Tentamen onderzoek
Wat is onderzoek? Hoofdstuk1 t/m 9
1
,Inhoudsopgave
1. DE FUNCTIE VAN ONDERZOEK ...................................................................................................... 5
1.1 ONDERZOEK MOET JE LEREN ............................................................................................................ 5
1.2 UITGANGSPUNTEN VAN ONDERZOEK ................................................................................................. 5
1.3 STROMINGEN IN ONDERZOEK............................................................................................................ 6
1.4 KWALITEITSCRITERIA VAN ONDERZOEK ............................................................................................. 6
1.5 DE ONDERZOEKSCYCLUS ................................................................................................................. 7
1.6 FASEN IN ONDERZOEK ...................................................................................................................... 7
2. AANLEIDING TOT HET ONDERZOEK .............................................................................................. 9
2.1 KEUZE VAN JE ONDERWERP.............................................................................................................. 9
2.2 OPDRACHTGEVERS, BALANS TUSSEN WENS EN MOGELIJKHEID ........................................................... 9
2.3 INFORMATIE VERZAMELEN .............................................................................................................. 10
2.3.1 Zes regels voor het zoeken naar informatie: Big6 ............................................................... 10
2.3.2 Zoeken op internet ............................................................................................................... 11
2.3.3 Het logboek .......................................................................................................................... 11
2.3.4 Groepswerk: het uitwisselen van documenten .................................................................... 11
3. AFBAKENING VAN HET ONDERZOEK .......................................................................................... 12
3.1 VERDER MEET DE VOORBEREIDINGEN: DE ONTWERPFASE ................................................................ 12
3.2 VRAGEN STELLEN: DE PROBLEEMOMSCHRIJVING ............................................................................. 12
3.2.1 Probleemstelling .................................................................................................................. 12
3.2.2 De 6W-formule ..................................................................................................................... 13
3.2.3 Deelvragen: nuttig of nodig? ................................................................................................ 13
3.2.4 Doelstelling .......................................................................................................................... 14
3.3 BEGRIPSAFBAKENING..................................................................................................................... 14
3.4 MODELLEN EN VERWACHTINGEN ..................................................................................................... 14
3.5 VAN PROBLEEMSTELLING NAAR ONTWERP ....................................................................................... 15
3.6 ONDERZOEKSVOORSTEL ................................................................................................................ 15
3.6.1 Hoe bouw je een onderzoeksvoorstel op? .......................................................................... 16
3.6.2 Tijdpad ................................................................................................................................. 16
3.6.3 Voorbereiding op de rapportage .......................................................................................... 16
3.7 ONDERZOEKSVOORSTELLEN BEOORDELEN ..................................................................................... 16
4. KWANTITATIEVE METHODEN VAN DATAVERZAMELING ......................................................... 17
4.1 SURVEYONDERZOEK ...................................................................................................................... 17
4.1.1 Deelnemen aan een survey ................................................................................................. 17
4.1.2 Vormen van surveyonderzoek ............................................................................................. 18
5. KWALITATIEVE METHODEN VAN DATAVERZAMELING ............................................................ 19
5.1 OBSERVATIEONDERZOEK ............................................................................................................... 19
5.1.1 Varianten van observatieonderzoek .................................................................................... 19
5.1.2 Observatie als wetenschappelijke activiteit ......................................................................... 19
5.1.3 Het systematisch observeren van gedrag ........................................................................... 20
5.2 INTERVIEW .................................................................................................................................... 20
5.3 KWALITATIEF BUREAUONDERZOEK .................................................................................................. 20
5.3.1 Literatuur- en archiefonderzoek ........................................................................................... 20
5.3.2 Inhoudsanalyse .................................................................................................................... 21
5.3.3 Speciale vormen van inhoudsanalyse ................................................................................. 21
5.4 GEVALSSTUDIE .............................................................................................................................. 21
5.4.1 Kenmerken van de gevalsstudie.......................................................................................... 21
5.4.2 Actie- of handelingsonderzoek ............................................................................................ 22
5.4.3 Andere vormen van gevalsstudie ........................................................................................ 22
6. UITWERKING VAN DE METHODE: OPERATIONALISATIE EN STEEKPROEF .......................... 23
6.1 VRAGENLIJSTEN MAKEN: VAN THEORIE NAAR PRAKTIJK .................................................................... 23
6.2 ENQUÊTEVRAGEN ONTWIKKELEN .................................................................................................... 23
6.2.1 Vragen stellen ...................................................................................................................... 23
2
, 6.2.2 Antwoord geven ................................................................................................................... 24
6.2.3 Likertschaal .......................................................................................................................... 24
6.2.4 Goede vragen- goede antwoorden ...................................................................................... 24
6.2.5 Voorbereiding van kwantitatieve verwerking: variabelen .................................................... 25
6.3 INTERVIEWONDERWERPEN ............................................................................................................. 25
