Inleiding Recht Privaatrecht
Verbintenissenrecht
College 1
Functie van recht
1. Belangentegenstellingen conflicten
2. Eigenrichting niet toegestaan (het is niet de bedoeling dat iedereen maar doet wat die
wilt)
3. Voorkomen of te ordenen ( je weet waar je aan moet voldoen, bijvoorbeeld niet
stelen)
4. Oplossen (handhaven)
Indeling van het recht
1. Publiekrecht vs. privaatrecht
2. Materieel recht vs. formeel recht
3. Objectief recht vs. Subjectief recht
Publiekrecht = tussen burger en overheid
Privaatrecht = tussen burgers onderling (vooral BW)
Materieel recht
= regels die rechten en plichten geven
Bijvoorbeeld: Burgerlijk wetboek, Wetboek van Strafrecht
Formeel recht
= regels die aangeven hoe de procedure gaat ( komt pas van pas als er conflicten ontstaan)
Bijvoorbeeld: Wetboek van Burgerlijk Rechtsvordering, Wetboek van Strafvordering
Objectief recht / positief recht
= geheel van de in de maatschappij geldende rechtsregels of te wel alle geldende regels in
Nederland
Bijvoorbeeld: Het is verboden een ander van het leven te beroven. Het is een algemene
regel die voor ons allemaal geldt
Voorbeeld 2: De eigenaar mag met uitsluiting van een ander in principe vrij van zijn
eigendom gebruiken. Het is een algemene regel voor alle eigenaars
Voorbeeld 3: Iedere Nederland mag stemmen.
Subjectief recht
= bevoegdheid die iemand (een rechtssubject zoals een persoon of organisatie) in een
concreet geval aan een regel van objectief recht ontleent. (Het recht van een bepaald
iemand)
Bijvoorbeeld: A mag zijn Ipad als eigenaar gebruiken op de manier die hij wilt
Bijvoorbeeld 2: Klaas heeft stemrecht voor de verkiezingen van de Tweede Kamer. Dit is
subjectief omdat Klaas het recht heeft over het rechtsobject stemrecht
Rechtssubject
= iedereen is een rechtssubject. Iedereen kan namelijk rechten en plichten hebben. Een
rechtssubject zijn natuurlijke personen of rechtspersonen
Bijvoorbeeld: A verkoopt fiets aan B. Beide zijn dan rechtssubjecten
Rechtsobject
,= goederen of voorwerpen waarover rechten en plichten kunnen bestaan. Dit kan NOOIT
een persoon zijn!
Bijvoorbeeld: A verkoopt fiets aan B. De fiets is rechtsobject
Rechtsbronnen
= bronnen waar je het recht in kan vinden, vloeit objectieve recht uit voort.
1. Wetgeving
o Wet in formele zin: wetten die gemaakt zijn door de regering en Staten-
Generaal (art. 81 Gw) Burgerlijk Wetboek
o Wet in materiele zin: regels die je kunt toepassen aan een onbeperkt aantal
gevallen en onbeperkt aantal personen. Je kunt ze dus bij iedereen toepassen
2. Jurisprudentie (rechtspraak)
o Het geheel van uitspraken van rechters
o Rechter past regel uit eerdere uitspraak toe
o Rechter stelt de betekenis van een regel vast
3. Verdragen
o Schriftelijke bindende regeling tussen staten onderling
o Bekende verdrag: EVRM
o Verdragsbepalingen die rechtstreekse werken in Nederland dus die een
rechtstreekse werking hebben
4. Gewoonte
o Dingen die je vaak doet
o Vaste gedragslijn: het gedrag moet ononderbroken gedurende de lange tijd
zijn gevolgd en herhaald in maatschappelijke kring, of te wel je moet het een
lange tijd doen
o Rechtsnorm: vaste gedragslijn moeten worden ervaren als rechtsnorm
( iedereen accepteert het en houdt zich eraan)
o Waar speelt gewoonterecht?: Burgerlijk recht, staatsrecht en maatschappij
(veehandel en bouw)
Welke wet gaat voor? “voorrangregels”
1. Hoog gaat boven laag (schema)
Verdragsrecht + Europees gemeenschapsrecht
Grondwet
Andere wet in formele zin dan de Grondwet
Algemene maatregelen van bestuur (AMvB)
Ministeriële regeling
Provinciale verordening
Gemeentelijke verordening
2. Nieuw gaat boven oud
3. Specifiek gaat boven algemeen
Dwingend recht
= afwijken van de wet is niet toegestaan
Bijvoorbeeld: artikel 7:652 lid 2 (de proeftijd wordt schriftelijk overeengekomen en mag dus
niet mondelings)
Voorbeeld 2: artikel 1:31 BW ( er staat dat je 18 jaar MOET zijn en er kan niet van worden
afgeweken)
Aanvullend recht / regelend recht
= afwijken van de wet is wel toegestaan. Indien niks is vastgesteld vult de wet het aan.
