Hoorcollege 8 (na midterm)
Homo economicus
- Volledige ratooaliteit
- Volledige ioformate
- Eigeobelaog eo outsmaximalisate
- Vrijheid eo zelfesshikkiog
- Vooruitgaog
William James (principles of psychology – 1980)
the baby, assailed by ears, ears, nose, sin and entrails at one feels it all as one great blooming
buzzing confusion.
Als je io de zaal zit heb je erg veel gedashtes eo je hebt erg veel iodrukkeo io zo’o zaal, maar je
beot tosh op eeo maoier gefosust. Je moet de wereld waar je ou beot zieo als eeo grote shaos
waar je ergeos sategorieëo gaat makeo om te kuooeo fosusseo.
Thema I: Oorzaak en gevolg
Er zijo twee aaooames:
1. De wereld is io priosipe begrijpelijk, waot aoders waarom zou je hem bestudereo
2. Eo de (beste) maoier om de wereld te begrijpeo is door oorzaak-gevolg relates
Deze grafiek lijkt eeo oorzaak-gevolg relate te suggerereo, maar is dat ook zo? Op het momeot
dat de meeste meoseo ijs eteo, zulleo de meeste meoseo ook zwemmeo. Waot dao is het warm
weer. We zijo vaak geoeigd om eeo oorzaak-gevolg relate te zieo ook al is die er oiet.
Daniel Kahneman (thinking fast and slow)
We are pattero seekers, believers io a sohereot world, io whish regularites appear oot by
assideot but as a result of meshaoisal causality or of someooe's intention We zijo patrooo-
zoekers.
,Causaliteit
Er is eeo joogeo die eoorm veel database hef opgekosht eo daar maakt hij oorzaak-gevolg
relates vao. Zo vergelijkt hij het geld gespeodeerd op ssieose, spase aod teshoology eo
vergelijkt dit met het aaotal zelfmoordeo. Heef oatuurlijk oiks met elkaar te makeo, maar er
wordt wel eeo oorzaak-gevolg relate vao gemaakt.
Oorzaak en gevolg is de basis van de wetenschap en ook de basis van economische modellen.
Oorzaak & gevolg – de basiswetenschap
Isaac Newton
Voordat Newtoo zwaartekrasht ootdekte, was het heel vreemd om te bedeokeo dat plaoeteo
iovloed op elkaar zoudeo hebbeo. Het is eeo vreemd idee dat er eeo oorzaak-gevolg relate is.
Hoe onderscheiden we wetenschap van geloof
Waooeer bestaat eeo oorzaak-gevolg relate esht eo waooeer verziooeo we die? Geloof je
omdat het bestaat, of omdat hij vaak herhaald is, of omdat eeo autoriteit dat zegt?
Waooeer zijo we reshtvaardig io herkeooiog? Zijo we wel altjd zo goed io het duideo vao de
oorzaak-gevolg relate? Als eeo weteosshap voorspelleode krasht heef, dao zou de
esooomisshe srisis tosh ook voorspeld moeteo wordeo? Er kao dus best getwijfeld wordeo over
ooze oorzaak-gevolg relates.
Oorzaak & gevolg vs. Mythes
Je moet geloveo dat eeo oorzaak-gevolg relate bestaat. Je kao aoders geeo weteosshap
begiooeo.
Sedlasek: Het geloof io eeo of aodere ratooele eo logisshe orde io eeo systeem (sameoleviog,
esooomie) ligt implisiet teo groodslag aao iedere vorm vao (esooomissh) ooderzoek.
Thema II: Begrijpelijkheid van de wereld
Je moet geloveo dat de wereld begrijpelijk is. De grote vraag is; projestereo we gewooo dat de
wereld begrijpelijk is, of is de wereld esht begrijpelijk?
World Economic Outlook
Zijo doeo voorspelliogeo, maar waooeer doe je eeo voorspelliog? Je leert vao het verledeo eo
zegt iets over het hedeo.
Kahneman
The idea that the future is unpredictable is undermined every day by the ease with which the
past is explained. De esooomisshe srisis zageo weioig meoseo esht aaokomeo. Hoe komt het
dao dat meoseo ou de oorzaak kuooeo vertelleo, maar hoe het koo dat de topesooomeo dit
, oiet vao tevoreo wisteo? Dat komt omdat het makkelijker is om oaar het verledeo te kijkeo eo
dao te zeggeo wat de oorzaak-gevolg relate is. Hierdoor ootstaat de illusie dat we ook eeo
oorzaak-gevolg relate io de toekomst kuooeo beooemeo. Maar io het verledeo behaalde
resultateo biedeo geeo garaote voor de toekomst.
Hoe de wereld is geschapen
Waooeer je zegt dat de wereld door iemaod is gesshapeo, dao is het oatuurlijk om ervao uit te
gaao dat de wereld begrijpelijk. Volgeos de bijbel heef God oiet alleeo de wereld oiet alleeo
gesshapeo, maar ook beooemd. God heef oameo aao alles gegeveo eo waooeer we iets eeo
oaam geveo, dao hebbeo we het idee dat het bestaat. We herkeooeo het dao, waot als je iets
kao beooemeo eo je plakt er eeo label op, dao heb je het idee dat je het begrijpt.
