Hoorcollege
Structuur van het contractenrecht
Pacta sunt servanda: overeenkomsten moeten worden nagekomen. Twee handelingsbekwame
personen die het met elkaar eens zijn en dat tegen elkaar zeggen (wilsovereenstemming) kunnen
voor elkaar rechten en plichten creëeren.
De wil van een handelingsbekwame persoon is bindend. Dit is nu nog de hoofdregel van ons
moderne contractrecht. Echter zijn er uitzonderingen: bij de koop van de huis is er bijvoorbeeld
een papieren contract vereist. Het papieren contract is een voorbeeld van een vormvoorschrift.
Een argument voor vormvoorschriften is bedenktijd. Een ander argument voor vormvoorschriften
is dat het het contract op een bepaalde manier labelt.
Indelingen van de contracten
Contract, naar gevolgen: hoeveel verbintenissen vloeien er uit een contract voort?
- Wederkerig: vloeien meer dan twee verbintenissen uit voort (bv. koop of huur)
- Onvolmaakt wederkerig: vloeit één verbintenis uit voort, maar er kan er nog één uit voortvloeien
(bv. bruikleen of opdracht)
- Eenzijdig: vloeit één verbintenis uit voort (bv. geldleen of verbruikleen)
Contract, naar ontstaan
- Door enkele wilsovereenstemming
- Door een prestatie
- Door vormelijke bewoordingen
Contract, naar werking
- Beoordeling naar goede trouw
- Beoordeling naar streng recht
Wederkerige en onvolmaakt wederkerige overeenkomsten worden beoordeeld naar de goede
trouw. Eenzijdige overeenkomsten worden beoordeeld naar het strenge recht.
De koopovereenkomst
Verplichtingen van de koper
- Betaling van de koopprijs
- Bepaalbaar en waarachtig
- Redelijk? (iustrum pretium)
Verplichtingen van de verkoper
- Verschaffing van het ongestoorde bezit
- Instaan voor juridische gebreken
- Instaan voor toegezegde eigenschappen (geldt niet voor algemene bewoordingen)
Edict van de marktmeester
- Instaan voor verborgen gebreken die een normaal gebruik verhinderen
, Consensuele contracten
Bij de volgende vier uitzonderingen is enkele wilsovereenstemming genoeg om een contract te
sluiten! Voor alle andere contracten geldt dat er wilsovereenstemming plus iets anders moet zijn.
Door enkele wilsovereenstemming
- Koop en verkoop
- Huur en verhuur
- Maatschap
- Lastgeving
Consensuele contracten zijn wederkerig of onvolmaakt wederkerig. Ze worden beoordeeld naar
de goede trouw. Bij deze contracten hebben door enkele wilsovereenstemming beide partijen
opschortingsrechten jegens de ander.
“Koop en verkoop komt door de enkele wilsovereenstemming tot stand, maar ruil verschaft een
verbintenis vanaf het moment van levering van de zaak: want anders, als de zaak nog niet is
geleverd, dan zeggen wij dat de verbintenis tot stand komt door enkele wilsovereenstemming,
wat alleen is aanvaard bij degenen die een bijzondere naam hebben, zoals koop en verkoop,
verhuur en lastgeving.”
Een ruilovereenkomst is pas afdwingbaar op het moment dat een van de twee partijen iets heeft
afgestaan aan de ander. Bij een ruilovereenkomst is enkele wilsovereenstemming dus niet
genoeg, er moet ook nog door een van de twee partijen gepresteerd worden!
Onbenoemde contracten
Wilsovereenstemming + een offer / een prestatie
Naar de bedoeling
- Opzegbaar gebruik
- ‘ik geef opdat jij iets geeft’
- ‘ik geef opdat jij iets doet’
- ‘ik doe opdat jij iets geeft’
- ‘ik doe opdat jij iets doet’
Eenzijdig
- Vordering tot nakoming OF
- Vordering tot ongedaanmaking
- Beoordeeld naar het strenge recht
Structuur van het contractenrecht
Pacta sunt servanda: overeenkomsten moeten worden nagekomen. Twee handelingsbekwame
personen die het met elkaar eens zijn en dat tegen elkaar zeggen (wilsovereenstemming) kunnen
voor elkaar rechten en plichten creëeren.