Bijvoorbeeld: artikel 7:618 BW (er is geen vaste loon afgesproken dus bepaalt de wet dat er
een dergelijke loon moet worden uitbetaald)
,Semi-dwingend recht
= afwijken is alleen binnen de door de wet gestelde grenzen toegestaan.
Bijvoorbeeld: Artikel 7:629 lid 9 BW (bij uitbetaling bij ziekte geeft de wet aan dat je mag
kiezen of je de eerste twee dagen niet uitbetaald krijgt, maar het blijft bij de eerste twee
dagen en het mag niet meer zijn)
Gelaagde structuur BW
Burgelijke
wetboek
boek 3
boek 1 boek 2 vermogensrecht
boek 5 boek 6
boek 6
boek 4 verbintenissenrecht
boek 7
, College 2
Goederenrecht
= gaat over de relatie tussen een persoon (rechtssubject) en een goed of voorwerpen
(rechtsobject) bijvoorbeeld een huis of stoffelijke kenmerken.
- Relatie tussen rechtssubject en rechtsobject
- Dwingend recht: kan niet van afgeweken worden
- Absolute recht: geldt ten opzichte van de hele wereld. Niemand mag dan bijvoorbeeld
parkeren op mijn oprit.
- Voornamelijk geregeld in boek 2 en boek 5 BW
Verbintenissenrecht
= gaat over de relatie tussen rechtssubjecten onderling
- Relatie tussen rechtssubjecten onderling
- Aanvullend recht: kan van afgeweken worden
- Relatieve rechten: geldt alleen voor de rechtssubjecten
- Voornamelijk geregeld in boek 3 en boek 6 BW
Rechtsfeiten
= oorzaak van ontstaan rechten en plichten voor (rechts)persoon.
1. Blote rechtsfeiten: rechten die vanzelf komen
- geboren worden
- overlijden
- 18 jaar worden
2. Menselijke gedragingen met rechtsgevolg: een handeling van iemand die leidt tot
een juridisch gevolg
- Huwelijk
Menselijke gedraging met rechtsgevolg Rechtshandelingen
= gedraging van een rechtssubject waarbij een rechtsgevolg wordt beoogd en waaraan het
objectieve recht rechtsgevolgen verbindt (menselijke gedragingen die je bewust doet
waardoor er juridisch iets gebeurd).
1. Eenzijdig: de wil van een iemand is van belang
- ontslag
1.1 Gericht: het is gericht voor een persoon
- Ontslag nemen
1.2 Ongericht: het is niet gericht voor een persoon. Niemand weet namelijk wat er in de
testament staat
- testament
2. Meerzijdig: overeenkomst tussen twee of meer personen
- Huwelijk
Menselijke gedraging met rechtsgevolg Feitelijke handelingen
= gedraging van een rechtssubject waaraan het recht rechtsgevolgen verbindt zonder te
kijken naar de bedoeling van het rechtssubject (handelingen die je niet bewust kiest maar die
door de wet gegeven worden).
1. Rechtmatige daad: een feitelijke handeling wat in principe verboden is volgens de
wet maar als het een belang is van iemand mag het wel
- Als de waterleiding van de buren lekt en de buren zijn niet thuis, mag de ruit
ingeslagen worden om de waterleiding dicht te draaien.
