Tekst Opvoedingsondersteuning in het Centrum voor Jeugd & Gezin
Inleiding
Binnen het CJG krijgt opvoedingsondersteuning een centrale plaats. Het is een instelling die openstaat
voor de vragen van professionals, ouders en kinderen rondom gezondheid, opgroeien en opvoeden.
Het Centrum voor Jeugd en Gezin:
Gezondheid: betrekking op prevente en gezondheidsbevordering. Bij opvoed- en opgroeihulp is te
denken aan het bevorderen van gezond opgroeien en opvoeden als het aanbieden van informate,
advies, ondersteuning en hulp bij vragen en problemen.
De uitdaging van de gemeente is om het aanbod en de samenwerking(met instellingen) zo in te richten
dat het kind en het gezin in zijn geheel worden gezien. Zodat in situates waarbij er op verschillende
gebieden (gezondheid, opvoeden en opgroeien) vragen zijn, de juiste verbindingen tussen professionals
gelegd worden en ouders en kind snel gecoördineerd die informate(advies of hulp) krijgen, die aansluit
bij hun behoefen: kortom; een kind- een gezin- een plan.
Wat is opvoedingsondersteuning?
Opvoedingsondersteuning omvat alle soorten ondersteuning van ouders die een opvoedvraag- of
probleem hebben. Het ondersteunen van ouders bij de opvoeding om een optmaae ontwikkeaing van
kinderen te bevorderen.
Opvoedingsondersteuning heef twee doelen te realiseren:
1.Doel om de ouderlijke opvoedvaardigheden te verbeteren, opvoedcompetentes te vergroten, een
positef ondersteunend opvoedklimaat te bevorderen en het sociale netwerk rondom het gezin te
versterken.
2.Problemen bij het opvoeden en opgroeien in een vroeg stadium te verminderen of op te lossen.
Door deze twee doelen te realiseren, werkt men aan het ondersteunen om een positeve ontwikkeling
van kinderen te optmaliseren.
Doelgroep van opvoedingsondersteuning: ouders en kinderen vanaf de zwangerschapsperiode tot 23 e
levensjaar. Opvoedingsondersteuning krijgt op verschillende manieren gestalte
Functies van opvoedingsondersteuning
De Wet maatschappelijke ondersteuning(Wmo) kent de opdracht aan gemeenten toe om vijf functes te
behartgen omtrent opvoed- en opgroeiondersteuning: informate en voorlichtng, signaleren,
toeleiding, pedagogische hulp en coördinate van zorg. Ook gaat de instelling in op het versterken van
het netwerk, sociale steun en zelfulp.
Doelen van opvoedingsondersteuning
Informate geven aan ouders over het opvoeden waardoor de hulpvragen van ouders beantwoord
worden en ouders zich weer competent voelen over de opvoeding van hun kinderen.
,Basispakket van opvoedingsondersteuning
Er is niet echt een basispakket, omdat opvoedingsondersteuning inspeelt op de vraag/behoefen van de
burgers uit een gemeente. Om in te spelen op de behoefen van de burgers worden vier stappen
gevolgd:
Een visie opstellen omtrent opvoedingsondersteuning, aanbodinventarisate, vraaganalyse en het
aanbod van opvoedingsondersteuning bepalen.
Voor wie is deze handreiking?
Deze handreiking is gericht op het helpen van beleidsmedewerkers van de gemeenten bij het opstallen
van een lokaal pakket opvoedingsondersteuning. Gedurende het traject(1 tot en met 4) kunnen
beleidsmedewerkers samenwerken met uitvoerende instellingen.
Stap 1. Een visie op opvoedingsondersteuning
Wat is opvoedingsondersteuning, voor wie is deze ondersteuning beschikbaar, aan welke eisen moet
die ondersteuning voldoen? Deze vragen maken deel uit van het traject visievorming.
1.1 Waarom een visie?
Het biedt houvast aan bij het formuleren van het beleid en bij het bepalen van het aanbod aan
ondersteuning. Uit de visie is te herleiden wie welke rol(plichten en rechten) aanneemt als het gaat om
de opvoeding(ouders, samenleving en gemeente). Daarnaast komen de principes en uitgangspunten
duidelijk naar voren.
