100% tevredenheidsgarantie Direct beschikbaar na je betaling Lees online óf als PDF Geen vaste maandelijkse kosten 4,6 TrustPilot
logo-home
Samenvatting

Samenvatting 5 VWO Biologie - Hoofdstuk 9 ´Systeem aarde en de mens` - Nectar

Beoordeling
-
Verkocht
6
Pagina's
8
Geüpload op
29-06-2024
Geschreven in
2023/2024

Dit is een uitgebreide biologie samenvatting voor leerlingen uit 5 VWO. Het gaat over hoofdstuk 9 ´Systeem aarde en de mens`. De samenvatting is gebaseerd op informatie uit het leerboek ´Nectar editie 4.1, 5 VWO` en de uitleg van de docent. In de samenvatting worden lastige begrippen duidelijk toegelicht, staan er veel afbeeldingen en handige verwijzingen naar de binas. Ik hoop dat ik jullie kan helpen met deze samenvatting!

Meer zien Lees minder

Voorbeeld van de inhoud

9.1
Klimaatverandering
Klimaatveranderingen zorgen op aarde voor problemen.
Koolstof(C) is de basis van al het leven op aarde. De mens gebruikt
koolstofverbindingen voor verschillende doeleinden. Fossiele
brandstoffen zijn ontstaan uit dode planten en dierenresten en worden
door de mens gebruikt voor verbranding van olie, steen- en bruinkool. In
de bodem zijn ze te vinden in grote koolstofsinks(grote voorraden
koolstofverbindingen bij elkaar). Kalkgesteenten (CaCO3) vormen ook
grote koolstofsinks. Ze ontstaan door de reactie van Ca met CO2, zoals
kalkgesteente in Zuid-Limburg. Ook het oceaansediment vormt een
grote koolstofsink. Vooral in de noordelijke Atlantische Oceaan zijn grote
hoeveelheden afgestorven plankton op de oceaanbodem.
Door erosie, het schuiven van tektonische platen of vulkanisme kan CO2
weer vrijkomen in de atmosfeer. Dit gebeurt in de lange
koolstofkringloop. Waarbij de wisseling van atmosfeer naar sink naar
atmosfeer zo’n 200 miljoen jaar duurt.
Door de verbranding van fossiele brandstoffen wordt de lange
koolstofkringloop versnelt waardoor er een versterkt broeikaseffect
ontstaat.




De korte koolstofkringloop leggen producenten koolstof vast uit de
atmosfeer, waarbij consumenten dit weer opeten en uiteindelijk

, reducenten er weer voor zorgen dat de ontlasting wordt omgezet in
CO2. De omzetting door de reducenten noem je dissimilatie. Bij
eenjarige planten verloopt dit sneller dan bij bomen die een hoge leeftijd
kunnen bereiken. Bij de snelle koolstofkringloop bestaat de koolstofsink
uit levende biomassa. De hoeveelheid opgeslagen koolstof wordt
afgenomen door ontbossing en ontdooiing van permafrost. Veel koolstof
wordt ook opgeslagen in de oceaan. Hierdoor daalt de pH waardoor het
lastiger is voor schelpdieren om een schelp op te bouwen.


Het broeikaseffect is het effect waarbij de warmtestralen van het zonlicht
dat door het aardoppervlak weerkaatst worden door de broeikasgassen
weer teruggekaatst worden op aarde. Zonder dit effect zou de
temperatuur op aarde -18 graden Celsius zijn. Het zorgt er dus voor dat
de aarde leefbaar blijft. Broeikasgassen zijn H2O, CO2, CH4(methaan),
N2O(lachgas) en O3(ozon).




Het versterkt broeikaseffect ontstaat door een toename van
broeikasgassen in de atmosfeer, wat ervoor zorgt dat de temperatuur op
aarde toeneemt.
Sommige broeikasgassen hebben een sterker effect dan de ander. Zo
heeft methaan een 25 keer sterker broeikaseffect als CO2.

Geschreven voor

Instelling
Middelbare school
School jaar
5

Documentinformatie

Heel boek samengevat?
Nee
Wat is er van het boek samengevat?
Hoofdstuk 9
Geüpload op
29 juni 2024
Aantal pagina's
8
Geschreven in
2023/2024
Type
Samenvatting

Maak kennis met de verkoper

Seller avatar
De reputatie van een verkoper is gebaseerd op het aantal documenten dat iemand tegen betaling verkocht heeft en de beoordelingen die voor die items ontvangen zijn. Er zijn drie niveau’s te onderscheiden: brons, zilver en goud. Hoe beter de reputatie, hoe meer de kwaliteit van zijn of haar werk te vertrouwen is.
vanderburgnathan Universiteit Utrecht
Bekijk profiel
Volgen Je moet ingelogd zijn om studenten of vakken te kunnen volgen
Verkocht
99
Lid sinds
3 jaar
Aantal volgers
43
Documenten
57
Laatst verkocht
1 maand geleden

3,7

10 beoordelingen

5
4
4
0
3
5
2
1
1
0

Waarom studenten kiezen voor Stuvia

Gemaakt door medestudenten, geverifieerd door reviews

Kwaliteit die je kunt vertrouwen: geschreven door studenten die slaagden en beoordeeld door anderen die dit document gebruikten.

Niet tevreden? Kies een ander document

Geen zorgen! Je kunt voor hetzelfde geld direct een ander document kiezen dat beter past bij wat je zoekt.

Betaal zoals je wilt, start meteen met leren

Geen abonnement, geen verplichtingen. Betaal zoals je gewend bent via iDeal of creditcard en download je PDF-document meteen.

Student with book image

“Gekocht, gedownload en geslaagd. Zo makkelijk kan het dus zijn.”

Alisha Student

Veelgestelde vragen