Welke methoden van voorraadwaardering zijn er?
Voor de administratie van de goederenvoorraad bestaan diverse prijsgrondslagen. Twee daarvan zijn
de prijsgrondslag historische prijzen (inkoopprijzen) en de prijsgrondslag vaste verrekenprijzen
(v.v.p.).
Prijsgrondslag historische prijzen
Bij administratie van de goederenvoorraad tegen historische prijzen (inkoopprijzen), wordt rekening
700 Voorraad goederen bijgehouden tegen inkoopprijzen.
De rekening wordt bij inkoop gedebiteerd voor de inkoopprijs van de ontvangen goederen en bij
verkoop gecrediteerd voor de inkoopprijs van de afgeleverde goederen. Het saldo ultimo periode van
rekening 700 Voorraad goederen stelt dus de inkoopprijs van de dan aanwezige goederen voor
(afgezien van eventuele voorraadverschillen).
Het voorgaande houdt in dat bij verkoop van goederen nagegaan moet worden voor welk bedrag
deze goederen destijds zijn ingekocht. Voor de vaststelling van de inkoopprijs van de verkochte
goederen moet dan een keuze worden gemaakt uit de volgende stelsels:
Het fifo-stelsel: hierbij wordt verondersteld dat de verkochte goederen afkomstig zijn uit de
administratief oudst ingekochte goederen (first in, first out).
Het lifo-stelsel: hierbij wordt verondersteld dat de verkochte goederen afkomstig zijn uit de
administratief meest recent ingekochte goederen (last in, first out). Er kunnen twee
varianten worden onderscheiden:
o Individueel lifo
Bij individueel lifo wordt per transactie bekeken welke voorraad op het moment van
verkoop het meest recent is ingekocht; deze voorraad wordt dan geacht te zijn
verkocht. Men spreekt ook wel van ‘lifo per transactie’.
o Collectief lifo
Bij collectief lifo wordt aangenomen dat de laatst in de betreffende periode
ingekochte voorraden in die periode zijn verkocht, ongeacht de volgorde van in- en
verkopen. Dit wordt ook wel ‘lifo per periode’ genoemd. Collectief lifo vormt het
exacte spiegelbeeld van fifo.
Het gemiddelde-inkoopprijsstelsel: hierbij wordt na elke inkoop een nieuwe gemiddelde
inkoopprijs berekend en geldt als inkoopprijs van de verkochte goederen de laatst berekende
gemiddelde inkoopprijs.
Ijzerenvoorraadstelsel
Je kunt de voorraad ook waarderen volgens het ijzeren voorraadstelsel. De ijzeren voorraad is de
minimale voorraad die aanwezig moet zijn om het bedrijf in stand te laten. Ten aanzien van deze
voorraad worden de voorraadresultaten geheel geëlimineerd door deze voor een vaste prijs in de
balans op te nemen. Als vaste prijs wordt de voor de ijzeren voorraad betaalde inkoopprijs genomen.
Bij oplopend prijspeil wordt er op de ijzeren voorraad dan ook geen winst geconstateerd. De omvang
van de ijzeren voorraad is geen statistisch gegeven; hij kan worden verhoogd of verlaagd indien de
bedrijfsactiviteiten toe- of afnemen.
De werkelijke voorraad kan afwijken van de ijzeren voorraad. Indien de werkelijke voorraad groter is
dan de ijzeren voorraad, spreken we van een surplus. Indien de werkelijke voorraad kleiner is dan de
ijzeren voorraad, spreken we van een manco.
1
, Prijsgrondslag vaste verrekenprijzen (v.v.p.)
Bij administratie van de goederenvoorraad tegen vaste verrekenprijzen (v.v.p.), wordt rekening 700
Voorraad goederen bijgehouden tegen vaste verrekenprijzen. De rekening wordt bij inkoop
gedebiteerd voor de v.v.p. van de ontvangen goederen en bij verkoop gecrediteerd voor de v.v.p. van
de afgeleverde goederen. Het saldo ultimo periode stelt dus de v.v.p.-waarde van de dan aanwezige
goederen voor (afgezien van eventuele voorraadverschillen).
Er doet zich bij de prijsgrondslag v.v.p. wat betreft de bepaling van de inkoopwaarde van de omzet
geen enkel probleem voor; de inkoopwaarde van de omzet wordt immers eenvoudigweg bepaald
door het aantal verkochte artikelen om te rekenen tegen een vaste prijs (de vaste verrekenprijs).
Vaste verrekenprijs
De v.v.p. wordt gewoonlijk vastgesteld voor een jaar. De v.v.p. die het komende jaar voor een
bepaald artikel zal worden gehanteerd, wordt vastgesteld uit het verwachte verloop van de
inkoopprijs. Als de werkelijkheid overeenstemt met de schattingen, zullen de voor- en nadelige
prijsverschillen (verschillen tussen de werkelijke inkoopprijs en de v.v.p.) elkaar over het hele jaar
bezien compenseren.