De visie opvoeding en opvoedingsondersteuning maakt onderdeel uit van de gemeentelijke visie op
jeugdbeleid en het CJG.
Een visie geef richtng aan de keuzes die gemaakt moeten worden. Laat het waarom van het beleid
zien en geef richtng voor het beleid en de praktjk.
Partiipate bij visievorming
Partjen die betrokken kunnen worden bij de vorming van de visie zijn: ouders, professionals,
beleidsmedewerkers en wethouders met jeugdbeleid. Dit kan d.m.v. gesprekken, interviews en
dergelijke.
1.2 Visie op opvoeding en opvoedingsondersteuning
Visie op opvoeding
De volgende punten maken deel uit van een visie op opvoeding:
Goede opvoeding is belang voor een optmale ontwikkeling van kinderen en voor een gezonde
samenleving;
Opvoeding is een dynamisch proces waarbij ouders en kind elkaar wederzijds beïnvloeden;
De Rechten van het Kind worden door de ouders gerespecteerd;
Ouders hebben de primaire verantwoordelijkheid van hun kind;
, Ouders bepalen grotendeels de waarden en normen die zijn aan hun kind overdragen;
De veiligheid van het kind wordt altjd gegarandeerd;
Goede opvoeding houdt rekening met de mogelijkheden en behoefen van het kind
Goede opvoeding berust op een positeve benadering van het kind, berust op het steunen,
stmuleren en sturen;
Ouder, samenleving en overheid hebben verantwoordelijkheden in de opvoeding
D.m.v. (partcipate)bijeenkomsten kun je met de betrokken partjen discussiëren wat nu goede
opvoeding is? Et cetera.
Visie op opvoedingsondersteuning
Is de visie op opvoeding helder, dan kan men beginnen met het formuleren van de visie op
opvoedingsondersteuning. de volgende uitgangspunten kunnen deel uitmaken van de visie.
Recht op steun; ouders hebben recht op steun bij het opvoeden, omdat het opvoeden in
samenwerking is met de samenleving als geheel.
Laagdrempeligheid; vindplaatsgericht, waar nodig outreachend, makkelijk bereikbaar, goedkoop,
cultuursensitef.
Wat is laagdrempeligheid: kun je makkelijk contact maken met de CJG; kun je makkelijk je vragen
stellen of om hulp vragen; mogelijk advies in eigen taal te krijgen; vinden van aansluitng verhoogt de
laagdrempeligheid. Communicate is belangrijk, hierdoor wordt het helder waar men het CJG kan
vinden en wat men van hen kan verwachten.
Voorbeelden: fysiek bereikbaar; dichtbij en snel geholpen worden. Emotoneel bereikbaar; niet alles
als probleem zien. Bruikbaar; echt iets hebben aan de hulp.
Vraaggerichtheid; aanbod is bepalend door de vragen en behoefen van ouders en kinderen.
Gedifferentieerd; ondersteuning kent een diferentate naar doelgroep en problematek.
Participatief; stmuleren van betrokkenheid van ouders bij actviteiten.
Ondersteuning op maat; licht als nodig en zo zwaar als noodzakelijk zijn
Gericht op empowerment; ondersteuning sluit aan bij de deskundigheid van ouders, actveren dat
ouders zelf met oplossingen komen.
Evidence based; werken met efecteve interventes.
Deskundigheid; beschikken van vereiste competentes;
Doorlopende lijn; doorlopende lijn van ondersteuning van informate en advies bij vragen via lichte
ondersteuning bij problemen naar intensieve ondersteuning als training als het probleem groter
wordt.
Dwang en drang
De achterliggende gedacht is dat ouders de primaire verantwoordelijkheid dragen voor de opvoeding
en daarmee de vrijheid hebben om hun kind op te voeden volgens hun normen en waarden. CJG
ondersteunt ouders daarin. Vrijheid van opvoeders stopt wanneer de veiligheid van het kind in het
geding is. Dan wordt er een kinderbeschermingsmaatregel ondernomen.
