Fasetoets 2a – Levensbeschouwing
Anouk
16-6-2019
,Inhoudsopgave
Inhoudsopgave.......................................................................................................................................1
Beroepsproduct Levensbeschouwing.................................................................................................2
Deel A.............................................................................................................................................2
Deel B.............................................................................................................................................3
Deel C.............................................................................................................................................4
Praktijkopdracht.............................................................................................................................6
Deel D.............................................................................................................................................6
Deel E..............................................................................................................................................7
Bibliografie.............................................................................................................................................9
Bijlage 1............................................................................................................................................10
,Beroepsproduct Levensbeschouwing
Deel A
3 kenmerken van levensbeschouwelijke stadia
Volgens het boek ‘Levensbeschouwing ontwikkelen’ van Jef de Schepper zijn er drie
levensbeschouwelijke fasen voor kinderen op de basisschool. In onderstaande tabel beschrijf ik
minstens 3 psychologische kenmerken bij de fasen[CITATION Jef04 \l 1043 ].
Fase 1: Intuïtief-projecterend Fase 2: Mythisch-letterlijk Fase 3: Synthetisch-
Onderbouw: groep 1, 2 en 3 Middenbouw: groep 4, 5 en 6 conventioneel
Bovenbouw: groep 7 en 8
Projecterend: De kleuter Mythisch: Verhalen met veel Synthetisch: Kinderen komen
ordent zijn bestaan door fantasie en symboliek. Deze voor het eerst tot een
nabootsing van en de verhalen zijn zeer belangrijk samenhangende
identificatie met hen. voor deze fase. levensbeschouwing.
Intuïtief-projecterend: De Mythisch-letterlijk: Kinderen Conventioneel: De
kleuter kan geen afstand vatten de verhalen en levensbeschouwing wordt
nemen van zijn omgeving en symbolen letterlijk op. Hun overgenomen van de omgeving.
gaat er geheel op in. denken is concreet- Kinderen zijn beïnvloedbaar en
operationeel. passen zich gemakkelijk aan.
♦ De wereld in fragmenten ♦ Zin in verhalen ♦ Beginnend logisch denken
Kleuters overzien het geheel Verhalen geven betekenis aan Vanaf deze leeftijd gaan kinderen
nog niet. Hun wereldbeeld en gebeurtenissen en ervaringen abstract en logisch denken.
hun levensbeschouwing in het leven van de kleuter. Piaget spreekt van het formeel-
bestaat uit losse flarden. Kinderen worden nieuwsgierig. operationeel denken. Waarbij
Losse ervaringen met ♦ Verbeelding ingetoomd emotionele zaken nog een grote
diepgaande indrukken kunnen De eigen ervaring van de rol spelen.
lang blijven doorwerken in hun kleuter wordt concreter en ♦ Persoonsgebonden symbolen
levensbeschouwing. realistischer. Kinderen zien symbolen als een
♦ Imitatie en identificatie Verbeelding moet in deze fase specifieke manier om iets over de
Samenhang in het leven komt voldoende aandacht krijgen werkelijkheid te zeggen. Onder
bij kleuters niet vanzelf, ze door tijd te besteden aan invloed van hun omgeving
hebben daar ouders en directe fantasieverhalen en vrije benaderen kinderen de symbolen
opvoeders bij nodig. expressie. rationeel.
De realiteit kan een positieve ♦ Meer dan ‘ik’ Kinderen nemen de symbolen
bijdrage leveren, In deze fase krijgen kinderen over van een groep waar ze graag
tekortschieten van meer oog voor anderen. Er bij willen horen.
ouders/opvoeders heeft een ontstaat een groeiend ♦ Perspectief nemen
negatieve bijdrage. inlevingsvermogen. Vanaf deze leeftijd zijn kinderen
♦ Associatie Er zijn twee fasen van instaat om perspectief te nemen:
Een kleuter legt verbanden perspectief nemen: zich verplaatsen in de visie van
vanuit zijn directe ervaring en 1. Subjectief perspectief een ander, om zichzelf te bekijken
gevoel. Onderscheid tussen nemen (6-8 jaar) besef dat vanuit dat perspectief.
symbool en werkelijkheid anderen een ander standpunt Rationele vergelijking van
wordt niet gemaakt. kunnen hebben. standpunten is nauwelijks
Verbeeldingskracht is hierbij 2. Gereflecteerd perspectief mogelijk, de emotionele
het kenmerk. nemen (8-10 jaar) Kinderen betrokkenheid in combinatie met
♦ Ik-gericht kunnen een ander standpunt de relatie is daarvoor nog te
Een kleuter kan de innemen en de situatie anders groot[CITATION Jef04 \l 1043 ].
buitenwereld niet los zien van ervaren[CITATION Jef04 \l
, zichzelf. Hij kan zich moeilijk 1043 ].
verplaatsen in de zienswijze of
standpunt van een
ander[CITATION Jef04 \l
1043 ].
Moraliteit volgens Kohlberg[ CITATION van151 \l 1043 ].
