Hoofdstuk 2 Inkoop in sectoren
2.1 Productiebedrijven – Hoe verloopt inkoop bij productiebedrijven?
Productiebedrijven zetten onder andere onderdelen, halffabricaten en
grondstoffen om in nieuwe producten, met behulp van personeel,
kapitaalgoederen en service, tegen een bepaalde prijs met een bepaalde
kwaliteit. Een transformatieproces (onderdelen, halffabricaten, diensten,
machines, tijd, arbeid en geld worden getransformeerd naar eindproducten,
afval, uitval en kwaliteit).
Voor inkoop is vooral de input vanuit de leveranciers belangrijk, de inkoper moet
deze stromen goed begrijpen. Om erachter te komen waar de inzet van inkoop
de hoogste meerwaarde kan opleveren is het handig om lijsten te maken. Te
beginnen een lijst met de meest voorkomende inkoopstromen, daarna een lijst
met stromen die de meeste waarde toevoegen en als laatste een lijst met de
stromen die de meeste problemen veroorzaken. Deze stromen verdienen de
meeste aandacht.
Output bestaat uit ongewenste output (afval en uitval) en uitstoot. Als er tijdens
de productie bijproducten ontstaan die niet meer in de eigen organisatie gebruikt
kunnen worden is er sprake van afval. Uitval betreft producten die zijn
geproduceerd, maar niet voldoen aan de kwaliteitseisen. Als producten defect
zijn of niet aan de kwaliteitseisen voldoen, worden deze teruggestuurd naar de
leverancier waar ze vandaan komen, dit zijn retouren. Inkoop moet analyseren
of retourzendingen op enige manier te maken hebben met inkoopafspraken of
kwaliteitsproblemen bij de leverancier.
De keuze voor een leverancier wordt mede bepaald door de manier waarop de
planning van de productie en de aflevering van de producten in de onderneming
geregeld is. De manier van aanleveren van de leverancier mag geen verstoring
veroorzaken van het proces binnen de eigen onderneming. Er zijn twee varianten
van plannen:
- Push: plannen en produceren op basis van je eigen inschatting van de te
verwachten marktvraag. De leverancier krijgt een schema met welke
vraag hij de komende periode kan verwachten.
- Pull: plannen en produceren begint als de vraag er is. De leverancier weet
niet wat, wanneer en hoeveel hij moet leveren. Hierbij heb je een flexibele
leverancier nodig.
Het gebruik van een material requirements planning (MRP-I) of
materiaalbehoefteplan is een typische push-aanpak. Het doel hiervan is de
voorraden zoveel mogelijk minimaliseren tijdens de productie, door het
berekenen van het juiste moment waarop men onderdelen, halffabricaten en
eindproducten nodig heeft. Elk product is opgebouwd uit onderdelen en
halffabricaten, de opbouw van de volgorde en hoeveelheden hiervan wordt
weergegeven in een bill of material (BOM) of de stuklijst. Het
hoofdproductieplan (HPP) is de feitelijke bruto behoefte die we voor een
bepaalde periode klaar moeten hebben. Hiermee wordt gerekend in het MRP-I.
2.1 Productiebedrijven – Hoe verloopt inkoop bij productiebedrijven?
Productiebedrijven zetten onder andere onderdelen, halffabricaten en
grondstoffen om in nieuwe producten, met behulp van personeel,
kapitaalgoederen en service, tegen een bepaalde prijs met een bepaalde
kwaliteit. Een transformatieproces (onderdelen, halffabricaten, diensten,
machines, tijd, arbeid en geld worden getransformeerd naar eindproducten,
afval, uitval en kwaliteit).
Voor inkoop is vooral de input vanuit de leveranciers belangrijk, de inkoper moet
deze stromen goed begrijpen. Om erachter te komen waar de inzet van inkoop
de hoogste meerwaarde kan opleveren is het handig om lijsten te maken. Te
beginnen een lijst met de meest voorkomende inkoopstromen, daarna een lijst
met stromen die de meeste waarde toevoegen en als laatste een lijst met de
stromen die de meeste problemen veroorzaken. Deze stromen verdienen de
meeste aandacht.
Output bestaat uit ongewenste output (afval en uitval) en uitstoot. Als er tijdens
de productie bijproducten ontstaan die niet meer in de eigen organisatie gebruikt
kunnen worden is er sprake van afval. Uitval betreft producten die zijn
geproduceerd, maar niet voldoen aan de kwaliteitseisen. Als producten defect
zijn of niet aan de kwaliteitseisen voldoen, worden deze teruggestuurd naar de
leverancier waar ze vandaan komen, dit zijn retouren. Inkoop moet analyseren
of retourzendingen op enige manier te maken hebben met inkoopafspraken of
kwaliteitsproblemen bij de leverancier.
De keuze voor een leverancier wordt mede bepaald door de manier waarop de
planning van de productie en de aflevering van de producten in de onderneming
geregeld is. De manier van aanleveren van de leverancier mag geen verstoring
veroorzaken van het proces binnen de eigen onderneming. Er zijn twee varianten
van plannen:
- Push: plannen en produceren op basis van je eigen inschatting van de te
verwachten marktvraag. De leverancier krijgt een schema met welke
vraag hij de komende periode kan verwachten.
- Pull: plannen en produceren begint als de vraag er is. De leverancier weet
niet wat, wanneer en hoeveel hij moet leveren. Hierbij heb je een flexibele
leverancier nodig.
Het gebruik van een material requirements planning (MRP-I) of
materiaalbehoefteplan is een typische push-aanpak. Het doel hiervan is de
voorraden zoveel mogelijk minimaliseren tijdens de productie, door het
berekenen van het juiste moment waarop men onderdelen, halffabricaten en
eindproducten nodig heeft. Elk product is opgebouwd uit onderdelen en
halffabricaten, de opbouw van de volgorde en hoeveelheden hiervan wordt
weergegeven in een bill of material (BOM) of de stuklijst. Het
hoofdproductieplan (HPP) is de feitelijke bruto behoefte die we voor een
bepaalde periode klaar moeten hebben. Hiermee wordt gerekend in het MRP-I.