Inleiding
Binnen het CJG krijgt opvoedingsondersteuning een centrale plaats. Het is een instelling die openstaat
voor de vragen van professionals, ouders en kinderen rondom gezondheid, opgroeien en opvoeden.
Het Centrum voor Jeugd en Gezin:
Gezondheid: betrekking op prevente en gezondheidsbevordering. Bij opvoed- en opgroeihulp is te
denken aan het bevorderen van gezond opgroeien en opvoeden als het aanbieden van informate,
advies, ondersteuning en hulp bij vragen en problemen.
De uitdaging van de gemeente is om het aanbod en de samenwerking(met instellingen) zo in te richten
dat het kind en het gezin in zijn geheel worden gezien. Zodat in situates waarbij er op verschillende
gebieden (gezondheid, opvoeden en opgroeien) vragen zijn, de juiste verbindingen tussen professionals
gelegd worden en ouders en kind snel gecoördineerd die informate(advies of hulp) krijgen, die aansluit
bij hun behoefen: kortom; een kind- een gezin- een plan.
Wat is opvoedingsondersteuning?
Opvoedingsondersteuning omvat alle soorten ondersteuning van ouders die een opvoedvraag- of
probleem hebben. Het ondersteunen van ouders bij de opvoeding om een optmaae ontwikkeaing van
kinderen te bevorderen.
Opvoedingsondersteuning heef twee doelen te realiseren:
1.Doel om de ouderlijke opvoedvaardigheden te verbeteren, opvoedcompetentes te vergroten, een
positef ondersteunend opvoedklimaat te bevorderen en het sociale netwerk rondom het gezin te
versterken.
2.Problemen bij het opvoeden en opgroeien in een vroeg stadium te verminderen of op te lossen.
Door deze twee doelen te realiseren, werkt men aan het ondersteunen om een positeve ontwikkeling
van kinderen te optmaliseren.
Doelgroep van opvoedingsondersteuning: ouders en kinderen vanaf de zwangerschapsperiode tot 23 e
levensjaar. Opvoedingsondersteuning krijgt op verschillende manieren gestalte
Functies van opvoedingsondersteuning
De Wet maatschappelijke ondersteuning(Wmo) kent de opdracht aan gemeenten toe om vijf functes te
behartgen omtrent opvoed- en opgroeiondersteuning: informate en voorlichtng, signaleren,
toeleiding, pedagogische hulp en coördinate van zorg. Ook gaat de instelling in op het versterken van
het netwerk, sociale steun en zelfulp.
Doelen van opvoedingsondersteuning
Informate geven aan ouders over het opvoeden waardoor de hulpvragen van ouders beantwoord
worden en ouders zich weer competent voelen over de opvoeding van hun kinderen.
,Basispakket van opvoedingsondersteuning
Er is niet echt een basispakket, omdat opvoedingsondersteuning inspeelt op de vraag/behoefen van de
burgers uit een gemeente. Om in te spelen op de behoefen van de burgers worden vier stappen
gevolgd:
Een visie opstellen omtrent opvoedingsondersteuning, aanbodinventarisate, vraaganalyse en het
aanbod van opvoedingsondersteuning bepalen.
Voor wie is deze handreiking?
Deze handreiking is gericht op het helpen van beleidsmedewerkers van de gemeenten bij het opstallen
van een lokaal pakket opvoedingsondersteuning. Gedurende het traject(1 tot en met 4) kunnen
beleidsmedewerkers samenwerken met uitvoerende instellingen.
Stap 1. Een visie op opvoedingsondersteuning
Wat is opvoedingsondersteuning, voor wie is deze ondersteuning beschikbaar, aan welke eisen moet
die ondersteuning voldoen? Deze vragen maken deel uit van het traject visievorming.
1.1 Waarom een visie?
Het biedt houvast aan bij het formuleren van het beleid en bij het bepalen van het aanbod aan
ondersteuning. Uit de visie is te herleiden wie welke rol(plichten en rechten) aanneemt als het gaat om
de opvoeding(ouders, samenleving en gemeente). Daarnaast komen de principes en uitgangspunten
duidelijk naar voren.
