Samenvatting 3.1 onderdeel II: herstel van occlusie, aangezichstrauma uitwerking boeken

Blok 1: herstel van occlusie Cyclus 3.1: onderdeel 2: aangezichtstrauma
MKA H14 + reductionstudie.nl
1. het proces van bot- en fractuurgenezing beschrijven van aangezichtstrauma.
2. een beschrijving geven van de algemene behandelprincipes van operatieve en conservatieve behandeling van aangezichtsletsel.
3. de algemene diagnostische aandachtspunten benoemen bij aangezichtsletsel.
4. Specifieke diagnostische aandachtspunten benoemen bij verdenking op fracturen van de mandibula en het middengezicht.
5. de beschrijving van de 3 typen fracturen van het middengezicht herkennen.

Inleiding
 Belangrijkste bij traumata: herstel van functionele gebitsocclusie, maar ook anatomische reponatie en
fixatie.
 Als naast enkelvoudige aangezichtsfractuur ook andere organen en structuren beschadigd zijn is er een
multidisciplinaire behandeling nodig.
Theoretische achtergronden
 Schedel wordt opgedeeld in mandibula, middengezicht en hersenschedel.
o Mandibula:
 Enige vrij bewegende botstuk van het aangezicht
 Articuleert via linker en rechter temporomandibulair gewricht met de schedelbasis
 Omgeven door krachtige spiergroepen
 Het fysiologisch zwaarst belaste botstuk van het aangezichtsskelet
 Onderrand bestaat uit sterke cortex en dichte spongiosa die zorgt voor
weeerstand tegen fysiologische belasting.
 Open fractuur naar intra-oraal: gediscloceerde fractuur van een betande kaak met
verscheurde gingiva (altijd sprake van occlusiestoornis)
 Mondbodemhematoom is pathognomonisch kenmerk van dergelijk fractuur
o Middengezicht:
 Bestaat uit dunwandige holten versterkt door sterkere steunzones of pijlers (14.1;
14.2)
 Nemen belasting op
 Vormt bufferzone voor neurocranium
 Grijpen geen grote spierkrachten aan: wordt minder belast dan mandibula
o Hersenschedel:
 Bestaat uit dunwandige holten versterkt door sterkere steunzones of pijlers

1. het proces van bot- en fractuurgenezing beschrijven van aangezichtstrauma.
 Fractuurgenezing
o Doel van iedere fractuurbehandeling: ongestoorde botgenezing met nastreven van snel,
functioneel en bevredigend herstel van bot
o Soorten botgenezing:
 Primaire botgenezing met directe overbrugging van de fractuur door Haverse
kanalen haaks op de breukspleet (14.3A)
 Secundaire botgenezing door callusvorming (14.3b)
 Mate van callusvorming is afhankelijk van mate van stabiliteit en
mechanische invloeden
 Proces van botgenezing na trauma:
o Trauma: beschadiging vaatwanden
o Ontstaan lokale, niet bacterieel gemedieerde ontstekingsreactie van weke delen
o Vorming oedeem en uittreden van leukocyten en ontstekingsmediatoren
o Sterke vermindering doorbloeding via periost en Haverse kanalen
o Afsterven van osteocyten
o Necrose corticaal bot aan weerszijden van de fractuur en necrose periost en beenmerg
o Osteoclasten ruimen necrotisch bot op (necrotische fase)
o Start fractuurgenezing: revascularisatie vanuit weke delen en resterende periost
o Instroom en proliferatie van mesenchymale cellen (afhankelijk van lokale weefselfactoren)
 Mesenchymale cellen kunnen zich differentiëren tot fibroblasten, chondrocyten, spiercellen of osteoblasten.
 Voornaamste uitgangspunt voor optimale fractuurgenezing in maxillofaciale gebied: goede anatomische repositie en stabiele fixatie 
vervolgens primaire botgenezing in een paar weken tot max 2 maanden
o Lokale factoren, leeftijd, soort beschadiging hebben ook invloed op snelheid van genezing.
 Geen goede anatomische repositie / stabilisatie van fractuur is onvoldoende  botgenezing verloopt secundair via
vorming van callus.
o Relatief snelle genezing door goede doorbloeding in fractuurgebied, mogelijkheid tot aanbrengen stabiele fixatie en beperkte
mechanische belasting.
 Wondbehandeling:
1