2. Onrechtmatige daad: een feitelijke handeling wat niet mag volgens de wet. Het
gevolg daarvan is dat het recht je gevolgen oplevert zonder dat je dat wilde
- Auto-ongeluk
Verbintenissenrecht
College 1
Functie van recht
1. Belangentegenstellingen conflicten
2. Eigenrichting niet toegestaan (het is niet de bedoeling dat iedereen maar doet wat die
wilt)
3. Voorkomen of te ordenen ( je weet waar je aan moet voldoen, bijvoorbeeld niet
stelen)
4. Oplossen (handhaven)
Indeling van het recht
1. Publiekrecht vs. privaatrecht
2. Materieel recht vs. formeel recht
3. Objectief recht vs. Subjectief recht
Publiekrecht = tussen burger en overheid
Privaatrecht = tussen burgers onderling (vooral BW)
Materieel recht
= regels die rechten en plichten geven
Bijvoorbeeld: Burgerlijk wetboek, Wetboek van Strafrecht
Formeel recht
= regels die aangeven hoe de procedure gaat ( komt pas van pas als er conflicten ontstaan)
Bijvoorbeeld: Wetboek van Burgerlijk Rechtsvordering, Wetboek van Strafvordering
Objectief recht / positief recht
= geheel van de in de maatschappij geldende rechtsregels of te wel alle geldende regels in
Nederland
Bijvoorbeeld: Het is verboden een ander van het leven te beroven. Het is een algemene
regel die voor ons allemaal geldt
Voorbeeld 2: De eigenaar mag met uitsluiting van een ander in principe vrij van zijn
eigendom gebruiken. Het is een algemene regel voor alle eigenaars
Voorbeeld 3: Iedere Nederland mag stemmen.
Subjectief recht
= bevoegdheid die iemand (een rechtssubject zoals een persoon of organisatie) in een
concreet geval aan een regel van objectief recht ontleent. (Het recht van een bepaald
iemand)
Bijvoorbeeld: A mag zijn Ipad als eigenaar gebruiken op de manier die hij wilt
Bijvoorbeeld 2: Klaas heeft stemrecht voor de verkiezingen van de Tweede Kamer. Dit is
subjectief omdat Klaas het recht heeft over het rechtsobject stemrecht
Rechtssubject
= iedereen is een rechtssubject. Iedereen kan namelijk rechten en plichten hebben. Een
rechtssubject zijn natuurlijke personen of rechtspersonen
Bijvoorbeeld: A verkoopt fiets aan B. Beide zijn dan rechtssubjecten
Rechtsobject
,= goederen of voorwerpen waarover rechten en plichten kunnen bestaan. Dit kan NOOIT
een persoon zijn!
Bijvoorbeeld: A verkoopt fiets aan B. De fiets is rechtsobject
Rechtsbronnen
= bronnen waar je het recht in kan vinden, vloeit objectieve recht uit voort.
1. Wetgeving
o Wet in formele zin: wetten die gemaakt zijn door de regering en Staten-
Generaal (art. 81 Gw) Burgerlijk Wetboek
o Wet in materiele zin: regels die je kunt toepassen aan een onbeperkt aantal
gevallen en onbeperkt aantal personen. Je kunt ze dus bij iedereen toepassen
2. Jurisprudentie (rechtspraak)
o Het geheel van uitspraken van rechters
o Rechter past regel uit eerdere uitspraak toe
o Rechter stelt de betekenis van een regel vast
3. Verdragen
o Schriftelijke bindende regeling tussen staten onderling
o Bekende verdrag: EVRM
o Verdragsbepalingen die rechtstreekse werken in Nederland dus die een
rechtstreekse werking hebben
4. Gewoonte
o Dingen die je vaak doet
o Vaste gedragslijn: het gedrag moet ononderbroken gedurende de lange tijd
zijn gevolgd en herhaald in maatschappelijke kring, of te wel je moet het een
lange tijd doen
o Rechtsnorm: vaste gedragslijn moeten worden ervaren als rechtsnorm
( iedereen accepteert het en houdt zich eraan)
o Waar speelt gewoonterecht?: Burgerlijk recht, staatsrecht en maatschappij
(veehandel en bouw)
Welke wet gaat voor? “voorrangregels”
1. Hoog gaat boven laag (schema)
Verdragsrecht + Europees gemeenschapsrecht
Grondwet
Andere wet in formele zin dan de Grondwet
Algemene maatregelen van bestuur (AMvB)
Ministeriële regeling
Provinciale verordening
Gemeentelijke verordening
2. Nieuw gaat boven oud
3. Specifiek gaat boven algemeen
Dwingend recht
= afwijken van de wet is niet toegestaan
Bijvoorbeeld: artikel 7:652 lid 2 (de proeftijd wordt schriftelijk overeengekomen en mag dus
niet mondelings)
Voorbeeld 2: artikel 1:31 BW ( er staat dat je 18 jaar MOET zijn en er kan niet van worden
afgeweken)
Aanvullend recht / regelend recht
= afwijken van de wet is wel toegestaan. Indien niks is vastgesteld vult de wet het aan.
