon en Weaver werkt.
4. Je kent en herkent de drie domeinen van communicatie.
5. Je weet wat publieksroepen, stakeholders en doelgroepen zijn.
1.1 Communicatie als vak
Communicatie is een proces van tweerichtingsverkeer waarbij zender en ontvanger beiden actief kunnen zijn en
van rol kunnen wisselen; communicatie wordt in deze optiek gezien als een interactief proces.
Het vak communicatie richt zich op het communiceren met, door en in organisaties. Communicatie als
vaardigheid is voor iedereen, communicatie als vak is voor professionals. Eigenschappen van
communicatieprofessionals zijn:
• Het zijn doeners die verder denken.
• Zij kunnen analyseren en de opdrachtgever verrassen met aansprekende creatieve concepten.
• En zijn zorgen voor verbinding, voorkeur en vertrouwen.
1.2 Trends en ontwikkelingen
Globaal kun je enkele grote ontwikkelingen in het vakgebied communicatie onderscheiden:
1. Digitalisering en online
Door social media gaat communicatie nu veel sneller en is er een lage drempel om informatie te delen. Vroeger
was iedereen een passieve consument, nu is iedereen producent.
2. Data driven en real time
Alle online activiteiten worden vastgelegd, waardoor er van iedereen enorm veel data is opgeslagen. Daarmee
wordt communicatie persoonlijker. Ook verwachten we dat een organisatie snel reageert op een vraag.
3. Emotie en de sociale omgeving
Vroeger was communicatie gefocust op de ratio en op individuen. Nu ligt de focus meer op emotie en
beïnvloeding via de sociale omgeving.
4. Van tekst naar beeld
Eeuwenlang was tekst dominant, maar nu staat beeld centraal. We gaan ook van stilstaand beeld naar
bewegend beeld.
5. Transparantie en open communiceren
Veel van wat organisaties doen, is meteen zichtbaar omdat nieuwtjes via social media snel bekend zijn. Als
gevolg hiervan moet een organisatie oprecht en transparant zijn en zich niet beter voordoen dan ze is.
6. Duurzaamheid en maatschappelijk verantwoord ondernemen
Elk bedrijf moet aantonen dat het duurzaam en maatschappelijk verantwoord onderneemt.
7. Accountability en meetbaar maken
Als communicatieprofessional neem je zowel je verantwoordelijkheid en leg je verantwoording af aan de
organisatie. Accountability is het meetbaar maken van het rendement van de communicatie.
8. Leven in netwerken
De verbindingen tussen individuen en tussen organisaties nemen steeds meer de vorm van netwerken aan. Het
succes van organisaties in netwerken hangt af van in hoeverre zij waardevolle relaties met hun stakeholders
kunnen opbouwen en onderhouden.
,1.3 Taken van een team communicatie
Iedereen in de organisatie communiceert en dat heeft gevolgen voor de communicatiemedewerkers. Daarbij is
het hen taak om de regie over de communicatie te voeren en medewerkers in staat te stellen optimaal te
communiceren met de belangrijkste stakeholders.
Medewerkers worden ook belangrijker in het uitdragen en ondersteunen van de reputatie van de organisatie. De
taak van het team Communicatie is daarbij het ontwikkelen en het levend houden van de corporate story.
Elke organisatie is een mediabedrijf. Organisaties investeren steeds meer in eigen kanalen en eigen content. Er
wordt ingezet op data based content en one-to-one communicatie. Het team Communicatie krijgt een steeds
meer coördinerende rol in het verzamelen, redigeren en publiceren van heldere informatie.
1.4 Activiteiten van een communicatiemedewerker
Er zijn drie hoofdtaken voor communicatie:
1. Reputatie
Op strategisch niveau gaat het om het bouwen en beschermen van de reputatie. Zo werk je als
communicatieprofessional aan het in- en externe vertrouwen in de organisatie.
2. Regie
Ook gaat het om het communicatiever maken van de organisatie. Je brengt de analyses en
communicatiestrategie in de praktijk.
3. Realisatie
Als laatste gaat het om de ambachtelijke en creatieve kant van het vak. Dan komt het aan op een feilloze
uitvoering met onderscheidende concepten die verwoorden, verbeelden en het verschil maken.
De Nederlandse beroepsvereniging voor communicatie ontwikkelde de beroepsniveauprofielen:
• Analyseren.
• Adviseren.
• Integreren.
• Creëren.
• Begeleiden.
• Organiseren
Model van Shannon en Weaver
Het model van Shannon en Weaver bestaat ondertussen iets meer dan 70 jaar oud. In de kern is dit model nog
te gebruiken, echter is het verouderd vanwege het ontbreken van de feedback en de terugkoppeling.
, Domeinen van communicatie
Communicatie bestaat uit drie domeinen:
1. Interne communicatie
Gericht op de relatie van de organisatie met haar interne doelgroepen, zoals de medewerkers.
2. Corporate communicatie
Gericht op de relatie van de organisatie met haar externe doelgroepen, zoals leveranciers, financiers en
belangengroepen.
3. Marketing communicatie
Gericht op de verkoop van producten en diensten, aan consumenten en afnemers.
5.5 Publieksgroepen / stakeholders / doelgroepen
De groepen waar een organisatie mee te maken heeft, kun je onderscheiden in drie categorieën:
1. Publieksgroepen
In de corporate communicatie zijn ‘publieksgroepen’ de groepen waar de communicatie van de organisatie zich
in het bijzonder op richt. Publieksgroepen zijn groepen uit de samenleving van wie de organisatie afhankelijk is.
We onderscheiden:
• Interne
• Algemene
• Politieke
• Financiële
2. Stakeholders
Binnen de publieksgroepen kun je de stakeholders benoemen. Een stakeholder is een belanghebbende
persoon of organisatie die zowel positief als negatief invloed ondervindt of kan uitoefenen op een organisatie.
3. Doelgroepen
Een afgebakende groep personen of instellingen waar een product, dienst, campagne of organisatie zich richt,
noemen we een doelgroep. Een publieksgroep heb je, een doelgroep kies je.
