VL4 Fysiologische Regulatiesystemen
Samenvatting Humane fysiologie: Fysiologische Regulatiesystemen
Thema 1 en 2: Algemene Introductie
Thema 3, 4, 5 en 6: Neurobiologie
Thema 7, 8 en 9: De Nieren – Vloeistof regulatie
Thema 10 en 11: Hormonen – Endocriene Regulatie
Inhoudsopgave
College 1: Basisbegrippen en Microscopische bescherming d.m.v. regulatiesystemen ...................................... 3
Homeostase...................................................................................................................................................... 3
Oriëntatie termen ............................................................................................................................................ 3
Lichaamsholtes (Cavities) ................................................................................................................................. 5
Epitheelopbouw & bijdrage aan bescherming ................................................................................................. 6
College 2: Macroscopische bescherming d.m.v. regulatiesystemen ................................................................... 8
Bot: anatomie en functie.................................................................................................................................. 8
Botvorming ..................................................................................................................................................... 10
Sensorisch systeem vs Motorisch systeem .................................................................................................... 11
College 3 Opbouw en functie van het zenuwstelsel; het centrale deel ............................................................. 12
Ontwikkeling zenuwstelsel ............................................................................................................................. 12
Anatomie en functie van het brein ................................................................................................................ 13
Anatomie en functie van het ruggenmerg ..................................................................................................... 16
College 4: Opbouw van het zenuwstelsel; neuronen en gliacellen.................................................................... 18
Hersenfuncties ............................................................................................................................................... 18
Anatomie en functie neuronen & gliacellen .................................................................................................. 20
Cel- cel communicatie .................................................................................................................................... 21
Neurotransmitters en neuromodulatoren ..................................................................................................... 22
College 5: Prikkelgeleiding ................................................................................................................................. 23
(Rust) Membraanpotentiaal ........................................................................................................................... 23
Signaal overdracht tussen neuronen ............................................................................................................. 24
Actiepotentiaal ............................................................................................................................................... 24
Integratie van input ........................................................................................................................................ 25
College 6: Efferente neuronale regulatiesystemen en reflexen......................................................................... 27
Systemen ........................................................................................................................................................ 27
Receptoren Somatosensorisch en Visceromotorisch neuronen. ................................................................... 28
Reflexen en motoriek ..................................................................................................................................... 29
College 7: Visuele informatie verwerking .......................................................................................................... 30
Anatomie oog ................................................................................................................................................. 30
1
,VL4 Fysiologische Regulatiesystemen
Accommodatie en regulatie lichtinval............................................................................................................ 31
De Retina ........................................................................................................................................................ 31
Fototransductie .............................................................................................................................................. 32
College 8: Lange termijn regulatiesystemen; de nieren..................................................................................... 34
Anatomische bouw......................................................................................................................................... 34
Functie van de nieren ..................................................................................................................................... 35
Processen ....................................................................................................................................................... 35
Klaring / Clearance ......................................................................................................................................... 38
College 9: Vloeistofregulatie .............................................................................................................................. 39
Waterbalans – Rol van vasopressine .............................................................................................................. 39
Natrium balans ............................................................................................................................................... 41
Kalium............................................................................................................................................................. 44
Globaal overzicht............................................................................................................................................ 44
College 10: Endocriene regulatiesystemen ........................................................................................................ 45
Hormonen algemeen + interacties................................................................................................................. 45
Neurale, endocriene en neuro-endocriene reflexen...................................................................................... 48
Hypothalamus en hypofyse systeem.............................................................................................................. 48
Hormonale controle productie en afgifte van melk ....................................................................................... 50
Ziektebeelden ................................................................................................................................................. 50
Hormonen van de bijnier ............................................................................................................................... 51
College 11: Regulatie van Metabolisme ............................................................................................................. 52
Anatomie en functie schildklier...................................................................................................................... 52
Hypo- en hyperthyreoïdie .............................................................................................................................. 53
Groei, calciumbalans en afwijkingen .............................................................................................................. 54
Pancreas en regulatie van metabolisme ........................................................................................................ 55
2
,VL4 Fysiologische Regulatiesystemen
College 1: Basisbegrippen en Microscopische bescherming
d.m.v. regulatiesystemen
Homeostase
Claude Bernard: Le milieu intérieur = het constant houden van het interne milieu is de voorwaarde voor een vrij
en onafhankelijk leven.