Elementen van moreel denken
Niveau Leeftijd Redenering Moreel argument
Preconventionele Kleuter Strafvermijding en Geen
moraliteit (Onderbouw) eigenbelang
Egocentrisch denken
staat centraal.
Naleving van regels en Intentie wordt wel
Conventionele Schoolkind wetten omdat het zo meegewogen,
moraliteit (Middenbouw) hoort conventies (regels)
geven de doorslag
Naleven van
conventies als
hoofdargument.
Postconventionele Adolescent Afwegen van ethische Erkenning van het
moraliteit (Bovenbouw) principes dilemma[ CITATION
Het gaat niet alleen om van151 \l 1043 ].
overtreding van
conventie maar om
morele dilemma’s.
________________________________________________________________________________
Deel B
In fase 1 heb ik twee lessen levensbeschouwing gegeven. Een les was gebaseerd op een kerstverhaal,
de andere les was gebaseerd op een les complimenten uit de methode Kwink.
Wat ik terugzie ik dat te weinig bezig ben geweest met de levensbeschouwelijke aspecten in mijn
lesvoorbereiding. Ik heb gereflecteerd over hoe de les gegaan is, of lesdoelen en persoonlijke doelen
zijn behaald. Ik ben niet ingegaan op de levensbeschouwelijke aspecten uit de lessen.
Les 1 – Kwink
De les uit de methode Kwink was op het gebied van sociaal-emotioneel leren. De les ging over
complimenten geven. Ik heb met de kinderen behandeld wat een compliment is, hoe je een
compliment geeft en hoe je je voelt na het krijgen of geven van een compliment.
Ik denk dat ik hierbij goed heb ingespeeld op de fase waarin de kinderen uit groep 5 zich bevinden.
Zonder dat ik er van tevoren op deze manier over na heb gedacht. Ik heb met de kinderen gepraat
over wat het met je doet als je een compliment krijgt en hoe je je voelt daarna. En op welke wijze je
hierop kunt reageren. Zo heb ik aandacht besteed aan het kenmerk “Meer dan ‘ik’”. De kinderen
leren meer oog te krijgen voor anderen. Door het geven van complimenten en bewust te zijn van een
positieve interactie, groeit het inlevingsvermogen van de kinderen.
Als ik nogmaals een les van Kwink zou geven, zou ik wel letten op de kenmerken die behoren bij de
fase waarin de kinderen zich bevinden. Maar voor deze les denk ik dat ik toch voldoende heb gedaan.
Anouk
16-6-2019
,Inhoudsopgave
Inhoudsopgave.......................................................................................................................................1
Beroepsproduct Levensbeschouwing.................................................................................................2
Deel A.............................................................................................................................................2
Deel B.............................................................................................................................................3
Deel C.............................................................................................................................................4
Praktijkopdracht.............................................................................................................................6
Deel D.............................................................................................................................................6
Deel E..............................................................................................................................................7
Bibliografie.............................................................................................................................................9
Bijlage 1............................................................................................................................................10
,Beroepsproduct Levensbeschouwing
Deel A
3 kenmerken van levensbeschouwelijke stadia
Volgens het boek ‘Levensbeschouwing ontwikkelen’ van Jef de Schepper zijn er drie
levensbeschouwelijke fasen voor kinderen op de basisschool. In onderstaande tabel beschrijf ik
minstens 3 psychologische kenmerken bij de fasen[CITATION Jef04 \l 1043 ].
Fase 1: Intuïtief-projecterend Fase 2: Mythisch-letterlijk Fase 3: Synthetisch-
Onderbouw: groep 1, 2 en 3 Middenbouw: groep 4, 5 en 6 conventioneel
Bovenbouw: groep 7 en 8
Projecterend: De kleuter Mythisch: Verhalen met veel Synthetisch: Kinderen komen
ordent zijn bestaan door fantasie en symboliek. Deze voor het eerst tot een
nabootsing van en de verhalen zijn zeer belangrijk samenhangende
identificatie met hen. voor deze fase. levensbeschouwing.
Intuïtief-projecterend: De Mythisch-letterlijk: Kinderen Conventioneel: De
kleuter kan geen afstand vatten de verhalen en levensbeschouwing wordt
nemen van zijn omgeving en symbolen letterlijk op. Hun overgenomen van de omgeving.
gaat er geheel op in. denken is concreet- Kinderen zijn beïnvloedbaar en
operationeel. passen zich gemakkelijk aan.