Bijvoorbeeld: artikel 7:618 BW (er is geen vaste loon afgesproken dus bepaalt de wet dat er
een dergelijke loon moet worden uitbetaald)
,Semi-dwingend recht
= afwijken is alleen binnen de door de wet gestelde grenzen toegestaan.
Bijvoorbeeld: Artikel 7:629 lid 9 BW (bij uitbetaling bij ziekte geeft de wet aan dat je mag
kiezen of je de eerste twee dagen niet uitbetaald krijgt, maar het blijft bij de eerste twee
dagen en het mag niet meer zijn)
Gelaagde structuur BW
Burgelijke
wetboek
boek 3
boek 1 boek 2 vermogensrecht
boek 5 boek 6
boek 6
boek 4 verbintenissenrecht
boek 7
, College 2
Goederenrecht
= gaat over de relatie tussen een persoon (rechtssubject) en een goed of voorwerpen
(rechtsobject) bijvoorbeeld een huis of stoffelijke kenmerken.
- Relatie tussen rechtssubject en rechtsobject
- Dwingend recht: kan niet van afgeweken worden
- Absolute recht: geldt ten opzichte van de hele wereld. Niemand mag dan bijvoorbeeld
parkeren op mijn oprit.
- Voornamelijk geregeld in boek 2 en boek 5 BW
Verbintenissenrecht
= gaat over de relatie tussen rechtssubjecten onderling
- Relatie tussen rechtssubjecten onderling
- Aanvullend recht: kan van afgeweken worden
- Relatieve rechten: geldt alleen voor de rechtssubjecten
- Voornamelijk geregeld in boek 3 en boek 6 BW
Rechtsfeiten
= oorzaak van ontstaan rechten en plichten voor (rechts)persoon.
1. Blote rechtsfeiten: rechten die vanzelf komen
- geboren worden
- overlijden
- 18 jaar worden
2. Menselijke gedragingen met rechtsgevolg: een handeling van iemand die leidt tot
een juridisch gevolg
- Huwelijk
Menselijke gedraging met rechtsgevolg Rechtshandelingen
= gedraging van een rechtssubject waarbij een rechtsgevolg wordt beoogd en waaraan het
objectieve recht rechtsgevolgen verbindt (menselijke gedragingen die je bewust doet
waardoor er juridisch iets gebeurd).
1. Eenzijdig: de wil van een iemand is van belang
- ontslag
1.1 Gericht: het is gericht voor een persoon
- Ontslag nemen
1.2 Ongericht: het is niet gericht voor een persoon. Niemand weet namelijk wat er in de
testament staat
- testament
2. Meerzijdig: overeenkomst tussen twee of meer personen
- Huwelijk
Menselijke gedraging met rechtsgevolg Feitelijke handelingen
= gedraging van een rechtssubject waaraan het recht rechtsgevolgen verbindt zonder te
kijken naar de bedoeling van het rechtssubject (handelingen die je niet bewust kiest maar die
door de wet gegeven worden).
1. Rechtmatige daad: een feitelijke handeling wat in principe verboden is volgens de
wet maar als het een belang is van iemand mag het wel
- Als de waterleiding van de buren lekt en de buren zijn niet thuis, mag de ruit
ingeslagen worden om de waterleiding dicht te draaien.
2. Onrechtmatige daad: een feitelijke handeling wat niet mag volgens de wet. Het
gevolg daarvan is dat het recht je gevolgen oplevert zonder dat je dat wilde
- Auto-ongeluk
