H2 Positieve interacties tussen volwassenen en
kinderen
2.1 Elkaar ondersteunen
Actief leren is een sociaal en interactief proces. Het is een belangrijke voorwaarde voor het
verwerven van sociale, emotionele, intellectuele en fysieke kennis. Leidsters en leerkrachten:
Delen de zeggenschap met kinderen;
Richten zich op wat de kinderen kunnen;
Gaan oprecht met kinderen om;
Ondersteunen het spel van kinderen;
Hebben een probleemoplossende aanpak van conflicten.
Het bewustzijn van kinderen ontwikkelt zich geleidelijk door interacties. Erikson beschrijft 3 stadia
van de emotionele ontwikkeling. Welke gevoelens ze ontwikkelen, hangt af van de ervaringen die ze
met volwassenen hebben:
1. Vertrouwen vs. Wantrouwen
2. Autonomie vs. Schaamte en twijfel
3. Initiatief vs. Schuld
Bouwstenen van de sociale en emotionele ontwikkeling:
Vertrouwen: geloof in zichzelf en anderen.
Zelfstandigheid: onafhankelijk onderzoeken en handelen.
Ondernemingszin (initiatief): vermogen om een taak te beginnen en te volbrengen.
Invoelend vermogen (empathie): gevoelens van anderen begrijpen en in verband brengen
met eigen gevoelens. Helpt vriendschappen aan te gaan.
Zelfvertrouwen: overtuiging de wereld om je heen te kunnen beïnvloeden en er een
positieve bijdrage aan te kunnen leveren.
Verschillende manieren om met kinderen om te gaan:
Laisser faire: kinderen kunnen doen en laten wat ze willen. Nauwelijks structuur.
Volwassenen hechten veel waarde aan het spel van kinderen.
Directief: volwassenen zijn de baas. Strak schema. Volwassenen vinden het belangrijk
kinderen te laten oefenen totdat ze iets kunnen.
Ondersteunend: volwassenen en kinderen delen het zeggenschap over het onderwijs- en
leerproces. Evenwicht tussen vrijheid en grenzen. Volwassenen hechten veel waarde aan
actief leren.
2.2 Een positieve sfeer creëren: vijf basiselementen
Volwassenen kunnen een positieve sfeer creëren door vijf basiselementen toe te passen:
De zeggenschap met kinderen delen. Dat kan door:
o Goed te letten op wat kinderen doen of zeggen;
o Mee te doen op voorwaarden van de kinderen;
o Van kinderen te leren;