Samenvatting geschiedenis 1.1 en 1.2
1.1 problemen in de Kerk
Tot de 16e eeuw, was er alleen de Rooms-Katholieke Kerk. Vanaf de 16e kwam het
humanisme op. Daarom kwam er steeds meer kritiek op de kerk. Humanisten vonden dat je
ook zelf een band met God kon krijgen. Zonder tussenkomst van de priester.
De heerser over een groot deel van Europa was Karel V. Hij was heerser over het Duitse
Rijk, Spanje en de Nederlanden. Hij wilde dat al zijn volgelingen katholiek waren.
De ketters waren de mensen die kritiek hadden op de kerk. Zij werden vervolgd door de
inquisitie, dat was een speciale rechtbank. Deze moest de ketters met behulp van
martelingen ondervragen. Lukte dat niet, dan kwamen ze op de brandstapel.
In 1517 was de Duitse monnik Maarten Luther ook klaar met de kerk en had daarop 95
stellingen wat er anders moest in de kerk.
1. Verbod op aflaatbrieven, hiermee kon je je zonden wegkopen
2. Beeldenverering afschaffen
3. Ander gedrag geestelijken
Hij wilde de kerk veranderen, hij was dus een hervormer.
Ook in de Nederlanden had je een hervormer, hij heette Calvijn. Hij had net wat andere
ideeën maar vond ook dat de kerk moest veranderen.
Karel V wilde Luther vervolgen maar hij werd beschermd door verschillende Duitse vorsten.
Luther en Calvijn kregen veel volgelingen. Zij worden Lutheranen en Calvinisten genoemd.
Uiteindelijk verbande de paus de Lutheranen en de Calvinisten uit de Katholieke Kerk.
Hierbij ontstond een kerkscheuring. Nu had je de katholieken en de protestanten. Het
ontstaan van de protestantse kerken wordt de Hervorming of Reformatie genoemd.
Uiteindelijk kwam er ook verandering in de katholieke kerk. Dit heet de contrareformatie.
1. preciezere omschrijving katholieke geloof.
2. Leerboeken met vragen en antwoorden voor gewone gelovigen
3. Speciale priesterscholen
4. Strengere regels voor priesters en kloosterlingen.
1.2 Onvrede in de Nederlanden
In 1555 volgde Filips ll zijn vader Karel V op als heer der Nederlanden. Op dit moment
bestond de Nederlanden uit gewesten. Dat waren een soort provincies met eigen wetten,
munten en bestuurders.
Filips ll wilde een centraal bestuur. Dus niet allemaal gewesten die hun eigen wetten
hadden. Maar zelf kwam hij niet vaak in de Nederlanden. Dus een landvoogd bestuurde de
Nederlanden voor hem. Ook was er in elk gewest een stadhouder. Deze bewaarde de orde
in een gewest.
1.1 problemen in de Kerk
Tot de 16e eeuw, was er alleen de Rooms-Katholieke Kerk. Vanaf de 16e kwam het
humanisme op. Daarom kwam er steeds meer kritiek op de kerk. Humanisten vonden dat je
ook zelf een band met God kon krijgen. Zonder tussenkomst van de priester.
De heerser over een groot deel van Europa was Karel V. Hij was heerser over het Duitse
Rijk, Spanje en de Nederlanden. Hij wilde dat al zijn volgelingen katholiek waren.
De ketters waren de mensen die kritiek hadden op de kerk. Zij werden vervolgd door de
inquisitie, dat was een speciale rechtbank. Deze moest de ketters met behulp van
martelingen ondervragen. Lukte dat niet, dan kwamen ze op de brandstapel.
In 1517 was de Duitse monnik Maarten Luther ook klaar met de kerk en had daarop 95
stellingen wat er anders moest in de kerk.
1. Verbod op aflaatbrieven, hiermee kon je je zonden wegkopen
2. Beeldenverering afschaffen
3. Ander gedrag geestelijken
Hij wilde de kerk veranderen, hij was dus een hervormer.
Ook in de Nederlanden had je een hervormer, hij heette Calvijn. Hij had net wat andere
ideeën maar vond ook dat de kerk moest veranderen.
Karel V wilde Luther vervolgen maar hij werd beschermd door verschillende Duitse vorsten.
Luther en Calvijn kregen veel volgelingen. Zij worden Lutheranen en Calvinisten genoemd.
Uiteindelijk verbande de paus de Lutheranen en de Calvinisten uit de Katholieke Kerk.
Hierbij ontstond een kerkscheuring. Nu had je de katholieken en de protestanten. Het
ontstaan van de protestantse kerken wordt de Hervorming of Reformatie genoemd.
Uiteindelijk kwam er ook verandering in de katholieke kerk. Dit heet de contrareformatie.
1. preciezere omschrijving katholieke geloof.
2. Leerboeken met vragen en antwoorden voor gewone gelovigen
3. Speciale priesterscholen
4. Strengere regels voor priesters en kloosterlingen.
1.2 Onvrede in de Nederlanden
In 1555 volgde Filips ll zijn vader Karel V op als heer der Nederlanden. Op dit moment
bestond de Nederlanden uit gewesten. Dat waren een soort provincies met eigen wetten,
munten en bestuurders.
Filips ll wilde een centraal bestuur. Dus niet allemaal gewesten die hun eigen wetten
hadden. Maar zelf kwam hij niet vaak in de Nederlanden. Dus een landvoogd bestuurde de
Nederlanden voor hem. Ook was er in elk gewest een stadhouder. Deze bewaarde de orde
in een gewest.
