Thema leraar worden
Naam: Lieke de Graaff
Studentnummer: 466599
Klas: VKD1x
Leraar: Gracia Orio
Datum: 21-07-2018
,Voorwoord
Voor u ligt het onderzoek ‘Thema leraar worden.’ Het onderzoek bevat zowel bronnen uit de
literatuur als bronnen uit de praktijk. Het onderzoek is uitgevoerd aan de hand van de opdracht van
het vak ‘Thema leraar worden’. Vanaf de derde week van de opleiding tot en met 10 juni 2018 ben ik
bezig geweest met dit onderzoek.
De hoofdvraag en de deelvragen waren al vastgesteld door de opleiding. Het antwoord op de
deelvragen heb ik onderzocht aan de hand van literatuur, een analyse en een interview. Tijdens dit
onderzoek ben ik geholpen door Gracia Ori die hier les in gaf en in de praktijk ben ik geholpen door
mijn stage begeleidster Miranda Moolevliet. Sommige deelvragen konden alleen behandeld worden
in tweetallen/ drietallen. Deze deelvragen heb ik uitgewerkt met Bouchra el Mourabit en Dikra
Arjdal.
Via deze weg wil ik graag Gracia Ori bedanken voor de lessen ‘Thema leraar worden’, waardoor ik het
onderwerp en de verwachtingen van dit onderzoek beter heb begrepen. Ook wil ik mijn praktijk
begeleidster bedanken voor de aanknopingspunten die ze mij heeft gegeven en voor de tijd van het
interview. Daarnaast wil ik ook mijn studiegenoten Bouchra el Mourabit en Dikra Arjdal bedanken
voor de fijne samenwerking en de feedback die ik van hun ontving tijdens dit onderzoek.
Tot slot wil ik mijn partner Mohammed Chaoukat bedanken voor het regelmatig doorlezen van mijn
onderzoek en mij advies te geven tijdens het schrijfproces. Zijn motiverende woorden hebben mij
geholpen om dit onderzoek af te ronden.
Ik wens u veel leesplezier toe.
Lieke de Graaff
Assendelft, 17 juli 2018
1
,Inhoudsopgave
Voorwoord .............................................................................................................................................. 1
1.1 Aanleiding .......................................................................................................................................... 3
1.2 Hoofdvraag en deelvragen ................................................................................................................ 4
2.1 Waaruit bestaat de identiteit van een basisschool? ......................................................................... 5
2.2 Hoe wordt deze identiteit zichtbaar in het handelen in de praktijk? ............................................... 5
2.3 Wat is de pedagogische opdracht van een school? .......................................................................... 6
2.4 Welke competenties heeft een leerkracht nodig voor de uitvoering van een pedagogische
opdracht? ................................................................................................................................................ 8
2.5 Wat is jouw eigen idee over een brede of smalle pedagogische opdracht van een school?.......... 10
2.6 Op welke manier beïnvloeden denkers uit de hedendaagse en historische pedagogiek het huidige
Nederlandse onderwijs?........................................................................................................................ 11
2.7 Wat wordt bedoeld met een rijke leeromgeving? .......................................................................... 14
3.1 Hoe komt de identiteit van mijn praktijkschool tot uitdrukking op mijn praktijkschool? .............. 17
3.2 Wat is de pedagogisch-didactische situatie in mijn praktijkklas? ................................................... 21
3.3 Vergelijking van de opvatting over de pedagogische opdracht ...................................................... 24
3.4 In hoeverre voldoen de methodelessen die ik en mijn studiegenoten in dit semester hebben
gegeven aan een aantal kenmerken van een rijke leeromgeving? ....................................................... 25
4. Conclusie ........................................................................................................................................... 28
Bibliografie ............................................................................................................................................ 31
Bijlage 1 - Documentenanalyse: ............................................................................................................ 33
Bijlage 2 - Interviewvragen: ................................................................................................................... 36
Bijlage 3 - Kijkwijzer: .............................................................................................................................. 37
Bijlage 4 – Ingevulde Interviewvragen .................................................................................................. 38
Bijlage 5 – Ingevulde kijkwijzer.............................................................................................................. 40
Bijlage 6 – Observatieschema ............................................................................................................... 42
Bijlage 7 – Ingevuld observatieschema ................................................................................................. 44
Bijlage 8 – Methode voorbereidingsformulieren .................................................................................. 48
Bijlage 9 – Analyse methodelessen, 3 kenmerken Lieke ....................................................................... 65
Bijlage 10 – Analyse methodelessen, 3 kenmerken Dikra..................................................................... 67
Bijlage 11 – Analyse methodelessen, 3 kenmerken Bouchra................................................................ 69
2
, 1.1 Aanleiding
Mijn stageplek is mij toegewezen door het praktijkbureau. Per e-mail heb ik contact opgenomen met
mijn praktijkbegeleider. Wat mij opviel was dat ik vrijwel direct contact met haar had en dat ik gelijk
de volgende dag welkom was voor een kennismakingsgesprek. De afspraak was zo rond 2 uur, zodat
ik de kinderen alvast mee kon maken in de klas. Toen ik het schoolgebouw wilde betreden, viel het
mij op dat de deur op slot zat. Zelf vond ik dit een erg veilig gevoel geven. Eenmaal in de klas voelde
ik mij gelijk welkom geheten door mijn praktijkleidster maar ook door de kinderen. Zij gaven mij het
gevoel dat ik meer dan welkom was.