De wil van een handelingsbekwame persoon is bindend. Dit is nu nog de hoofdregel van ons
moderne contractrecht. Echter zijn er uitzonderingen: bij de koop van de huis is er bijvoorbeeld
een papieren contract vereist. Het papieren contract is een voorbeeld van een vormvoorschrift.
Een argument voor vormvoorschriften is bedenktijd. Een ander argument voor vormvoorschriften
is dat het het contract op een bepaalde manier labelt.
Indelingen van de contracten
Contract, naar gevolgen: hoeveel verbintenissen vloeien er uit een contract voort?
- Wederkerig: vloeien meer dan twee verbintenissen uit voort (bv. koop of huur)
- Onvolmaakt wederkerig: vloeit één verbintenis uit voort, maar er kan er nog één uit voortvloeien
(bv. bruikleen of opdracht)
- Eenzijdig: vloeit één verbintenis uit voort (bv. geldleen of verbruikleen)
Contract, naar ontstaan
- Door enkele wilsovereenstemming
- Door een prestatie
- Door vormelijke bewoordingen
Contract, naar werking
- Beoordeling naar goede trouw
- Beoordeling naar streng recht
Wederkerige en onvolmaakt wederkerige overeenkomsten worden beoordeeld naar de goede
trouw. Eenzijdige overeenkomsten worden beoordeeld naar het strenge recht.
De koopovereenkomst
Verplichtingen van de koper
- Betaling van de koopprijs
- Bepaalbaar en waarachtig
- Redelijk? (iustrum pretium)
Verplichtingen van de verkoper
- Verschaffing van het ongestoorde bezit
- Instaan voor juridische gebreken
- Instaan voor toegezegde eigenschappen (geldt niet voor algemene bewoordingen)
Edict van de marktmeester
- Instaan voor verborgen gebreken die een normaal gebruik verhinderen
, Consensuele contracten
Bij de volgende vier uitzonderingen is enkele wilsovereenstemming genoeg om een contract te
sluiten! Voor alle andere contracten geldt dat er wilsovereenstemming plus iets anders moet zijn.
Door enkele wilsovereenstemming
- Koop en verkoop
- Huur en verhuur
- Maatschap
- Lastgeving
Consensuele contracten zijn wederkerig of onvolmaakt wederkerig. Ze worden beoordeeld naar
de goede trouw. Bij deze contracten hebben door enkele wilsovereenstemming beide partijen
opschortingsrechten jegens de ander.
“Koop en verkoop komt door de enkele wilsovereenstemming tot stand, maar ruil verschaft een
verbintenis vanaf het moment van levering van de zaak: want anders, als de zaak nog niet is
geleverd, dan zeggen wij dat de verbintenis tot stand komt door enkele wilsovereenstemming,
wat alleen is aanvaard bij degenen die een bijzondere naam hebben, zoals koop en verkoop,
verhuur en lastgeving.”
Een ruilovereenkomst is pas afdwingbaar op het moment dat een van de twee partijen iets heeft
afgestaan aan de ander. Bij een ruilovereenkomst is enkele wilsovereenstemming dus niet
genoeg, er moet ook nog door een van de twee partijen gepresteerd worden!
Onbenoemde contracten
Wilsovereenstemming + een offer / een prestatie
Naar de bedoeling
- Opzegbaar gebruik
- ‘ik geef opdat jij iets geeft’
- ‘ik geef opdat jij iets doet’
- ‘ik doe opdat jij iets geeft’
- ‘ik doe opdat jij iets doet’
Eenzijdig
- Vordering tot nakoming OF
- Vordering tot ongedaanmaking
- Beoordeeld naar het strenge recht