De visie opvoeding en opvoedingsondersteuning maakt onderdeel uit van de gemeentelijke visie op
jeugdbeleid en het CJG.
Een visie geef richtng aan de keuzes die gemaakt moeten worden. Laat het waarom van het beleid
zien en geef richtng voor het beleid en de praktjk.
Partiipate bij visievorming
Partjen die betrokken kunnen worden bij de vorming van de visie zijn: ouders, professionals,
beleidsmedewerkers en wethouders met jeugdbeleid. Dit kan d.m.v. gesprekken, interviews en
dergelijke.
1.2 Visie op opvoeding en opvoedingsondersteuning
Visie op opvoeding
De volgende punten maken deel uit van een visie op opvoeding:
Goede opvoeding is belang voor een optmale ontwikkeling van kinderen en voor een gezonde
samenleving;
Opvoeding is een dynamisch proces waarbij ouders en kind elkaar wederzijds beïnvloeden;
De Rechten van het Kind worden door de ouders gerespecteerd;
Ouders hebben de primaire verantwoordelijkheid van hun kind;
, Ouders bepalen grotendeels de waarden en normen die zijn aan hun kind overdragen;
De veiligheid van het kind wordt altjd gegarandeerd;
Goede opvoeding houdt rekening met de mogelijkheden en behoefen van het kind
Goede opvoeding berust op een positeve benadering van het kind, berust op het steunen,
stmuleren en sturen;
Ouder, samenleving en overheid hebben verantwoordelijkheden in de opvoeding
D.m.v. (partcipate)bijeenkomsten kun je met de betrokken partjen discussiëren wat nu goede
opvoeding is? Et cetera.
Visie op opvoedingsondersteuning
Is de visie op opvoeding helder, dan kan men beginnen met het formuleren van de visie op
opvoedingsondersteuning. de volgende uitgangspunten kunnen deel uitmaken van de visie.
Recht op steun; ouders hebben recht op steun bij het opvoeden, omdat het opvoeden in
samenwerking is met de samenleving als geheel.
Laagdrempeligheid; vindplaatsgericht, waar nodig outreachend, makkelijk bereikbaar, goedkoop,
cultuursensitef.
Wat is laagdrempeligheid: kun je makkelijk contact maken met de CJG; kun je makkelijk je vragen
stellen of om hulp vragen; mogelijk advies in eigen taal te krijgen; vinden van aansluitng verhoogt de
laagdrempeligheid. Communicate is belangrijk, hierdoor wordt het helder waar men het CJG kan
vinden en wat men van hen kan verwachten.
Voorbeelden: fysiek bereikbaar; dichtbij en snel geholpen worden. Emotoneel bereikbaar; niet alles
als probleem zien. Bruikbaar; echt iets hebben aan de hulp.
Vraaggerichtheid; aanbod is bepalend door de vragen en behoefen van ouders en kinderen.
Gedifferentieerd; ondersteuning kent een diferentate naar doelgroep en problematek.
Participatief; stmuleren van betrokkenheid van ouders bij actviteiten.
Ondersteuning op maat; licht als nodig en zo zwaar als noodzakelijk zijn
Gericht op empowerment; ondersteuning sluit aan bij de deskundigheid van ouders, actveren dat
ouders zelf met oplossingen komen.
Evidence based; werken met efecteve interventes.
Deskundigheid; beschikken van vereiste competentes;
Doorlopende lijn; doorlopende lijn van ondersteuning van informate en advies bij vragen via lichte
ondersteuning bij problemen naar intensieve ondersteuning als training als het probleem groter
wordt.
Dwang en drang
De achterliggende gedacht is dat ouders de primaire verantwoordelijkheid dragen voor de opvoeding
en daarmee de vrijheid hebben om hun kind op te voeden volgens hun normen en waarden. CJG
ondersteunt ouders daarin. Vrijheid van opvoeders stopt wanneer de veiligheid van het kind in het
geding is. Dan wordt er een kinderbeschermingsmaatregel ondernomen.