Bij mijn eerste praktijkdag werd dit gevoel bij mij versterkt. Hoewel ik met mijn praktijkbegeleider
had afgesproken om eerst te observeren werd ik als stagiair gelijk overal bij betrokken. Ook de
kinderen zochten contact met mij door middel van vragen, knuffelen of gewoon iets vertellen wat ze
hadden meegemaakt. Wat mij opviel was dat de basisschool anti-pesten is. Overal hangen posters en
de nadruk ligt bij elke schoolopdracht in lief voor elkaar zijn, goed voor elkaar zorgen en vooral goed
samenwerken. Dit zie je zeker terug in hoe de kinderen met elkaar omgaan.
Wat mij ook opviel was dat als er een conflict is de juf de kinderen eerst leert om zoiets zelf op te
lossen. Hier wordt een kind weerbaar van. Pas als de kinderen er onderling niet goed uitkomen grijpt
de juf in.
Wat veel indruk op mij maakte was dat er een meisje naar mij toeliep om te vertellen dat ze bang
was voor de Engelse toets, omdat dit haar moeilijkste les was. Zij vertelde mij dat ze altijd maar wat
invulde. Ik greep deze gelegenheid aan om toe te passen wat ik bij ontwikkelingspsychologie had
geleerd. Ik vertelde het kind dat ze het kon en dat ik vertrouwen in haar had. Ook gaf ik haar tips mee
om goed naar de uitleg van de juf te luisteren, goed te lezen en te concentreren. Na het uitdelen van
de cijfers, kwam datzelfde kind nog een keer naar mij toe om trots te vertellen dat ze een 8 had
gehaald. Hier reageerde ik heel enthousiast op en ik vertelde dat ze meer kon dan ze dacht. Op dat
moment werd mij duidelijk hoeveel impact een reactie van een juf kan hebben op een kind. Dit was
voor mij een prachtige ervaring.
3
Naam: Lieke de Graaff
Studentnummer: 466599
Klas: VKD1x
Leraar: Gracia Orio
Datum: 21-07-2018
,Voorwoord
Voor u ligt het onderzoek ‘Thema leraar worden.’ Het onderzoek bevat zowel bronnen uit de
literatuur als bronnen uit de praktijk. Het onderzoek is uitgevoerd aan de hand van de opdracht van
het vak ‘Thema leraar worden’. Vanaf de derde week van de opleiding tot en met 10 juni 2018 ben ik
bezig geweest met dit onderzoek.
De hoofdvraag en de deelvragen waren al vastgesteld door de opleiding. Het antwoord op de
deelvragen heb ik onderzocht aan de hand van literatuur, een analyse en een interview. Tijdens dit
onderzoek ben ik geholpen door Gracia Ori die hier les in gaf en in de praktijk ben ik geholpen door
mijn stage begeleidster Miranda Moolevliet. Sommige deelvragen konden alleen behandeld worden
in tweetallen/ drietallen. Deze deelvragen heb ik uitgewerkt met Bouchra el Mourabit en Dikra
Arjdal.
Via deze weg wil ik graag Gracia Ori bedanken voor de lessen ‘Thema leraar worden’, waardoor ik het
onderwerp en de verwachtingen van dit onderzoek beter heb begrepen. Ook wil ik mijn praktijk
begeleidster bedanken voor de aanknopingspunten die ze mij heeft gegeven en voor de tijd van het
interview. Daarnaast wil ik ook mijn studiegenoten Bouchra el Mourabit en Dikra Arjdal bedanken
voor de fijne samenwerking en de feedback die ik van hun ontving tijdens dit onderzoek.
Tot slot wil ik mijn partner Mohammed Chaoukat bedanken voor het regelmatig doorlezen van mijn
onderzoek en mij advies te geven tijdens het schrijfproces. Zijn motiverende woorden hebben mij
geholpen om dit onderzoek af te ronden.
Ik wens u veel leesplezier toe.
