BESTUURSRECHT BLOK 4
ALGEMEEN
Recht is onder te verdelen in:
Privaatrecht: regelt de verhouding tussen burgers onderling.
Publiekrecht: regelt de verhouding tussen burger en overheid, de overheid is hierin de
“machtspersoon” -> exclusieve bevoegdheid.
▪ Onder te verdelen in:
o Staatsrecht
o Strafrecht
o Bestuursrecht is onder te verdelen in:
▪ Algemeen bestuursrecht
▪ Bijzonder bestuursrecht
BEGRIP BESTUURSRECHT:
= Geeft regels die de overheid nodig heeft om te kunnen en mogen besturen en geeft regels
die de burger nodig heeft om tegen dit besturen op te kunnen treden.
ONDERSCHEID TUSSEN ALGEMEEN EN BIJZONDER BESTUURSRECHT
Algemeen bestuursrecht
▪ Bron: Algemene wet bestuursrecht (Awb)
▪ Bevat algemene regels over de rechtsbescherming, handhaving en bevat begrippen.
▪ Doel:
o Eenheid brengen in de bestuursrechtelijke wetgeving
o De bestuursrechtelijke wetgeving systematiseren en vereenvoudigen
o Normen die in de rechtspraak zijn ontwikkeld codificeren -> opnemen in de
wet.
Bijzonder bestuursrecht
▪ Bron: Bijzonder bestuursrecht
▪ Bevat regels over verschillende specifieke deelterreinen zoals overheidszorg,
financiën, milieu, onderwijs, sociale zekerheid, ruimtelijke ordening etc.
MATERIEEL EN FORMEEL BESTUURSRECHT
Materieel bestuursrecht
= bevat rechtsnormen waarin voor burgers en bestuursorganen aanspraken of
verplichtingen zijn opgenomen. (Vb Wet algemene bepalingen omgevingsrecht).
Formeel bestuursrecht
= bevat procesrechtelijke regels die de burger nodig heeft om tegen het optreden van
de overheid iets te kunnen ondernemen.
,RECHTSBRONNEN BESTUURSRECHT
• Het internationale recht -> verdragen
• De nationale wetgeving
o Wetten in formele zin
o Verordeningen (Gemeente, Provinciale Staten)
• Jurisprudentie
• Ongeschreven bestuursrecht = gewoonterecht
o Vertrouwensbeginsel
o Rechtszekerheidsbeginsel
KENMERKEN VAN HET BESTUURSRECHT
Legaliteitsbeginsel
= De overheid mag alleen optreden als hier een wettelijke grondslag voor is.
Specialiteitsbeginsel
= De overheid mag alleen zijn of haar bevoegdheid gebruiken voor het specifieke doel
die de wet heeft voorgeschreven, wanneer de overheid zijn bevoegdheid voor een
ander doel aanwendt is er sprake van detournement de pouvoir
GELEDE NORMSTELLING
= regelgeving komen op verschillende bestuurlijke niveaus tot stand, hierbij mag een lagere
regelgeving niet in strijd zijn met een hogere regelgeving.
Overzicht regelgeving:
• Verdragen
• Statuten
• Grondwet
• Wetten in formele zin
• KB’s die regels bevatten (AmvB’s)
• Ministeriele regelingen (verordeningen)
• Provinciale verordeningen
• Gemeentelijke verordeningen en waterschap verordeningen
• Beleidsregels
• Vergunningsvoorschriften
, OPENBARE LICHAMEN
Nederland is een gedecentraliseerde eenheidsstaat -> de macht van de overheid is
verspreid over verschillende niveaus:
Openbare lichamen
▪ De Staat
o Minister en regering
▪ De Provincies
o De provinciale staten, commissaris van de koning, gedeputeerden staten
▪ De Gemeenten
o College van B&W, burgermeester, de gemeenteraad
▪ Waterschappen
▪ Lichamen krachtens de Grondwet verordende bevoegdheid is verleend
o SER -> Sociaal Economische Raad
OVERHEID EN PRIVAATRECHT
Openbare lichamen bezitten op grond van art. 2:5 BW rechtspersoonlijkheid en staat gelijk
met een natuurlijk persoon, wel moet de overheid rekening houden met het algemeen
belang en met de algemene beginselen van behoorlijk bestuur
art. 3:1 lid 2 Awb en art. 3:14 Awb
Hierdoor heeft de overheid zowel publiekrechtelijke- als privaatrechtelijke bevoegdheden.
COMMUNICATIE MET DE OVERHEID
Communicatie tussen burger en overheid kan zowel schriftelijk, mondeling of digitaal
plaatsvinden.
De bepaling van art. 2:1 Awb stelt dat eenieder zich in het verkeer met bestuursorgaan kan
laten bijstaan of door een gemachtigde laten vertegenwoordigen.
“laten bijstaan” -> begeleiding in contacten met de overheid
“vertegenwoordiging” -> iemand heeft namens jou contact met de overheid.
Art. 2:2 Awb stelt dat een bestuursorgaan bijstand of vertegenwoordiging mag weigeren,
tenzij een advocaat bijstand of vertegenwoordiger is.
