Casus 5: Niertransplantatie
Sites:
http://www.erasmusmc.nl/inwendige_geneeskunde/niertransplantatie/
https://www.niertransplantatie.info/donoren/anonieme-nierdonatie
http://www.transplantatiestichting.nl/
https://www.nierstichting.nl/
https://www.nvn.nl/
Vignet 1
Hoe werken de nieren?
De nieren verwijderen afvalstoffen uit je bloed, zorgen voor genoeg vocht en zout in je lichaam. Ze regelen de bloeddruk, maken
hormonen aan die zorgen voor voldoende bloedcellen en sterke botten. Zorgen ook voor juiste zuurgraad.
Nier bestaat uit miljoen filtertjes, na het filteren blijven water en afvalstoffen over: urine. Wat ze laten zitten: eiwitten, glucose,
vitaminen.
Cijfers: 1.7 miljoen Nederlanders (ruim 10%) hebben chronische nierschade. 40% van hen weet is niet vaak pas klachten van
nierfunctie van 30%.
Welke soorten behandelingen zijn er bij nierfalen?
Transplantatie: nierfunctie 50%, betere QOL dan bij dialyse.
Pre-emptieve transplantatie: transplanteren voordat er begonnen wordt met dialyseren.
Pre-terminale nierinsufficientie: als er nog geen nierfunctievervangende therapie nodig is.
Levende donor: 50% van de nieren sterft na 20 jaar.
Overleden donor: 50% van de nieren sterft na 10 jaar.
LDKT = living donor kidney transplantation
Levend donor transplantatie is de optimale behandelingsoptie bij het eindstadium.
Rechtstreeks doneren: wordt een kruisproef en weefseltypering uitgevoerd (of er herkenningspunten aan de buitenkant van
cellen zitten en of de ontvanger deze antistoffen niet heeft)
Niet-rechtstreeks doneren:
o Ruiltransplantatie (cross-over): Als kruisproef niet geslaagd is. Donor koppel A doneert aan ontvanger koppel B en andersom.
Andere koppel blijft anoniem.
o Dominotransplantatie: anonieme donor geeft donor aan ontvanger van koppel, donor van dat koppel geeft nier aan
ontvanger wachtlijst.
[Roodnat] Artikel over ruil en domino. Dit zorgde voor meer levende transplantaties (24% meer). Het is duur, maar uiteindelijk
goedkoper (anders lange dialyse). 8.8% van de deelnemers kreeg geen nier uiteindelijk, normaal gesproken is dit 68%. Van die 8.8%
was 17% van de donoren niet in goede medische conditie.
[Dor, 2011] ELPAT zijn nieuwe classificatie.
ELPAT = Ethical, Legal and Psychosocial Aspects of Organ Transplantation. Multidisciplinair team.
ESRD = End-stage renal disease (eindstadium nierziekte).
Gerelateerde levende donatie = donatie van genetisch-gerelateerd. Veel landen is deze vorm van donatie de enige legale.
Unrelated/non-related = echtgenoot, partner, vrienden, schoonfamilie, collega’s, buren enzovoorts.
Kan emotioneel/genetisch gerelateerd of niet zijn. Alle combi’s mogelijk.
Altruïstische vreemden = emotioneel en genetisch ongerelateerd. Deze mensen zijn vaak gemotiveerd door persoonlijke ervaringen
met nierziekte in sociale omgeving.
Anonieme donor = identiteit beide niet bekend. Een reden hiervoor is om vercommercialisering te voorkomen. In sommige landen
(US/Canada bv) is het alleen eerste 3-6 maanden na transplantatie anoniem. Meetings kunnen georganiseerd worden als beide
partijen willen.
De term ‘anoniem’ geldt niet voor alles.
Goede Samaritaan = donatie naar vreemde met geen materieel voordeel voor de donor. Geassocieerd met Christendom. Veel
donoren vinden deze term oncomfortabel. Gemist bewijs naar religie als reden voor donatie.