♦ De wereld in fragmenten ♦ Zin in verhalen ♦ Beginnend logisch denken
Kleuters overzien het geheel Verhalen geven betekenis aan Vanaf deze leeftijd gaan kinderen
nog niet. Hun wereldbeeld en gebeurtenissen en ervaringen abstract en logisch denken.
hun levensbeschouwing in het leven van de kleuter. Piaget spreekt van het formeel-
bestaat uit losse flarden. Kinderen worden nieuwsgierig. operationeel denken. Waarbij
Losse ervaringen met ♦ Verbeelding ingetoomd emotionele zaken nog een grote
diepgaande indrukken kunnen De eigen ervaring van de rol spelen.
lang blijven doorwerken in hun kleuter wordt concreter en ♦ Persoonsgebonden symbolen
levensbeschouwing. realistischer. Kinderen zien symbolen als een
♦ Imitatie en identificatie Verbeelding moet in deze fase specifieke manier om iets over de
Samenhang in het leven komt voldoende aandacht krijgen werkelijkheid te zeggen. Onder
bij kleuters niet vanzelf, ze door tijd te besteden aan invloed van hun omgeving
hebben daar ouders en directe fantasieverhalen en vrije benaderen kinderen de symbolen
opvoeders bij nodig. expressie. rationeel.
De realiteit kan een positieve ♦ Meer dan ‘ik’ Kinderen nemen de symbolen
bijdrage leveren, In deze fase krijgen kinderen over van een groep waar ze graag
tekortschieten van meer oog voor anderen. Er bij willen horen.
ouders/opvoeders heeft een ontstaat een groeiend ♦ Perspectief nemen
negatieve bijdrage. inlevingsvermogen. Vanaf deze leeftijd zijn kinderen
♦ Associatie Er zijn twee fasen van instaat om perspectief te nemen:
Een kleuter legt verbanden perspectief nemen: zich verplaatsen in de visie van
vanuit zijn directe ervaring en 1. Subjectief perspectief een ander, om zichzelf te bekijken
gevoel. Onderscheid tussen nemen (6-8 jaar) besef dat vanuit dat perspectief.
symbool en werkelijkheid anderen een ander standpunt Rationele vergelijking van
wordt niet gemaakt. kunnen hebben. standpunten is nauwelijks
Verbeeldingskracht is hierbij 2. Gereflecteerd perspectief mogelijk, de emotionele
het kenmerk. nemen (8-10 jaar) Kinderen betrokkenheid in combinatie met
♦ Ik-gericht kunnen een ander standpunt de relatie is daarvoor nog te
Een kleuter kan de innemen en de situatie anders groot[CITATION Jef04 \l 1043 ].
buitenwereld niet los zien van ervaren[CITATION Jef04 \l
, zichzelf. Hij kan zich moeilijk 1043 ].
verplaatsen in de zienswijze of
standpunt van een
ander[CITATION Jef04 \l
1043 ].
Moraliteit volgens Kohlberg[ CITATION van151 \l 1043 ].
Elementen van moreel denken
Niveau Leeftijd Redenering Moreel argument
Preconventionele Kleuter Strafvermijding en Geen
moraliteit (Onderbouw) eigenbelang
Egocentrisch denken
staat centraal.
Naleving van regels en Intentie wordt wel
Conventionele Schoolkind wetten omdat het zo meegewogen,
moraliteit (Middenbouw) hoort conventies (regels)
geven de doorslag
Naleven van
conventies als
hoofdargument.
Postconventionele Adolescent Afwegen van ethische Erkenning van het
moraliteit (Bovenbouw) principes dilemma[ CITATION
Het gaat niet alleen om van151 \l 1043 ].
overtreding van
conventie maar om
morele dilemma’s.
________________________________________________________________________________
Deel B
In fase 1 heb ik twee lessen levensbeschouwing gegeven. Een les was gebaseerd op een kerstverhaal,
de andere les was gebaseerd op een les complimenten uit de methode Kwink.
Wat ik terugzie ik dat te weinig bezig ben geweest met de levensbeschouwelijke aspecten in mijn
lesvoorbereiding. Ik heb gereflecteerd over hoe de les gegaan is, of lesdoelen en persoonlijke doelen
zijn behaald. Ik ben niet ingegaan op de levensbeschouwelijke aspecten uit de lessen.
Les 1 – Kwink
De les uit de methode Kwink was op het gebied van sociaal-emotioneel leren. De les ging over
complimenten geven. Ik heb met de kinderen behandeld wat een compliment is, hoe je een
compliment geeft en hoe je je voelt na het krijgen of geven van een compliment.
Ik denk dat ik hierbij goed heb ingespeeld op de fase waarin de kinderen uit groep 5 zich bevinden.
Zonder dat ik er van tevoren op deze manier over na heb gedacht. Ik heb met de kinderen gepraat
over wat het met je doet als je een compliment krijgt en hoe je je voelt daarna. En op welke wijze je
hierop kunt reageren. Zo heb ik aandacht besteed aan het kenmerk “Meer dan ‘ik’”. De kinderen
leren meer oog te krijgen voor anderen. Door het geven van complimenten en bewust te zijn van een
positieve interactie, groeit het inlevingsvermogen van de kinderen.
Als ik nogmaals een les van Kwink zou geven, zou ik wel letten op de kenmerken die behoren bij de
fase waarin de kinderen zich bevinden. Maar voor deze les denk ik dat ik toch voldoende heb gedaan.