, o Zorgvuldige reiniging en onderzoek op aanwezigheid van corpora aliena
o Werken van binnen naar buiten!
 Eerst reponeren van fracturen via bestaande wonden
 Na reponeren van fracturen, intra-orale wonden verzorgen en sluiten en daarna extra-orale wonden
o Tot 24 uur is sluiting van oude wonden primair mogelijk
 Primair gesloten wonden: minder littekenvorming
o Er moet altijd aan tetanusprofylaxe worden gedacht
 Grondige reiniging wond met fysiologisch zout
 Verwijderen corpora aliena
 Straatvuil uit de wond borstelen
 Wondexcisie alleen geïndiceerd bij (menselijke) bijtwonden en schotwonden
 Etiologie
o Aangezichtsfracturen door verkeersongevallen sterk teruggedrongen door veiligheidsmaatregelen
o Aangezichtsfracturen door geweld nog vaak voorkomend
o Aangezichtsfracturen door sport en bedrijfsongevallen belangrijke oorzaken

3. de algemene diagnostische aandachtspunten benoemen bij aangezichtsletsel.
Primaire opvang en diagnostiek bij de patiënt na een trauma
 Opvang en stabilisatie:
o Als eerste: ademhaling stabiliseren
 Beoordelen of patiënt spontaan kan ademen
 Inspectie bovenste luchtwegen waarbij obstructies moeten worden verwijderd (stolsels, slijm, voedseleresten,
corpora alinea of losse (delen van) gebitselementen.
o Daarna cardiovasculair systeem stabiliseren
 Bloedingen stelpen en bloedverlies aanvullen
o Neurologisch onderzoek uitvoeren
 Diagnostiek aangezichtstraumata
o Gericht op maxillofaciale skelet, weke delen en gebit
o Allereerst in
anamnese aandacht
besteden aan (13.1)
o Vervolgens klinisch
onderzoek




 Klinisch onderzoek extra-oraal
 Hematomen en extra-orale verwondingen (14.5)
 Fracturen aangezichtsskelet
 Visusstoornissen en dubbelzien (diplopie)
 Zenuwletsel (uitval sensibiliteit of motoriek)
 Mondopeningsbeperking en pijn kaakgewricht
 Klinisch onderzoek intra-oraal

2

,  Verwonding of hematomen mucosa, gingiva of tong (14.6)
 Occlusie- of articulatiestoornissen
 Fracturen van processus alveolaris
 Afwijkingen van gebitselementen
 Op basis van klinisch onderzoek doen röntgenologisch onderzoek:
 Thoraxfoto: als vermoeden bestaat van aspiratie (vb. gebitselementen of gebitsprothesen)
o Thoraxfoto kan uitsluitsel geven als corpus alienum radiopaque is (14.7)
o Delen van kunststof gebitsprothese, kunststof kronen of
kunststof vulmaterialen niet altijd op röntgenopname te zien
 Bronchoscopie toepassen
 OPG
 Opname volgens Towne
 Occlusale opname: diagnostiek van m.n. enkelvoudige fracturen van
aangezicht; vooral van mandibula.(14.8 A,BC)




 CT-scan
o Fracturen van middengezicht + hersenschedel
o Verloop van fracturen (14.9)
o 2D omrekenen naar 3D  Betrouwbaarheid neemt af
 CBCT-scan: kan alleen als patiënt rechtop nog kan staan in apparaat




2. een beschrijving geven van de algemene behandelprincipes
van operatieve en conservatieve behandeling van
aangezichtsletsel.
 Timing behandeling
o Directe behandeling biedt de beste vooruitzichten op een esthetisch mooi en gunstig resultaat.

3