Sites:
http://www.erasmusmc.nl/inwendige_geneeskunde/niertransplantatie/
https://www.niertransplantatie.info/donoren/anonieme-nierdonatie
http://www.transplantatiestichting.nl/
https://www.nierstichting.nl/
https://www.nvn.nl/
Vignet 1
Hoe werken de nieren?
De nieren verwijderen afvalstoffen uit je bloed, zorgen voor genoeg vocht en zout in je lichaam. Ze regelen de bloeddruk, maken
hormonen aan die zorgen voor voldoende bloedcellen en sterke botten. Zorgen ook voor juiste zuurgraad.
Nier bestaat uit miljoen filtertjes, na het filteren blijven water en afvalstoffen over: urine. Wat ze laten zitten: eiwitten, glucose,
vitaminen.
Cijfers: 1.7 miljoen Nederlanders (ruim 10%) hebben chronische nierschade. 40% van hen weet is niet vaak pas klachten van
nierfunctie van 30%.
Welke soorten behandelingen zijn er bij nierfalen?
Transplantatie: nierfunctie 50%, betere QOL dan bij dialyse.
Pre-emptieve transplantatie: transplanteren voordat er begonnen wordt met dialyseren.
Pre-terminale nierinsufficientie: als er nog geen nierfunctievervangende therapie nodig is.
Levende donor: 50% van de nieren sterft na 20 jaar.
Overleden donor: 50% van de nieren sterft na 10 jaar.
LDKT = living donor kidney transplantation
Levend donor transplantatie is de optimale behandelingsoptie bij het eindstadium.
Rechtstreeks doneren: wordt een kruisproef en weefseltypering uitgevoerd (of er herkenningspunten aan de buitenkant van
cellen zitten en of de ontvanger deze antistoffen niet heeft)
Niet-rechtstreeks doneren:
o Ruiltransplantatie (cross-over): Als kruisproef niet geslaagd is. Donor koppel A doneert aan ontvanger koppel B en andersom.
Andere koppel blijft anoniem.
o Dominotransplantatie: anonieme donor geeft donor aan ontvanger van koppel, donor van dat koppel geeft nier aan
ontvanger wachtlijst.
[Roodnat] Artikel over ruil en domino. Dit zorgde voor meer levende transplantaties (24% meer). Het is duur, maar uiteindelijk
goedkoper (anders lange dialyse). 8.8% van de deelnemers kreeg geen nier uiteindelijk, normaal gesproken is dit 68%. Van die 8.8%
was 17% van de donoren niet in goede medische conditie.
[Dor, 2011] ELPAT zijn nieuwe classificatie.
ELPAT = Ethical, Legal and Psychosocial Aspects of Organ Transplantation. Multidisciplinair team.
ESRD = End-stage renal disease (eindstadium nierziekte).
Gerelateerde levende donatie = donatie van genetisch-gerelateerd. Veel landen is deze vorm van donatie de enige legale.
Unrelated/non-related = echtgenoot, partner, vrienden, schoonfamilie, collega’s, buren enzovoorts.
Kan emotioneel/genetisch gerelateerd of niet zijn. Alle combi’s mogelijk.
Altruïstische vreemden = emotioneel en genetisch ongerelateerd. Deze mensen zijn vaak gemotiveerd door persoonlijke ervaringen
met nierziekte in sociale omgeving.
Anonieme donor = identiteit beide niet bekend. Een reden hiervoor is om vercommercialisering te voorkomen. In sommige landen
(US/Canada bv) is het alleen eerste 3-6 maanden na transplantatie anoniem. Meetings kunnen georganiseerd worden als beide
partijen willen.
De term ‘anoniem’ geldt niet voor alles.
Goede Samaritaan = donatie naar vreemde met geen materieel voordeel voor de donor. Geassocieerd met Christendom. Veel
donoren vinden deze term oncomfortabel. Gemist bewijs naar religie als reden voor donatie.
