PB0212
Onderzoekspracticum
inleiding onderzoek
Samenvatting
Loes Bonke
22-6-2024
,Inhoudsopgave
Thema 1 - Basisconcepten .................................................................................................................. 3
1.1 Wetenschappelijk onderzoek........................................................................................................ 3
1.2 Operationalisaties........................................................................................................................... 3
1.3 Betrouwbaarheid en validiteit ...................................................................................................... 6
1.4 Populaties en steekproeven .......................................................................................................... 9
Thema 2 - Modellen, designs en onderzoeksvragen ..................................................................... 12
2.1 Structurele modellen .................................................................................................................... 12
2.2 Typen designs ............................................................................................................................... 13
2.3 Onderzoeksvragen en hypothesen ............................................................................................ 15
Thema 3 - Univariate analyse ........................................................................................................... 18
3.1 Data en meetniveaus ................................................................................................................... 18
3.2 Beschrijvingsmaten ...................................................................................................................... 19
3.3 Verdelingsvormen en -maten ..................................................................................................... 23
3.4 Steekproevenverdelingen en betrouwbaarheidsintervallen ................................................... 28
Thema 4 - Correlatie .......................................................................................................................... 32
4.1 Het verband tussen twee continue variabelen ......................................................................... 32
4.2 De correlatiecoëfficiënt ............................................................................................................... 33
4.3 De steekproevenverdeling van Pearson's r ............................................................................... 34
4.4 Het betrouwbaarheidsinterval van Pearson's r ........................................................................ 35
4.5 De 𝑝-waarde van Pearson's r ...................................................................................................... 35
4.6 Type-1 en type-2 fouten ............................................................................................................. 37
4.7 Power en multiple testing ........................................................................................................... 38
Thema 5 - Regressie ........................................................................................................................... 40
5.1 Lineaire regressieanalyse ............................................................................................................. 40
5.2 De steekproevenverdeling van beta .......................................................................................... 42
5.3 Dichotome onafhankelijke variabelen ....................................................................................... 44
Thema 6 - t-toetsen en Cohen's d .................................................................................................... 47
6.1 Onafhankelijke steekproeven ..................................................................................................... 47
6.2 Afhankelijke steekproeven .......................................................................................................... 49
1
,Thema 7 - ANOVA ............................................................................................................................. 51
7.1 Variantieanalyse ........................................................................................................................... 51
Thema 8 - Oefententamencasus en ethiek..................................................................................... 55
8.1 Oefententamencasus ................................................................................................................... 55
8.2 Ethiek ............................................................................................................................................. 55
2
, Thema 1 - Basisconcepten
1.1 Wetenschappelijk onderzoek
Beschrijven waarom wetenschap wordt beoefend
Het doel van wetenschappelijk onderzoek is om te leren over de werkelijkheid - wat deze
ook moge zijn.
Beschrijven wat de empirische onderzoekscyclus is en uit welke fasen deze bestaat
Wetenschap is de zoektocht naar kennis over de werkelijkheid. Deze zoektocht verloopt
via de empirische onderzoekscyclus, een systematisch (consequent) en iteratief (herhalend)
proces bestaande uit vijf fasen:
1) onderzoeksvraag formuleren
In de praktijk lopen de onderzoeksfasen enigs-
2) studie ontwerpen zins door elkaar heen, maar dataverzameling kan
nooit starten voordat de studie ontworpen is. Op
3) data verzamelen
dat moment moet vaststaan wat de onder-
4) data analyseren zoeksvraag is en hoe de data geanalyseerd gaan
worden.
5) rapporteren
Beschrijven wat dubieuze onderzoekspraktijken zijn
Als de fasen van de empirische onderzoekscyclus te flexibel worden opgevat, ontstaan
vaak dubieuze onderzoekspraktijken (questionable research practices of QRP’s):
onderzoekspraktijken waarbij de gewenste uitkomsten van het onderzoek, al dan niet
bewust, het onderzoek beïnvloeden. Dit staat haaks op de reden dat we wetenschap
beoefenen.
Deze kunnen grotendeels worden voorkomen door preregistratie: het vastleggen van data
en metadata (data die info geven over andere data).
1.2 Operationalisaties
Beschrijven wat variabelen zijn en welke functies ze kunnen hebben
Variabele = alles dat varieert in een onderzoek.
Een variabele kan een specifieke waarde opslaan die later kan worden gebruikt in
berekeningen, maakt het mogelijk om wiskundige formules te schrijven, vertegenwoordigt
een kenmerk of eigenschap van een dataset, en kan worden gebruikt in statistische
analyses en modellen om relaties en patronen te ontdekken.
