Fiscale Aspecten van het Ondernemen Samenvatting

Fiscale Aspecten van het
Ondernemen
Lecture 1 (31-8)
Beginselen belastingheffing
Functies belastingheffing
Budgettaire functie: dekking van de overheidsuitgaven
Instrumentele functie: ordening van de samenleving
 Allocatieve functie: sturen van productie of consumptie, bijv. stimuleren van aankoop
elektrische auto's
 Stabilisatiefunctie: dempen of stimuleren van bepaalde aankopen/verkopen om
conjunctuurbeleid te beïnvloeden
 Verdelingsfunctie: herverdeling van het inkomen
Steunfunctie: helpt bij het bestaansrecht van andere belastingen, bijvoorbeeld
vennootschapsbelasting zorgt ervoor dat ondernemers en vermogensbezitters geen constructies
kunnen verzinnen om onder belasting uit te komen

Beoordelingscriteria:
1. Eerlijk en rechtvaardig
2. Effectief
3. Efficiënt
4. Eenvoudig

Grondbeginselen:
Verdelingsbeginselen:
 Draagkrachtbeginsel: de zwaarste schouders dragen de zwaarste lasten --> progressief
belastingstelsel
 Profijtbeginsel: Belasting mag geheven worden in relatie tot de mate waarin iemand van
overheidsdiensten geniet --> zolang de overheid de belastingplichtige meer teruggeeft dan hij
moet betalen is de heffing rechtmatig --> motorrijtuigenbelasting, collegegeld
 Bevoorrechte verkrijging: wanneer de verkrijger van een bate in een bevoorrechtte positie
verkeert ten opzichte van anderen, mag een speciale belasting in verhouding van die grootte
geheven worden
Doelmatigheidsbeginselen: de kosten van belastingheffing mogen niet groter zijn dan de te heffen
belastingen
 Welvaartsbeginsel: de heffing van belasting moet zo min mogelijk effect hebben op de
welvaart --> successierechten
 Minste pijn: belastingheffing moet zoveel mogelijk samenvallen met het inkomen -->
loonbelasting wordt afgedragen door werkgever tegelijk met uitbetalen inkomen
 Optimale realisatie: alle beginselen moeten optimaal worden gerealiseerd, maar nooit
volledig zodat beginselen niet in strijd met elkaar staan

Materieel en Formeel belastingrecht
Materieel belastingrecht: hierin wordt bepaald:
1. Wie wat moet betalen (belastingsubject)
2. Waarover belasting betaald moet worden (belastingobject)

, 3. Hoeveel men moet betalen (tarief)
4. Wanneer men moet betalen (invorderingstijdstip)
Formeel belastingrecht: hierin wordt bepaald:
1. Hoe de belastingschuld vastgesteld wordt
2. Welke bevoegdheden heeft de fiscus daarbij?
3. Welke rechtsbescherming hebben burgers hierbij?

Vindplaatsen belastingrecht
Vindplaatsen materieel belastingrecht
1. Rijksbelastingwetten
2. Belastingvoorschriften lagere overheden
3. Verdragen
4. EU-regelgeving
5. Jurisprudentie
6. Algemene beginselen van behoorlijk bestuur
7. Pseudo-wetgeving
Vindplaatsen formeel belastingrecht:
1. Algemene wet bestuursrecht (AWB)
2. Algemene wet inzake Rijksbelastinge (AWR)
3. Invorderingswet
4. Algemene Douanewet (ADW) en Wet op de Accijns

Belastingschuld:
 Materiële belastingschuld: vloeit uit de wet
 Formele belastingschuld: vastgestelde daadwerkelijke omvang van de belastingverplichting




Aanslagbelasting:
 Voorlopige aanslag
 Nadere voorlopige aanslag
 Definitieve aanslag
 Conserverende aanslag
 Navorderingsaanslag (Art. 16 AWR)
o Is alleen mogelijk als er sprake is van een nieuw feit (= een feit dat niet bekend was of
niet bekend had kunnen zijn)
o Tenzij belastingplichtige te kwader trouw is geweest
o Art. 16 lid 2 AWR: als de afwijking meer dan 30% bedraagt is er geen nieuw feit
nodig --> de belastingdienst hoeft niks aan te tonen of ze dit hadden kunnen weten,
er wordt vanuit gegan dat de belastingplichtige dit had kunnen weten

, Aangiftebelasting:
 Afdracht (voor een ander) of voldoening (voor jezelf) --> geen aanslag
 Terruggave (bijvoorbeeld omzetbelasting): beschikking
 Naheffingsaanslag

Rechtsbescherming in belastingzaken
 Fase 1: bezwaar: blijft binnen het bestuur, geregeld in:
o Hfdst 5 afd. 1 AWR
o Hfdst 6 en 7 AWB
 Fase 2: beroep: beroep op de rechterlijke macht, geregeld in:
o Hfdst 5 afd. 2, 3 en 4 AWR
o Hfdst 6-8 AWB
o Wet op de Rechterlijke Organisatie


Lecture 2 (7-9) - Structuur wet IB 2001
Boxenstelsel:
 Box 1: inkomen uit werk en woning
 Box 2: Inkomen uit aanmerkelijk belang
 Box 3: Inkomen uit vermogen
Dit is een vorm van analytische inkomstenbelastingheffing: elke bron van inkomen wordt apart
geheven. Tot 1 januari 2001 was er synthetische inkomstenbelastingheffing: belasting wordt geheven
over het totale inkomen

Partnerbegrip
Partnerbegrip (Art. 5a AWR): als partner wordt aangemerkt:
 De echtgenoot (ook bij duurzaam gescheiden level)
 (1) Ongehuwd (2) meerderjarige waarmee een (3) notarieel samenlevingscontract is
aangegaan, welke (4) ingeschreven zijn op hetzelfde woonadres in de gemeentelijke
basisadministratie (GBA)

Partnerschap eindigt bij (Art. 5a, lid 4 AWR):
 indienen verzoek tot echtscheiding, of scheiding van tafel en bed; en:
 beëindigen ingeschreven staan op hetzelfde woonadres in de gba

Art. 1.2 Wet IB 2001: Ook wordt iemand als partner gezien wanneer deze op hetzelfde woonadres is
ingeschreven in de basisregistratie personen (BRP), EN:
a) Uit de relatie is een kind geboren;
b) De persoon erkent het kind;
c) Voor de toepassing van de pensioenregeling als partner aangemeld;
d) Hebben samen een woning, (1) als hoofdverblijf, (2) niet tijdelijk, (3) is economisch eigendom
of eigendom op grond van recht van lidmaatschap van een coöperatie;
e) (1) Beide zijn meerderjarig, en (2) er is een minderjarig kind van ten minste 1 van beiden
ingeschreven op het woonadres, tenzij éen van beiden een deel van de woning huurt van de
ander met schriftelijke huurovereenkomst
f) OF ze waren in het voorafgaande kalenderjaar al partner

Belang partnerschap:
 Gemeenschappelijke inkomensbestanddelen onderling toerekenbaar
 Bepaalde fiscale faciliteiten