6.4 POPULATIE EN STEEKPROEF ........................................................................................................... 25
6.4.1 Wat is een populatie? .......................................................................................................... 26
6.4.2 Voorwaarden bij steekproeftrekking en de reikwijdte van de resultaten ............................. 26
6.4.3 Aselecte steekproeven ........................................................................................................ 26
6.4.4 Selecte steekproeven .......................................................................................................... 27
6.5 DE KWALITEIT VAN ONDERZOEK ...................................................................................................... 27
6.5.1 Betrouwbaarheid .................................................................................................................. 27
6.5.2 Validiteit ............................................................................................................................... 28
6.5.3 Bruikbaarheid ....................................................................................................................... 28
7. GEGEVENS VERZAMELEN............................................................................................................. 29
7.1 DE SETTING VAN JE ONDERZOEK..................................................................................................... 29
7.2 ‘HET VELD’ IN OF NIET? .................................................................................................................. 29
7.3 ONLINE ONDERZOEK ...................................................................................................................... 29
7.3.1 Online enquêtes afnemen .................................................................................................... 29
7.3.2 Mobiel onderzoek................................................................................................................. 30
7.4 RESPONDENTEN EN ENQUÊTES ...................................................................................................... 30
7.4.1 Het echte veldwerk begint ................................................................................................... 30
7.4.2 Incentives ............................................................................................................................. 31
7.4.3 Oorzaken van non-respons ................................................................................................. 31
7.4.4 Tips & trucs .......................................................................................................................... 31
7.5 INTERVIEWS: WERKEN AAN DE RELATIE ........................................................................................... 31
7.5.1 Inrichting van het open interview ......................................................................................... 31
7.5.2 Interviewdeelnemers benaderen ......................................................................................... 32
7.5.3 Gespreksintroductie ............................................................................................................. 32
7.5.4 Gesprekken opnemen ......................................................................................................... 32
7.5.5 Gesprekstechnieken ............................................................................................................ 32
7.5.6 Afronden .............................................................................................................................. 32
7.5.7 Tips & trucs .......................................................................................................................... 33
7.6 FOUTEN IN DE WEERGAVE VAN ONDERZOEKSRESULTATEN ............................................................... 33
8. KWANTITATIEVE GEGEVENS VERWERKEN ............................................................................... 34
8.1 BEGRIPPEN IN KWANTITATIEVE ANALYSE ......................................................................................... 34
8.1.1 Terminologie ........................................................................................................................ 34
8.1.2 Meetniveaus van variabelen ................................................................................................ 34
8.2 DE ANALYSE VOORBEREIDEN: HYPOTHESEN FORMULEREN ............................................................... 35
8.3 UNIVARIATE ANALYSES ................................................................................................................... 35
8.3.1 Frequentieverdelingen ......................................................................................................... 35
8.3.2 Grafieken van één variabele ................................................................................................ 36
8.3.3 Centrummaten ..................................................................................................................... 36
8.3.4 Spreidingsmaten .................................................................................................................. 36
8.4 BIVARIATE ANALYSE ....................................................................................................................... 37
8.4.1 Kruistabellen ........................................................................................................................ 37
8.4.2 Grafieken van twee variabelen ............................................................................................ 37
8.5 KWALITEIT VAN DE ANALYSES ......................................................................................................... 37
8.5.1 Betrouwbaarheid van schalen ............................................................................................. 37
8.5.2 Validiteit ............................................................................................................................... 37
9. KWALITATIEVE ANALYSE ............................................................................................................. 38
9.1 UITGANGSPUNTEN BIJ DE KWALITATIEVE ANALYSE VAN TEKSTEN ...................................................... 38
9.1.1 Gefundeerde theoriebenadering .......................................................................................... 38
9.1.2 Stappen in kwalitatieve analyse........................................................................................... 38
9.2 CASUS INHOUDSANALYSE............................................................................................................... 38
9.3 HULPMIDDELEN BIJ KWALITATIEVE ANALYSE .................................................................................... 39
9.3.1 Tools voor modellen en diagrammen .................................................................................. 39
3
, 9.3.2 Software als hulpmiddel bij kwalitatieve analyse ................................................................. 39
9.4 KWALITEIT VAN RESULTATEN .......................................................................................................... 39
9.4.1 Betrouwbaarheid .................................................................................................................. 39
9.4.2 Validiteit ............................................................................................................................... 39
9.4.3 Maatregelen om de kwaliteit van onderzoek te verhogen ................................................... 39