Lieke de Graaff
Assendelft, 17 juli 2018
1
,Inhoudsopgave
Voorwoord .............................................................................................................................................. 1
1.1 Aanleiding .......................................................................................................................................... 3
1.2 Hoofdvraag en deelvragen ................................................................................................................ 4
2.1 Waaruit bestaat de identiteit van een basisschool? ......................................................................... 5
2.2 Hoe wordt deze identiteit zichtbaar in het handelen in de praktijk? ............................................... 5
2.3 Wat is de pedagogische opdracht van een school? .......................................................................... 6
2.4 Welke competenties heeft een leerkracht nodig voor de uitvoering van een pedagogische
opdracht? ................................................................................................................................................ 8
2.5 Wat is jouw eigen idee over een brede of smalle pedagogische opdracht van een school?.......... 10
2.6 Op welke manier beïnvloeden denkers uit de hedendaagse en historische pedagogiek het huidige
Nederlandse onderwijs?........................................................................................................................ 11
2.7 Wat wordt bedoeld met een rijke leeromgeving? .......................................................................... 14
3.1 Hoe komt de identiteit van mijn praktijkschool tot uitdrukking op mijn praktijkschool? .............. 17
3.2 Wat is de pedagogisch-didactische situatie in mijn praktijkklas? ................................................... 21
3.3 Vergelijking van de opvatting over de pedagogische opdracht ...................................................... 24
3.4 In hoeverre voldoen de methodelessen die ik en mijn studiegenoten in dit semester hebben
gegeven aan een aantal kenmerken van een rijke leeromgeving? ....................................................... 25
4. Conclusie ........................................................................................................................................... 28
Bibliografie ............................................................................................................................................ 31
Bijlage 1 - Documentenanalyse: ............................................................................................................ 33
Bijlage 2 - Interviewvragen: ................................................................................................................... 36
Bijlage 3 - Kijkwijzer: .............................................................................................................................. 37
Bijlage 4 – Ingevulde Interviewvragen .................................................................................................. 38
Bijlage 5 – Ingevulde kijkwijzer.............................................................................................................. 40
Bijlage 6 – Observatieschema ............................................................................................................... 42
Bijlage 7 – Ingevuld observatieschema ................................................................................................. 44
Bijlage 8 – Methode voorbereidingsformulieren .................................................................................. 48
Bijlage 9 – Analyse methodelessen, 3 kenmerken Lieke ....................................................................... 65
Bijlage 10 – Analyse methodelessen, 3 kenmerken Dikra..................................................................... 67
Bijlage 11 – Analyse methodelessen, 3 kenmerken Bouchra................................................................ 69
2
, 1.1 Aanleiding
Mijn stageplek is mij toegewezen door het praktijkbureau. Per e-mail heb ik contact opgenomen met
mijn praktijkbegeleider. Wat mij opviel was dat ik vrijwel direct contact met haar had en dat ik gelijk
de volgende dag welkom was voor een kennismakingsgesprek. De afspraak was zo rond 2 uur, zodat
ik de kinderen alvast mee kon maken in de klas. Toen ik het schoolgebouw wilde betreden, viel het
mij op dat de deur op slot zat. Zelf vond ik dit een erg veilig gevoel geven. Eenmaal in de klas voelde
ik mij gelijk welkom geheten door mijn praktijkleidster maar ook door de kinderen. Zij gaven mij het
gevoel dat ik meer dan welkom was.
Bij mijn eerste praktijkdag werd dit gevoel bij mij versterkt. Hoewel ik met mijn praktijkbegeleider
had afgesproken om eerst te observeren werd ik als stagiair gelijk overal bij betrokken. Ook de
kinderen zochten contact met mij door middel van vragen, knuffelen of gewoon iets vertellen wat ze
hadden meegemaakt. Wat mij opviel was dat de basisschool anti-pesten is. Overal hangen posters en
de nadruk ligt bij elke schoolopdracht in lief voor elkaar zijn, goed voor elkaar zorgen en vooral goed
samenwerken. Dit zie je zeker terug in hoe de kinderen met elkaar omgaan.
Wat mij ook opviel was dat als er een conflict is de juf de kinderen eerst leert om zoiets zelf op te
lossen. Hier wordt een kind weerbaar van. Pas als de kinderen er onderling niet goed uitkomen grijpt
de juf in.
Wat veel indruk op mij maakte was dat er een meisje naar mij toeliep om te vertellen dat ze bang
was voor de Engelse toets, omdat dit haar moeilijkste les was. Zij vertelde mij dat ze altijd maar wat
invulde. Ik greep deze gelegenheid aan om toe te passen wat ik bij ontwikkelingspsychologie had
geleerd. Ik vertelde het kind dat ze het kon en dat ik vertrouwen in haar had. Ook gaf ik haar tips mee
om goed naar de uitleg van de juf te luisteren, goed te lezen en te concentreren. Na het uitdelen van
de cijfers, kwam datzelfde kind nog een keer naar mij toe om trots te vertellen dat ze een 8 had
gehaald. Hier reageerde ik heel enthousiast op en ik vertelde dat ze meer kon dan ze dacht. Op dat
moment werd mij duidelijk hoeveel impact een reactie van een juf kan hebben op een kind. Dit was
voor mij een prachtige ervaring.
3