Walter Bradford: Handhaving door homeostase. *
Het doel is het creëren van optimale condities voor het
organismen en de cellen. Dit wordt gehaald door het
handhaven van het interne milieu van een organisme op
een steady en gebalanceerd niveau.
Receptor – Effector cyclus.
D.m.v. :
Negatieve feedback = stimulus verdwijnt)
Positieve feedback = stimulus amplificeerd of factor van
buitenaf stoppen (geboorte)
Homeostase ≠ evenwicht
- Want een evenwicht kost geen energie
- De homeostatische reflexen worden gecontroleerd
door negatieve feedback
Korte termijn regulatie = Neuronaal
Lange termijn regulatie = Hormonaal
* Bescherming door: 1) Huid/epitheel (darm). 2) Botten en kraakbeen. 3) Lichaamsholtes. 4) Vliezen (hersenen).
5) Vloeistoffen (bloed en traanvocht).
Oriëntatie termen
Anatomische positie
- Axiale deel: Hoofd, hals en romp
- Appendiculaire deel: Armen, benen
3
, VL4 Fysiologische Regulatiesystemen
• Mediaal : Aan de binnenzijde, naar de middellijn toe
• Lateraal : Aan de buitenzijde, van de middenlijn af
• Ventraal : Aan de buikzijde
• Dorsaal : Aan de rugzijde
• Craniaal : Aan de schedelzijde
• Caudaal : Aan de "staartzijde"
Lichaamsvlakken
• Frontaal/Coronaal vlak
• Transversaal vlak
• Saggitaal vlak
4
Samenvatting Humane fysiologie: Fysiologische Regulatiesystemen
Thema 1 en 2: Algemene Introductie
Thema 3, 4, 5 en 6: Neurobiologie
Thema 7, 8 en 9: De Nieren – Vloeistof regulatie
Thema 10 en 11: Hormonen – Endocriene Regulatie
Inhoudsopgave
College 1: Basisbegrippen en Microscopische bescherming d.m.v. regulatiesystemen ...................................... 3
Homeostase...................................................................................................................................................... 3
Oriëntatie termen ............................................................................................................................................ 3
Lichaamsholtes (Cavities) ................................................................................................................................. 5
Epitheelopbouw & bijdrage aan bescherming ................................................................................................. 6
College 2: Macroscopische bescherming d.m.v. regulatiesystemen ................................................................... 8
Bot: anatomie en functie.................................................................................................................................. 8
Botvorming ..................................................................................................................................................... 10
Sensorisch systeem vs Motorisch systeem .................................................................................................... 11
College 3 Opbouw en functie van het zenuwstelsel; het centrale deel ............................................................. 12
Ontwikkeling zenuwstelsel ............................................................................................................................. 12
Anatomie en functie van het brein ................................................................................................................ 13
Anatomie en functie van het ruggenmerg ..................................................................................................... 16
College 4: Opbouw van het zenuwstelsel; neuronen en gliacellen.................................................................... 18
Hersenfuncties ............................................................................................................................................... 18
Anatomie en functie neuronen & gliacellen .................................................................................................. 20
Cel- cel communicatie .................................................................................................................................... 21
Neurotransmitters en neuromodulatoren ..................................................................................................... 22
College 5: Prikkelgeleiding ................................................................................................................................. 23
(Rust) Membraanpotentiaal ........................................................................................................................... 23
Signaal overdracht tussen neuronen ............................................................................................................. 24
Actiepotentiaal ............................................................................................................................................... 24
Integratie van input ........................................................................................................................................ 25
College 6: Efferente neuronale regulatiesystemen en reflexen......................................................................... 27
Systemen ........................................................................................................................................................ 27
Receptoren Somatosensorisch en Visceromotorisch neuronen. ................................................................... 28
Reflexen en motoriek ..................................................................................................................................... 29
College 7: Visuele informatie verwerking .......................................................................................................... 30
