1. Een
2. Twee
3. Drie
4. Vier
5. Vijf
6. Zes
7. GENDERSPECIFIEKE AANDOENINGEN
7.1. Vrouwelijk hormonaal stelsel
7.1.1. Hypothalamo-hypofysair-ovariële as
- Productie van oestrogenen en progestagenen wordt geregeld door een complex samenspel
van de hypothalamus, hypofyse en eierstokken.
- Belangrijkste functies oestrogenen en progestagenen
7.1.2. De menstruele cyclus
- Gemiddelde duur = 28 dagen (varieert tussen 25-35 dagen)
- De menstruele cyclus wordt gekenmerkt door vier opeenvolgende fases:
o Menstruele fase (dag 1-5)
▪ Progesteron minimaal: afbraak baarmoederslijmvlies
▪ Basis secretie LH en FSH waardoor estradiol begint te stijgen
▪ Rijping van 20 tot 30 follikels in ovaria
o Folliculaire fase (dag 6-13)
▪ Estradiol stijgt verder waardoor:
1
, • Via negatief feedback systeem daling van FSH concentratie
• Selectie en groei dominante follikel
• Verdikking baarmoederslijmvlies (endometrium)
• Verweking mucusprop baarmoederhals (cervix)
▪ LH piek op het einde van de folliculaire fase kondigt de ovulatie aan (24 à 36u
later)
o Ovulatie (dag 14)
▪ Eisprong
o Luteale fase (dag 15-28)
▪ Progesteron blijft stijgen door productie in corpus luteum (overblijfsel in
eierstok na eisprong)
▪ Gestegen progesteron werkt oestrogene effecten ter hoogte van
endometrium en cervix tegen
• Stop proliferatie baarmoederslijmvlies (endometrium)
• Stijging van de viscositeit van de mucusprop
▪ Baarmoederslijmvlies voorbereiden op innesteling
▪ Naar het einde van cyclus indien geen bevruchting
• Verschrompeling corpus luteum
• Estradiol en progesteron spiegels dalen wat een nieuwe cyclus op
gang zal brengen
7.2. Menstruatieklachten
7.2.1. Menstruatie
- Begint meestal tussen 11 en 15 jaar
- Gemiddelde cylus: 24 – 35 dagen
- Eerste twee jaar: vaak onregelmatig, zonder eisprong (50-80% van de cycli)
- Menstruatie duurt gemiddeld 4-5 dagen; verschillen zijn groot
- Vrouw verliest gemiddeld 40 ml bloed (30 – 120 ml)
7.2.1.1. Middenpijn
- Eisprong
- Gedurende enkele minuten of uren
- Zeurende pijn in de onderbuik
- Soms licht bloedverlies
7.2.2. Dysmenorree
- = pijnlijke menstruatie, tgv. overmatige prostaglandinesynthese
7.2.2.1. Primaire dysmenorree
- Incidentiepiek tussen 17 en 25 jaar
- Komt voor bij 50% van de vrouwen; bij 10% zijn klachten hevig
- Meestal niet in het eerste jaar, omdat er nog geen eisprong is
- Klachten nemen af:
o Na 25 jaar
o Na krijgen van kinderen
o Bij pilgebruik
- Klachten:
o Pijn net voor en tijdens de menstruatie
o Krampen / spasmen thv onderbuik, rug, bekken
o Hoofdpijn, nausea, braken of diarree, syncope…
2
2. Twee
3. Drie
4. Vier
5. Vijf
6. Zes
7. GENDERSPECIFIEKE AANDOENINGEN
7.1. Vrouwelijk hormonaal stelsel
7.1.1. Hypothalamo-hypofysair-ovariële as
- Productie van oestrogenen en progestagenen wordt geregeld door een complex samenspel
van de hypothalamus, hypofyse en eierstokken.
- Belangrijkste functies oestrogenen en progestagenen
7.1.2. De menstruele cyclus
- Gemiddelde duur = 28 dagen (varieert tussen 25-35 dagen)
- De menstruele cyclus wordt gekenmerkt door vier opeenvolgende fases:
o Menstruele fase (dag 1-5)
▪ Progesteron minimaal: afbraak baarmoederslijmvlies
▪ Basis secretie LH en FSH waardoor estradiol begint te stijgen
▪ Rijping van 20 tot 30 follikels in ovaria
o Folliculaire fase (dag 6-13)
▪ Estradiol stijgt verder waardoor:
1
, • Via negatief feedback systeem daling van FSH concentratie
• Selectie en groei dominante follikel
• Verdikking baarmoederslijmvlies (endometrium)
• Verweking mucusprop baarmoederhals (cervix)
▪ LH piek op het einde van de folliculaire fase kondigt de ovulatie aan (24 à 36u
later)
o Ovulatie (dag 14)
▪ Eisprong
o Luteale fase (dag 15-28)
▪ Progesteron blijft stijgen door productie in corpus luteum (overblijfsel in
eierstok na eisprong)
▪ Gestegen progesteron werkt oestrogene effecten ter hoogte van
endometrium en cervix tegen
• Stop proliferatie baarmoederslijmvlies (endometrium)
• Stijging van de viscositeit van de mucusprop
▪ Baarmoederslijmvlies voorbereiden op innesteling
▪ Naar het einde van cyclus indien geen bevruchting
• Verschrompeling corpus luteum
• Estradiol en progesteron spiegels dalen wat een nieuwe cyclus op
gang zal brengen
7.2. Menstruatieklachten
7.2.1. Menstruatie
- Begint meestal tussen 11 en 15 jaar
- Gemiddelde cylus: 24 – 35 dagen
- Eerste twee jaar: vaak onregelmatig, zonder eisprong (50-80% van de cycli)
- Menstruatie duurt gemiddeld 4-5 dagen; verschillen zijn groot
- Vrouw verliest gemiddeld 40 ml bloed (30 – 120 ml)
7.2.1.1. Middenpijn
- Eisprong
- Gedurende enkele minuten of uren
- Zeurende pijn in de onderbuik
- Soms licht bloedverlies
7.2.2. Dysmenorree
- = pijnlijke menstruatie, tgv. overmatige prostaglandinesynthese
7.2.2.1. Primaire dysmenorree
- Incidentiepiek tussen 17 en 25 jaar
- Komt voor bij 50% van de vrouwen; bij 10% zijn klachten hevig
- Meestal niet in het eerste jaar, omdat er nog geen eisprong is
- Klachten nemen af:
o Na 25 jaar
o Na krijgen van kinderen
o Bij pilgebruik
- Klachten:
o Pijn net voor en tijdens de menstruatie
o Krampen / spasmen thv onderbuik, rug, bekken
o Hoofdpijn, nausea, braken of diarree, syncope…
2