4
Wat is onderzoek? Hoofdstuk1 t/m 9
1
,Inhoudsopgave
1. DE FUNCTIE VAN ONDERZOEK ...................................................................................................... 5
1.1 ONDERZOEK MOET JE LEREN ............................................................................................................ 5
1.2 UITGANGSPUNTEN VAN ONDERZOEK ................................................................................................. 5
1.3 STROMINGEN IN ONDERZOEK............................................................................................................ 6
1.4 KWALITEITSCRITERIA VAN ONDERZOEK ............................................................................................. 6
1.5 DE ONDERZOEKSCYCLUS ................................................................................................................. 7
1.6 FASEN IN ONDERZOEK ...................................................................................................................... 7
2. AANLEIDING TOT HET ONDERZOEK .............................................................................................. 9
2.1 KEUZE VAN JE ONDERWERP.............................................................................................................. 9
2.2 OPDRACHTGEVERS, BALANS TUSSEN WENS EN MOGELIJKHEID ........................................................... 9
2.3 INFORMATIE VERZAMELEN .............................................................................................................. 10
2.3.1 Zes regels voor het zoeken naar informatie: Big6 ............................................................... 10
2.3.2 Zoeken op internet ............................................................................................................... 11
2.3.3 Het logboek .......................................................................................................................... 11
2.3.4 Groepswerk: het uitwisselen van documenten .................................................................... 11
3. AFBAKENING VAN HET ONDERZOEK .......................................................................................... 12
3.1 VERDER MEET DE VOORBEREIDINGEN: DE ONTWERPFASE ................................................................ 12
3.2 VRAGEN STELLEN: DE PROBLEEMOMSCHRIJVING ............................................................................. 12
3.2.1 Probleemstelling .................................................................................................................. 12
3.2.2 De 6W-formule ..................................................................................................................... 13
3.2.3 Deelvragen: nuttig of nodig? ................................................................................................ 13
3.2.4 Doelstelling .......................................................................................................................... 14
3.3 BEGRIPSAFBAKENING..................................................................................................................... 14
3.4 MODELLEN EN VERWACHTINGEN ..................................................................................................... 14
3.5 VAN PROBLEEMSTELLING NAAR ONTWERP ....................................................................................... 15
3.6 ONDERZOEKSVOORSTEL ................................................................................................................ 15
3.6.1 Hoe bouw je een onderzoeksvoorstel op? .......................................................................... 16
3.6.2 Tijdpad ................................................................................................................................. 16
3.6.3 Voorbereiding op de rapportage .......................................................................................... 16
3.7 ONDERZOEKSVOORSTELLEN BEOORDELEN ..................................................................................... 16
4. KWANTITATIEVE METHODEN VAN DATAVERZAMELING ......................................................... 17
4.1 SURVEYONDERZOEK ...................................................................................................................... 17
4.1.1 Deelnemen aan een survey ................................................................................................. 17
4.1.2 Vormen van surveyonderzoek ............................................................................................. 18
5. KWALITATIEVE METHODEN VAN DATAVERZAMELING ............................................................ 19
5.1 OBSERVATIEONDERZOEK ............................................................................................................... 19
5.1.1 Varianten van observatieonderzoek .................................................................................... 19
5.1.2 Observatie als wetenschappelijke activiteit ......................................................................... 19
5.1.3 Het systematisch observeren van gedrag ........................................................................... 20
5.2 INTERVIEW .................................................................................................................................... 20
5.3 KWALITATIEF BUREAUONDERZOEK .................................................................................................. 20
5.3.1 Literatuur- en archiefonderzoek ........................................................................................... 20
5.3.2 Inhoudsanalyse .................................................................................................................... 21
5.3.3 Speciale vormen van inhoudsanalyse ................................................................................. 21
5.4 GEVALSSTUDIE .............................................................................................................................. 21
5.4.1 Kenmerken van de gevalsstudie.......................................................................................... 21
5.4.2 Actie- of handelingsonderzoek ............................................................................................ 22
5.4.3 Andere vormen van gevalsstudie ........................................................................................ 22
6. UITWERKING VAN DE METHODE: OPERATIONALISATIE EN STEEKPROEF .......................... 23
6.1 VRAGENLIJSTEN MAKEN: VAN THEORIE NAAR PRAKTIJK .................................................................... 23
6.2 ENQUÊTEVRAGEN ONTWIKKELEN .................................................................................................... 23
6.2.1 Vragen stellen ...................................................................................................................... 23
2
, 6.2.2 Antwoord geven ................................................................................................................... 24
6.2.3 Likertschaal .......................................................................................................................... 24
6.2.4 Goede vragen- goede antwoorden ...................................................................................... 24
6.2.5 Voorbereiding van kwantitatieve verwerking: variabelen .................................................... 25
6.3 INTERVIEWONDERWERPEN ............................................................................................................. 25