2
Voor de administratie van de goederenvoorraad bestaan diverse prijsgrondslagen. Twee daarvan zijn
de prijsgrondslag historische prijzen (inkoopprijzen) en de prijsgrondslag vaste verrekenprijzen
(v.v.p.).
Prijsgrondslag historische prijzen
Bij administratie van de goederenvoorraad tegen historische prijzen (inkoopprijzen), wordt rekening
700 Voorraad goederen bijgehouden tegen inkoopprijzen.
De rekening wordt bij inkoop gedebiteerd voor de inkoopprijs van de ontvangen goederen en bij
verkoop gecrediteerd voor de inkoopprijs van de afgeleverde goederen. Het saldo ultimo periode van
rekening 700 Voorraad goederen stelt dus de inkoopprijs van de dan aanwezige goederen voor
(afgezien van eventuele voorraadverschillen).
Het voorgaande houdt in dat bij verkoop van goederen nagegaan moet worden voor welk bedrag
deze goederen destijds zijn ingekocht. Voor de vaststelling van de inkoopprijs van de verkochte
goederen moet dan een keuze worden gemaakt uit de volgende stelsels:
Het fifo-stelsel: hierbij wordt verondersteld dat de verkochte goederen afkomstig zijn uit de
administratief oudst ingekochte goederen (first in, first out).
Het lifo-stelsel: hierbij wordt verondersteld dat de verkochte goederen afkomstig zijn uit de
administratief meest recent ingekochte goederen (last in, first out). Er kunnen twee
varianten worden onderscheiden:
o Individueel lifo
Bij individueel lifo wordt per transactie bekeken welke voorraad op het moment van
verkoop het meest recent is ingekocht; deze voorraad wordt dan geacht te zijn
verkocht. Men spreekt ook wel van ‘lifo per transactie’.
o Collectief lifo
Bij collectief lifo wordt aangenomen dat de laatst in de betreffende periode
ingekochte voorraden in die periode zijn verkocht, ongeacht de volgorde van in- en
verkopen. Dit wordt ook wel ‘lifo per periode’ genoemd. Collectief lifo vormt het
exacte spiegelbeeld van fifo.
Het gemiddelde-inkoopprijsstelsel: hierbij wordt na elke inkoop een nieuwe gemiddelde
inkoopprijs berekend en geldt als inkoopprijs van de verkochte goederen de laatst berekende
gemiddelde inkoopprijs.
Ijzerenvoorraadstelsel
Je kunt de voorraad ook waarderen volgens het ijzeren voorraadstelsel. De ijzeren voorraad is de
minimale voorraad die aanwezig moet zijn om het bedrijf in stand te laten. Ten aanzien van deze
voorraad worden de voorraadresultaten geheel geëlimineerd door deze voor een vaste prijs in de
balans op te nemen. Als vaste prijs wordt de voor de ijzeren voorraad betaalde inkoopprijs genomen.
Bij oplopend prijspeil wordt er op de ijzeren voorraad dan ook geen winst geconstateerd. De omvang
van de ijzeren voorraad is geen statistisch gegeven; hij kan worden verhoogd of verlaagd indien de
bedrijfsactiviteiten toe- of afnemen.
De werkelijke voorraad kan afwijken van de ijzeren voorraad. Indien de werkelijke voorraad groter is
dan de ijzeren voorraad, spreken we van een surplus. Indien de werkelijke voorraad kleiner is dan de
ijzeren voorraad, spreken we van een manco.
1
, Prijsgrondslag vaste verrekenprijzen (v.v.p.)
Bij administratie van de goederenvoorraad tegen vaste verrekenprijzen (v.v.p.), wordt rekening 700
Voorraad goederen bijgehouden tegen vaste verrekenprijzen. De rekening wordt bij inkoop
gedebiteerd voor de v.v.p. van de ontvangen goederen en bij verkoop gecrediteerd voor de v.v.p. van
de afgeleverde goederen. Het saldo ultimo periode stelt dus de v.v.p.-waarde van de dan aanwezige
goederen voor (afgezien van eventuele voorraadverschillen).
Er doet zich bij de prijsgrondslag v.v.p. wat betreft de bepaling van de inkoopwaarde van de omzet
geen enkel probleem voor; de inkoopwaarde van de omzet wordt immers eenvoudigweg bepaald
door het aantal verkochte artikelen om te rekenen tegen een vaste prijs (de vaste verrekenprijs).
Vaste verrekenprijs
De v.v.p. wordt gewoonlijk vastgesteld voor een jaar. De v.v.p. die het komende jaar voor een
bepaald artikel zal worden gehanteerd, wordt vastgesteld uit het verwachte verloop van de
inkoopprijs. Als de werkelijkheid overeenstemt met de schattingen, zullen de voor- en nadelige
prijsverschillen (verschillen tussen de werkelijke inkoopprijs en de v.v.p.) elkaar over het hele jaar
bezien compenseren.
2
