Samenvatting Uitwerking leerdoelen GW101K

TG 1
- Gezondheidsrecht situeren binnen het geheel van juridische deeldisciplines
o Waarom recht?
 Juist en eerlijk handelen
 Moreel handelen: handelen volgens (collectieve) normen en waarden
 Functies: ordening, correctie/handhaving, uiteenzetting
omgangsnormen, bescherming ‘schadelijk’ gedrag
 Eigenschappen:
 Instrumenten/rechtsfiguren: aanbod, overeenkomst, besluit
 Redeneren en consistentie (weinig statistiek en kwantiteit)
 Interpretatie en taalgerichtheid
 Fundament van rechtsbeginselen vs. bottom-up

o Indeling recht:
 Publieksrecht (verticaal)
 Staatsrecht
 Bestuursrecht
 Strafrecht
 Belastingrecht
 Privaatrecht/civiel
recht/burgerlijk recht
(horizontaal)
 Internationaal recht
 Europees recht
 Nationaal recht

o Rechtsbeginselen: vormen
fundament voor rechten (2
voorbeelden:)
 Gelijkheidsbeginsel: gelijke
gevallen gelijk behandelen
 Vertrouwensbeginsel:
gerechtvaardigde
verwachtingen van de
toekomst en rechtspositie
beschermen
 Evenredigheidsbeginsel

o Gezondheidsrecht
 Zorgverleningsrecht: WBGO, WBIG, WKKGZ, BW
 Zorgverzekeringsrecht: Zvw, Wlz, toelating instellingen
 Zorgfinanciënrecht: Zvw

o Volkenrecht = rechtsregels over het verkeer tussen staten onderling en het
verkeer tussen staten en volkenrechtelijke organisaties – voornamelijk
verdragen, besluiten van volkenrechtelijke organisaties en regels van
gewoonterecht.

, - De in Nederland geldende rechtsbronnen beschrijven
o De wet: recht zoals dat in de wet staat beschreven
o Jurisprudentie: kijken naar uitspraken van rechters in het verleden, recht
baseren op handelen van toen (gelijkheid)
o Gewoonte: recht wordt gebaseerd op hoe iets altijd al gaat
(padafhankelijkheid?)
o Verdragen en (sommige) besluiten van volkenrechtelijke organisaties

- Uitleggen wat een rechtsbron is en welke rechtsbronnen er zijn
o Een rechtsbron is de oorsprong van een recht, vormt het recht
o Rechtsbronnen:
 Beginselen
 Verdragen
 Wetten
 Jurisprudentie
 Gewoonte, doctrine, gedragsregels


C2
- Constitutionele verhoudingen in Nederland uitleggen
o Constitutie: grondrechten
 Fundamentele onaantastbare rechtsnormen die aan een burger
persoonlijke vrijheid en menswaardig bestaan moet verzekeren en
ingrijpen van de overheid moet beperken

o Grondwet bevat 8 hoofdstukken: grondrecht, regering, Staten-Generaal, raad
van state, wetgeving & bestuur, rechtspraak, provincies & gemeenten en
herziening grondwet
 Klassieke grondrechten: vrijheden van burgers (beperken macht
overheid)
 Vrijheid van meningsuiting
 Vrijheid van godsdienst
 Kiesrecht
 Recht op privacy
 Discriminatieverbod
 Sociale grondrechten: verplichtingen overheid aan burger
 Bewoonbaarheid van het land
 Zorg dragen voor bestaanszekerheid van bevolking

o Rechtsstaat: staat met rechtsvrijheid, -zekerheid en -gelijkheid voor de
burger (burger heeft vrijheden en grondrechten)
 Functie: bescherming burger van overheid
 Belangrijkste onderdelen:
 Grondrechten
 Scheiding van machten: trias politica

,  Legaliteitsbeginsel: overheid moet handelen vanuit bestaande
wetten. Burger kan altijd op bestaande wetten terugvallen
(bescherming).
 Onafhankelijke rechtspraak
 Tegenovergesteld: politiestaat

o Nederland: kiesstelsel op basis van meerderheid
 Amerika: kiesdistricten
 Land wordt verdeeld in districten. Districten met veel inwoners
tellen zwaarder mee
 Kiesdrempel: hoeveel stemmen nodig voor minimaal 1 zetel

o Democratische stelsels
 Parlementair (NL)
 Burger stemt op parlement
 Wetgeving afhankelijk van samenstelling parlement
o Wetten worden vaak pas voorgesteld als het parlement
gunstig is voor het betreffende wetsvoorstel. Tot die tijd
gaat een wet ‘op de plank’.
o Europees parlement speelt hier ook een rol
 Presidentieel
 President aan het hoofd
 VS
 Semi-presidentieel (Spanje)

- Belang van trias politica weergeven
o Trias politica: machtenscheiding
 Wetgevende macht
 Regering en Staten-Generaal
 AVV = algemeen verbindend voorschrift
o Een besluit van de regering is een koninklijk besluit
o Een AVV dat een koninklijk besluit is wordt een
Algemene Maatregel van Bestuur (AMvB) genoemd
 Uitvoerende macht
 Politie, regering, leger, burgermeesters, gemeentes, ministeries
etc.
 Rechtsprekende macht
 Rechtbanken

o Doel: evenwicht staatsbestel en voorkomen van machtsmisbruik (checks &
balances)
o Scheiding is belangrijk zodat er geen partij is die de absolute macht heeft
 Scheidingen zijn vaak niet absoluut, regering heeft bijvoorbeeld zowel
uitvoerende als wetgevende taken en de raad van state heeft zowel
uitvoerende als rechtsprekende taken

, - Voor- en nadelen noemen van decentralisatie
o Centrale overheid:
 Legisme: handelingen puur en alleen vanuit de wet, geen ruimte voor
interpretatie
 Codificatie: overzichtelijk vastleggen van onderwerpen in de
wetgeving

o Decentralisatie: geen centrale regels, maar behoeften van burgers laten
leiden met oog op wat de burgers zelf of met behulp van naasten kunnen
doen  minder kosten, meer maatwerk
 Bezuinigen op kosten

o Decentralisatie
 Spreiding van machten
 Gebieden maken eigen besluiten aangezien deze dichter bij de
burger staan en dus meer inzicht hebben op de behoefte van
inwoners in dit gebied
 Scheiding van machten
 Bevoegdheden van de overheid worden overgedragen aan
lagere organen als waterschappen en gemeentes

 Om welke bevoegdheden gaat het dan?
 Autonomie
o Gemeente/provincie mag autonome besluiten maken:
eigen regels maken en op een eigen manier uitvoeren
 Medebewind
o Hoger orgaan geeft aan wat er gedaan moet worden,
lager orgaan mag uitvoering zelf bepalen
o Altijd krachtens de wet

- Verhouding tussen nationale- en internationale wet- en regelgeving uitleggen
o Soevereiniteit = Bevoegdheid van elk land de eigen rechtsorde vast te stellen
en te onderhouden.
 Nationaal recht: overheid heeft exclusieve bevoegdheid tot wetgeving,
bestuur en rechtspraak, alleen van kracht binnen nationale staat
o Internationale wetgeving vaak voorrang op nationale wetgeving



TG2
- Onderscheid collectieve en private financiering van de gezondheidszorg uitleggen en
relateren aan solidariteit
o Collectieve financiering: samen betalen voor een collectief doeleinde. Samen
betalen, samen de voor- en nadelen
o Private financiering: zelf iets betalen, zelf de baten en lasten
 Eigen risico (remgeld): zorgt voor minder prijsongevoelige vraag