ALGEMEEN
Recht is onder te verdelen in:
Privaatrecht: regelt de verhouding tussen burgers onderling.
Publiekrecht: regelt de verhouding tussen burger en overheid, de overheid is hierin de
“machtspersoon” -> exclusieve bevoegdheid.
▪ Onder te verdelen in:
o Staatsrecht
o Strafrecht
o Bestuursrecht is onder te verdelen in:
▪ Algemeen bestuursrecht
▪ Bijzonder bestuursrecht
BEGRIP BESTUURSRECHT:
= Geeft regels die de overheid nodig heeft om te kunnen en mogen besturen en geeft regels
die de burger nodig heeft om tegen dit besturen op te kunnen treden.
ONDERSCHEID TUSSEN ALGEMEEN EN BIJZONDER BESTUURSRECHT
Algemeen bestuursrecht
▪ Bron: Algemene wet bestuursrecht (Awb)
▪ Bevat algemene regels over de rechtsbescherming, handhaving en bevat begrippen.
▪ Doel:
o Eenheid brengen in de bestuursrechtelijke wetgeving
o De bestuursrechtelijke wetgeving systematiseren en vereenvoudigen
o Normen die in de rechtspraak zijn ontwikkeld codificeren -> opnemen in de
wet.
Bijzonder bestuursrecht
▪ Bron: Bijzonder bestuursrecht
▪ Bevat regels over verschillende specifieke deelterreinen zoals overheidszorg,
financiën, milieu, onderwijs, sociale zekerheid, ruimtelijke ordening etc.
MATERIEEL EN FORMEEL BESTUURSRECHT
Materieel bestuursrecht
= bevat rechtsnormen waarin voor burgers en bestuursorganen aanspraken of
verplichtingen zijn opgenomen. (Vb Wet algemene bepalingen omgevingsrecht).
Formeel bestuursrecht
= bevat procesrechtelijke regels die de burger nodig heeft om tegen het optreden van
de overheid iets te kunnen ondernemen.
,RECHTSBRONNEN BESTUURSRECHT
• Het internationale recht -> verdragen
• De nationale wetgeving
o Wetten in formele zin
o Verordeningen (Gemeente, Provinciale Staten)
• Jurisprudentie
• Ongeschreven bestuursrecht = gewoonterecht
o Vertrouwensbeginsel
o Rechtszekerheidsbeginsel
KENMERKEN VAN HET BESTUURSRECHT
Legaliteitsbeginsel
= De overheid mag alleen optreden als hier een wettelijke grondslag voor is.
Specialiteitsbeginsel
= De overheid mag alleen zijn of haar bevoegdheid gebruiken voor het specifieke doel
die de wet heeft voorgeschreven, wanneer de overheid zijn bevoegdheid voor een
ander doel aanwendt is er sprake van detournement de pouvoir
GELEDE NORMSTELLING
= regelgeving komen op verschillende bestuurlijke niveaus tot stand, hierbij mag een lagere
regelgeving niet in strijd zijn met een hogere regelgeving.
Overzicht regelgeving:
• Verdragen
• Statuten
• Grondwet
• Wetten in formele zin
• KB’s die regels bevatten (AmvB’s)
• Ministeriele regelingen (verordeningen)
• Provinciale verordeningen
• Gemeentelijke verordeningen en waterschap verordeningen
• Beleidsregels
• Vergunningsvoorschriften
, OPENBARE LICHAMEN
Nederland is een gedecentraliseerde eenheidsstaat -> de macht van de overheid is
verspreid over verschillende niveaus:
Openbare lichamen
▪ De Staat
o Minister en regering
▪ De Provincies
o De provinciale staten, commissaris van de koning, gedeputeerden staten
▪ De Gemeenten
o College van B&W, burgermeester, de gemeenteraad
▪ Waterschappen
▪ Lichamen krachtens de Grondwet verordende bevoegdheid is verleend
o SER -> Sociaal Economische Raad
OVERHEID EN PRIVAATRECHT
Openbare lichamen bezitten op grond van art. 2:5 BW rechtspersoonlijkheid en staat gelijk
met een natuurlijk persoon, wel moet de overheid rekening houden met het algemeen
belang en met de algemene beginselen van behoorlijk bestuur
art. 3:1 lid 2 Awb en art. 3:14 Awb
Hierdoor heeft de overheid zowel publiekrechtelijke- als privaatrechtelijke bevoegdheden.
COMMUNICATIE MET DE OVERHEID
Communicatie tussen burger en overheid kan zowel schriftelijk, mondeling of digitaal
plaatsvinden.
De bepaling van art. 2:1 Awb stelt dat eenieder zich in het verkeer met bestuursorgaan kan
laten bijstaan of door een gemachtigde laten vertegenwoordigen.
“laten bijstaan” -> begeleiding in contacten met de overheid
“vertegenwoordiging” -> iemand heeft namens jou contact met de overheid.
Art. 2:2 Awb stelt dat een bestuursorgaan bijstand of vertegenwoordiging mag weigeren,
tenzij een advocaat bijstand of vertegenwoordiger is.
