Leerdoel: Wat is de opbouw van de hersenen en wat zijn de functies van de verschillende
delen?
James Kalat. Biological Psychology (H3).
Pinel. Biopsychology (H3).
Frederick Toates. Biological psychology (H5).
Neil Carlson. Physiology of behavior (H3).
Het brein kent 3 grote onderdelen: het hindbrain (rhombencephalon), midbrain
(mesencephalon) en forebrain (prosencephalon).
Hindbrain
De hindbrain (het achterste deel van de hersenen) bestaat uit de medulla, de pons en het
cerebellum.
de medulla, de pons, het midbrain en bepaalde centrale structuren van het forebrain
vormen de hersenstam.
Hersenstam
De medulla (of: medulla oblongata) ligt net boven het ruggenmerg en is daarmee een soort
verlening van het ruggenmerg die reikt tot in de schedel. De medulla controleert vitale
reflexen zoals ademen, hartslag, overgeven, niezen. Dit gebeurt via de cranial nerves
(hersenzenuwen) ( gaan door de schedel heen i.p.v. via het ruggenmerg) die prikkels van
het hoofd, spierbewegingen in het hoofd en veel van de parasympatische output in de
,organen controleert. Sommige cranial nervens hebben zowel sensorische als motorische
componenten en sommige slechts een van beide.
de receptoren en de spieren in het hoofd en de organen zijn verbonden met het brein
door 12 paren van cranial nerves (een van elk paar links en een rechts), die elk een bepaalde
functie hebben en dus ook allemaal naar een specifiek deel van de hersenen leiden. Elke
cranial nerve komt voort uit een nucleus (cluster van neuronen) dat de sensorische
informatie integreert, de motorische output reguleert of beide doet.
De pons ligt anterieur en ventraal (naar voren) t.o.v. de medulla. Ook de pions bevat nuclei
(mv nucleus) voor verschillende cranial nerves. In de pons gaan de axonen van elke kant van
het brein naar de andere kant van het ruggenmerg, zodat de linkerhemisfeer de rechterkant
van het lichaam controleert en de rechterhemisfeer de linkerkant.
de medulla en de pons bevatten ook de reticular formation en de raphe system.
- De reticular formation heeft oplopende en aflopende delen. Het aflopende deel is
een van de delen van het brein dat de motorische gebieden van het ruggenmerg
controleert (zendt motorische informatie naar het ruggenmerg) en het oplopende
deel zendt output naar de cerebrale cortex (zendt sensorische informatie naar de
hersenen), waardoor de arousal en oplettendheid in een bepaald gedeeltes vergroot
wordt.
- Het raphe system zendt ook axonen naar het forebrain waardoor het brein in
gereedheid kan worden gebracht om te reageren op stimuli.
Het cerebellum is een grote structuur binnen het hindbrain en heeft veel diepe plooien.
Traditioneel staat het cerebellum bekend als hersendeel dat bijdraagt aan de controle over
bewegingen en balans en coördinatie. Tegenwoordig wordt ook gesteld dat het cerebellum
bijdraagt aan de sensorische, motorische en cognitieve aspecten van de organisatie van een
actie (waaronder BV taalproductie).Het cerebellum kent veel afferenrte axonen (die
informatie binnenbrengen) i.v.m. het aantal efferente axonen, het cerebellum zorgt namelijk
voor de integratie van informatie uit de externe omgeving en gebruikt dat om een
voorspelling te doen. Het verwerkt en integreert dus sensorische informatie binnen die
context waarin die informatie gebruikt wordt voor motorische actie.
Midbrain
Het midbrain bevindt zich in het midden van het brein, bij volwassen zoogdieren is het
echter wel zo dat dit deel verkleind is en omgeven wordt door het forbrain. Het dak van het
midbrain heet het tectum. De zwellingen aan beide kanten van het tectum heten de
superieure en inferieure colliculi. Deze zijn beide belangrijk voor de sensorische verwerking,
de inferieure voor horen en de superieure voor zien.
Onder het tectum ligt het tegmentum (het tussenliggende deel van het midbrain). Het bevat
nuclei voor de derde en vierde cranial nerves, delen van de recticular formation en
uitbreidingen van de verbindingen tussen het forebrain en het ruggenmerg of het hindbrain.
Het tementum bevat 3 kleurrijke structuren: de substantia nigra (zwarte substantie) dat
aanleiding geeft tot een pathway dat dopamine bevat en die gereedheid voor beweging
faciliteert, het periaqueductal gray is de grijze stof dat om het cerebrale aquaduct (de buis
, die de derde en vierde ventricle aan elkaar verbindt) en de red nucleus (die net als de
substantia nigra een belangrijk onderdeel vormt van het sensomotorisch systeem).
Forebrain
Het forebrain is het meest prominente deel van de hersenen. Het bestaat uit 2 cerebrale
hemisferen (links en rechts). Elke hemisfeer is gemaakt om sensorische informatie te
ontvangen (voornamelijk van de contralaterale (tegenovergestelde) kant van het lichaam) en
om spieren te controleren (ook meestal aan de contralaterale kant).
Het buitenste gedeelte heet de cerebrale cortex, hieronder liggen andere structuren
(subcorticale structuren) zoals de thalamus (die de belangrijkste bron van input vormt voor
de cerebrale cortex), de basale ganglia (set van structuren die belangrijk zijn voor beweging)
en een aantal onderling gerelateerde structuren die het limbische systeem worden
genoemd en vormen een rand rond de hersenstam (belangrijk bij emotie en motivatie BV