Samenvatting Microbiologie deel 1

Microbiologie deel 1
1. INLEIDING
- Microbiologie is “overal” als verpleegkundige
o Bloednamen, staalnamen, besmette patiënten, isolatiemaatregelen, handhygiëne,
enz.
- Microbiologie = Bestudeert organismen die uitsluitend met een microscoop te zien zijn
o Klassieke microbiologie
 Voorkomen MO in de natuur, fysiologie en voortplanting van m.o., invloed
m.o. op mensen, enz.
o Medische microbiologie
 Studie van MO die de mens kunnen ziek maken en die voor de mens van
direct belang zijn

- Indeling van MO
o Alle wezens bestaan uit cellen
o Grofweg twee soorten cellen
 Eukaryoten cellen
 [Eu = echt; karyon = kern]
 Alle cellen die een celkern bevatten
o Bevat erfelijk materiaal (DNA, RNA)
 Bevatten celorganellen (ER, mitochondriën, lysosomen, Golgiapparaat)
 Quasi alle planten, schimmels en dieren


 Prokaryoten cellen
 Alle cellen die geen celkern bevatten
 Bevatten geen celorganellen (ER, mitochondriën, lysosomen,
Golgiapparaat)
 Rigide celwand – eenvoudige celstructuur
 Voorbeeld: bacteriën

Prokaryoten Eukaryoten

Kleine afmeting (1µm) Enkele micrometers (10-100
µm)

Geen celkern Celkern

Relatief “eenvoudige” Complexe celstructuur
celstructuur

Geen organellen (ER, Bevat gespecialiseerde
lysosomen, Golgiapparaat, organellen
enz.)

DNA los in cytoplasma DNA zit in de celkern

Zeer complexe celwand Eenvoudige celwand



1. BACTERIËN
- Meest succesvolle groep organismen op aarde – tot nog toe bijna alles overleefd:
dinosaurussen, ijstijden, overstromingen, enz.
- Key to succes:
o Aanpassingsvermogen

,  Nodig i.f.v. beschikbaarheid voedingsstoffen
 Ontwikkeling speciale structuren (zweepharen, enz.)
o Metabolisme – delingsvermogen
2.1 Bouw
- Afmeting: tussen 1µm – 2µm
o (1µm = 10-6 m = 1 duizendste millimeter)
- Vijf delen:
o Kern
 Bacterie bevat geen “echte” celkern
 Erfelijk materiaal “zweeft” rond in cytoplasma
 DNA is dubbeldradig circulair gewonden streng
 Regio die DNA bevat = nucleoïd
 Losse fragmenten DNA = plasmiden

o Cytoplasma
 Betrekkelijk eenvoudig
 70% water
 Bevat enzymen nodig voor afbraak en opbouw
 Rijk aan ribosomen
 Verschillend van menselijke ribosomen
 Herkenning voor antibiotica
 Bevat geen ER, mitochondriën

o Cytoplasmamembraan
 Fosfolipidendubbellaagstructuur
 Dubbele vetlaag + weerszijden eiwit laag
 Geen sterolen (verstevigende functie)
 Complexe structuur  functies overnemen die bij eukaryoten door #
celorganellen worden vervuld
 Functies:
 Opname voedingsstoffen uit milieu
 Ademhaling cel
 Biosynthese (opbouw)
 Hoge osmotische waarde (inwendige druk)  nood aan sterke celwand

o Celwand
 Geeft bacterie vorm en stevigheid
 Peptidoglycaan
 Lange suikerketens gekoppeld d.m.v. eiwitten
 Typerend voor bacteriën
o Doelwit voor antibiotica

o Uitwendige structuren
 Niet nodig om te overleven
 Kapsel
 Bescherming tegen externe bedreigingen (menselijke immuniteit)
 Belangrijke virulentiefactor
o Belet fagocytose door immuun stelsel

 Flagellen
 Zweepdraden
 Lange beweeglijke draden
 Schroefbeweging  voortbeweging

 Pili (fimbrae)
 Draadvormig – niet beweeglijk
 Laten vasthechting aan moleculen toe
 Virulentiefactor