Anatomie oog ................................................................................................................................................. 30
1
,VL4 Fysiologische Regulatiesystemen
Accommodatie en regulatie lichtinval............................................................................................................ 31
De Retina ........................................................................................................................................................ 31
Fototransductie .............................................................................................................................................. 32
College 8: Lange termijn regulatiesystemen; de nieren..................................................................................... 34
Anatomische bouw......................................................................................................................................... 34
Functie van de nieren ..................................................................................................................................... 35
Processen ....................................................................................................................................................... 35
Klaring / Clearance ......................................................................................................................................... 38
College 9: Vloeistofregulatie .............................................................................................................................. 39
Waterbalans – Rol van vasopressine .............................................................................................................. 39
Natrium balans ............................................................................................................................................... 41
Kalium............................................................................................................................................................. 44
Globaal overzicht............................................................................................................................................ 44
College 10: Endocriene regulatiesystemen ........................................................................................................ 45
Hormonen algemeen + interacties................................................................................................................. 45
Neurale, endocriene en neuro-endocriene reflexen...................................................................................... 48
Hypothalamus en hypofyse systeem.............................................................................................................. 48
Hormonale controle productie en afgifte van melk ....................................................................................... 50
Ziektebeelden ................................................................................................................................................. 50
Hormonen van de bijnier ............................................................................................................................... 51
College 11: Regulatie van Metabolisme ............................................................................................................. 52
Anatomie en functie schildklier...................................................................................................................... 52
Hypo- en hyperthyreoïdie .............................................................................................................................. 53
Groei, calciumbalans en afwijkingen .............................................................................................................. 54
Pancreas en regulatie van metabolisme ........................................................................................................ 55
2
,VL4 Fysiologische Regulatiesystemen
College 1: Basisbegrippen en Microscopische bescherming
d.m.v. regulatiesystemen
Homeostase
Claude Bernard: Le milieu intérieur = het constant houden van het interne milieu is de voorwaarde voor een vrij
en onafhankelijk leven.
Walter Bradford: Handhaving door homeostase. *
Het doel is het creëren van optimale condities voor het
organismen en de cellen. Dit wordt gehaald door het
handhaven van het interne milieu van een organisme op
een steady en gebalanceerd niveau.
Receptor – Effector cyclus.
D.m.v. :
Negatieve feedback = stimulus verdwijnt)
Positieve feedback = stimulus amplificeerd of factor van
buitenaf stoppen (geboorte)
Homeostase ≠ evenwicht
- Want een evenwicht kost geen energie
- De homeostatische reflexen worden gecontroleerd
door negatieve feedback
Korte termijn regulatie = Neuronaal
Lange termijn regulatie = Hormonaal
* Bescherming door: 1) Huid/epitheel (darm). 2) Botten en kraakbeen. 3) Lichaamsholtes. 4) Vliezen (hersenen).
5) Vloeistoffen (bloed en traanvocht).
Oriëntatie termen
Anatomische positie
- Axiale deel: Hoofd, hals en romp
- Appendiculaire deel: Armen, benen
3
, VL4 Fysiologische Regulatiesystemen
• Mediaal : Aan de binnenzijde, naar de middellijn toe
• Lateraal : Aan de buitenzijde, van de middenlijn af
• Ventraal : Aan de buikzijde
• Dorsaal : Aan de rugzijde
• Craniaal : Aan de schedelzijde
• Caudaal : Aan de "staartzijde"
Lichaamsvlakken
• Frontaal/Coronaal vlak
• Transversaal vlak
• Saggitaal vlak
4