6.4 POPULATIE EN STEEKPROEF ........................................................................................................... 25
6.4.1 Wat is een populatie? .......................................................................................................... 26
6.4.2 Voorwaarden bij steekproeftrekking en de reikwijdte van de resultaten ............................. 26
6.4.3 Aselecte steekproeven ........................................................................................................ 26
6.4.4 Selecte steekproeven .......................................................................................................... 27
6.5 DE KWALITEIT VAN ONDERZOEK ...................................................................................................... 27
6.5.1 Betrouwbaarheid .................................................................................................................. 27
6.5.2 Validiteit ............................................................................................................................... 28
6.5.3 Bruikbaarheid ....................................................................................................................... 28
7. GEGEVENS VERZAMELEN............................................................................................................. 29
7.1 DE SETTING VAN JE ONDERZOEK..................................................................................................... 29
7.2 ‘HET VELD’ IN OF NIET? .................................................................................................................. 29
7.3 ONLINE ONDERZOEK ...................................................................................................................... 29
7.3.1 Online enquêtes afnemen .................................................................................................... 29
7.3.2 Mobiel onderzoek................................................................................................................. 30
7.4 RESPONDENTEN EN ENQUÊTES ...................................................................................................... 30
7.4.1 Het echte veldwerk begint ................................................................................................... 30
7.4.2 Incentives ............................................................................................................................. 31
7.4.3 Oorzaken van non-respons ................................................................................................. 31
7.4.4 Tips & trucs .......................................................................................................................... 31
7.5 INTERVIEWS: WERKEN AAN DE RELATIE ........................................................................................... 31
7.5.1 Inrichting van het open interview ......................................................................................... 31
7.5.2 Interviewdeelnemers benaderen ......................................................................................... 32
7.5.3 Gespreksintroductie ............................................................................................................. 32
7.5.4 Gesprekken opnemen ......................................................................................................... 32
7.5.5 Gesprekstechnieken ............................................................................................................ 32
7.5.6 Afronden .............................................................................................................................. 32
7.5.7 Tips & trucs .......................................................................................................................... 33
7.6 FOUTEN IN DE WEERGAVE VAN ONDERZOEKSRESULTATEN ............................................................... 33
8. KWANTITATIEVE GEGEVENS VERWERKEN ............................................................................... 34
8.1 BEGRIPPEN IN KWANTITATIEVE ANALYSE ......................................................................................... 34
8.1.1 Terminologie ........................................................................................................................ 34
8.1.2 Meetniveaus van variabelen ................................................................................................ 34
8.2 DE ANALYSE VOORBEREIDEN: HYPOTHESEN FORMULEREN ............................................................... 35
8.3 UNIVARIATE ANALYSES ................................................................................................................... 35
8.3.1 Frequentieverdelingen ......................................................................................................... 35
8.3.2 Grafieken van één variabele ................................................................................................ 36
8.3.3 Centrummaten ..................................................................................................................... 36
8.3.4 Spreidingsmaten .................................................................................................................. 36
8.4 BIVARIATE ANALYSE ....................................................................................................................... 37
8.4.1 Kruistabellen ........................................................................................................................ 37
8.4.2 Grafieken van twee variabelen ............................................................................................ 37
8.5 KWALITEIT VAN DE ANALYSES ......................................................................................................... 37
8.5.1 Betrouwbaarheid van schalen ............................................................................................. 37
8.5.2 Validiteit ............................................................................................................................... 37
9. KWALITATIEVE ANALYSE ............................................................................................................. 38
9.1 UITGANGSPUNTEN BIJ DE KWALITATIEVE ANALYSE VAN TEKSTEN ...................................................... 38
9.1.1 Gefundeerde theoriebenadering .......................................................................................... 38
9.1.2 Stappen in kwalitatieve analyse........................................................................................... 38
9.2 CASUS INHOUDSANALYSE............................................................................................................... 38
9.3 HULPMIDDELEN BIJ KWALITATIEVE ANALYSE .................................................................................... 39
9.3.1 Tools voor modellen en diagrammen .................................................................................. 39
3
, 9.3.2 Software als hulpmiddel bij kwalitatieve analyse ................................................................. 39
9.4 KWALITEIT VAN RESULTATEN .......................................................................................................... 39
9.4.1 Betrouwbaarheid .................................................................................................................. 39
9.4.2 Validiteit ............................................................................................................................... 39
9.4.3 Maatregelen om de kwaliteit van onderzoek te verhogen ................................................... 39
4