3
Onderzoekspracticum
inleiding onderzoek
Samenvatting
Loes Bonke
22-6-2024
,Inhoudsopgave
Thema 1 - Basisconcepten .................................................................................................................. 3
1.1 Wetenschappelijk onderzoek........................................................................................................ 3
1.2 Operationalisaties........................................................................................................................... 3
1.3 Betrouwbaarheid en validiteit ...................................................................................................... 6
1.4 Populaties en steekproeven .......................................................................................................... 9
Thema 2 - Modellen, designs en onderzoeksvragen ..................................................................... 12
2.1 Structurele modellen .................................................................................................................... 12
2.2 Typen designs ............................................................................................................................... 13
2.3 Onderzoeksvragen en hypothesen ............................................................................................ 15
Thema 3 - Univariate analyse ........................................................................................................... 18
3.1 Data en meetniveaus ................................................................................................................... 18
3.2 Beschrijvingsmaten ...................................................................................................................... 19
3.3 Verdelingsvormen en -maten ..................................................................................................... 23
3.4 Steekproevenverdelingen en betrouwbaarheidsintervallen ................................................... 28
Thema 4 - Correlatie .......................................................................................................................... 32
4.1 Het verband tussen twee continue variabelen ......................................................................... 32
4.2 De correlatiecoëfficiënt ............................................................................................................... 33
4.3 De steekproevenverdeling van Pearson's r ............................................................................... 34
4.4 Het betrouwbaarheidsinterval van Pearson's r ........................................................................ 35
4.5 De 𝑝-waarde van Pearson's r ...................................................................................................... 35
4.6 Type-1 en type-2 fouten ............................................................................................................. 37
4.7 Power en multiple testing ........................................................................................................... 38
Thema 5 - Regressie ........................................................................................................................... 40
5.1 Lineaire regressieanalyse ............................................................................................................. 40
5.2 De steekproevenverdeling van beta .......................................................................................... 42
5.3 Dichotome onafhankelijke variabelen ....................................................................................... 44
Thema 6 - t-toetsen en Cohen's d .................................................................................................... 47
6.1 Onafhankelijke steekproeven ..................................................................................................... 47
6.2 Afhankelijke steekproeven .......................................................................................................... 49
1
,Thema 7 - ANOVA ............................................................................................................................. 51
7.1 Variantieanalyse ........................................................................................................................... 51
Thema 8 - Oefententamencasus en ethiek..................................................................................... 55
8.1 Oefententamencasus ................................................................................................................... 55
8.2 Ethiek ............................................................................................................................................. 55
2
, Thema 1 - Basisconcepten
1.1 Wetenschappelijk onderzoek
Beschrijven waarom wetenschap wordt beoefend
Het doel van wetenschappelijk onderzoek is om te leren over de werkelijkheid - wat deze
ook moge zijn.
Beschrijven wat de empirische onderzoekscyclus is en uit welke fasen deze bestaat
Wetenschap is de zoektocht naar kennis over de werkelijkheid. Deze zoektocht verloopt
via de empirische onderzoekscyclus, een systematisch (consequent) en iteratief (herhalend)
proces bestaande uit vijf fasen:
1) onderzoeksvraag formuleren
In de praktijk lopen de onderzoeksfasen enigs-
2) studie ontwerpen zins door elkaar heen, maar dataverzameling kan
nooit starten voordat de studie ontworpen is. Op
3) data verzamelen
dat moment moet vaststaan wat de onder-
4) data analyseren zoeksvraag is en hoe de data geanalyseerd gaan
worden.
5) rapporteren
Beschrijven wat dubieuze onderzoekspraktijken zijn
Als de fasen van de empirische onderzoekscyclus te flexibel worden opgevat, ontstaan
vaak dubieuze onderzoekspraktijken (questionable research practices of QRP’s):
onderzoekspraktijken waarbij de gewenste uitkomsten van het onderzoek, al dan niet
bewust, het onderzoek beïnvloeden. Dit staat haaks op de reden dat we wetenschap
beoefenen.
Deze kunnen grotendeels worden voorkomen door preregistratie: het vastleggen van data
en metadata (data die info geven over andere data).
1.2 Operationalisaties
Beschrijven wat variabelen zijn en welke functies ze kunnen hebben
Variabele = alles dat varieert in een onderzoek.
Een variabele kan een specifieke waarde opslaan die later kan worden gebruikt in
berekeningen, maakt het mogelijk om wiskundige formules te schrijven, vertegenwoordigt
een kenmerk of eigenschap van een dataset, en kan worden gebruikt in statistische
analyses en modellen om relaties en patronen te ontdekken.
3