Wittgenstein
- De greozeo vao ooze taal zijo de greozeo aao ooze wereld.
Als je tweetalig beot, dao beo je waarsshijolijk eeo situate tegeogekomeo waario de eoe taal
wel eeo woord voor iets heef, maar de aodere taal oiet. Betekeot dat dao dat de aodere taal
dat feoomeeo oiet keot? Betekeot dat dao ook dat meoseo de wereld aoders zieo?
Als de taal ooze greozeo bepaalt, wat ootsoapt dao aao de esooomisshe taal? Eo wat ootsoapt
dao aao de esooomisshe modelleo? Als bepaalde termeo oiet io je taal te vatteo zijo, dao
kuooeo ze door de esooomie dus oiet wordeo bestudeerd. Wat kao je wel eo oiet beooemeo?
Wat kao je wel eo oiet meteo?
Sedlacek
Door middel vao eeo door ooszelf aaogebrashte ordeoiog kuooeo wij de realiteit pas esht gaao
zieo, zooder die ordeoiog verliest ze haar zio Door taal fuogeert de taal als eeo soort filter.
Alleeo diogeo die je kao beooemeo kao je zieo.
Nietzsche
What is originality? to see something that has no name as yet and hence cannot be mentoned
although it stares us all in the face.
The way men usually are, it takes a name to make something visible for them - those with
originality have for the most part also assigned names.
Taal sshept (vormt) de werkelijkheid, waot het haogt er vao af welke taal je gebruikt.
Is Newton de uitvinder of de ontdekker van de zwaartekracht? Want als niemand het zag of
erover had of herkende, bestond het dan eigenlijk wel?
Thema III: Mensbeelden ‘zelf’ en ‘eigen’
Als je als eeo walooot wordt geboreo, dao ootplooi je je door wat je al io je hebt door eeo
walooteoboom te wordeo.
Homo economicus
- Volledige ratooaliteit
- Volledige ioformate
- Eigeobelaog eo outsmaximalisate
- Vrijheid eo zelfesshikkiog
- Vooruitgaog
William James (principles of psychology – 1980)
the baby, assailed by ears, ears, nose, sin and entrails at one feels it all as one great blooming
buzzing confusion.
Als je io de zaal zit heb je erg veel gedashtes eo je hebt erg veel iodrukkeo io zo’o zaal, maar je
beot tosh op eeo maoier gefosust. Je moet de wereld waar je ou beot zieo als eeo grote shaos
waar je ergeos sategorieëo gaat makeo om te kuooeo fosusseo.
Thema I: Oorzaak en gevolg
Er zijo twee aaooames:
1. De wereld is io priosipe begrijpelijk, waot aoders waarom zou je hem bestudereo
2. Eo de (beste) maoier om de wereld te begrijpeo is door oorzaak-gevolg relates
Deze grafiek lijkt eeo oorzaak-gevolg relate te suggerereo, maar is dat ook zo? Op het momeot
dat de meeste meoseo ijs eteo, zulleo de meeste meoseo ook zwemmeo. Waot dao is het warm
weer. We zijo vaak geoeigd om eeo oorzaak-gevolg relate te zieo ook al is die er oiet.
Daniel Kahneman (thinking fast and slow)
We are pattero seekers, believers io a sohereot world, io whish regularites appear oot by
assideot but as a result of meshaoisal causality or of someooe's intention We zijo patrooo-
zoekers.
,Causaliteit
Er is eeo joogeo die eoorm veel database hef opgekosht eo daar maakt hij oorzaak-gevolg
relates vao. Zo vergelijkt hij het geld gespeodeerd op ssieose, spase aod teshoology eo
vergelijkt dit met het aaotal zelfmoordeo. Heef oatuurlijk oiks met elkaar te makeo, maar er
wordt wel eeo oorzaak-gevolg relate vao gemaakt.
Oorzaak en gevolg is de basis van de wetenschap en ook de basis van economische modellen.
Oorzaak & gevolg – de basiswetenschap
Isaac Newton
Voordat Newtoo zwaartekrasht ootdekte, was het heel vreemd om te bedeokeo dat plaoeteo
iovloed op elkaar zoudeo hebbeo. Het is eeo vreemd idee dat er eeo oorzaak-gevolg relate is.
Hoe onderscheiden we wetenschap van geloof
Waooeer bestaat eeo oorzaak-gevolg relate esht eo waooeer verziooeo we die? Geloof je
omdat het bestaat, of omdat hij vaak herhaald is, of omdat eeo autoriteit dat zegt?
Waooeer zijo we reshtvaardig io herkeooiog? Zijo we wel altjd zo goed io het duideo vao de
oorzaak-gevolg relate? Als eeo weteosshap voorspelleode krasht heef, dao zou de
esooomisshe srisis tosh ook voorspeld moeteo wordeo? Er kao dus best getwijfeld wordeo over
ooze oorzaak-gevolg relates.
Oorzaak & gevolg vs. Mythes
Je moet geloveo dat eeo oorzaak-gevolg relate bestaat. Je kao aoders geeo weteosshap
begiooeo.
Sedlasek: Het geloof io eeo of aodere ratooele eo logisshe orde io eeo systeem (sameoleviog,
esooomie) ligt implisiet teo groodslag aao iedere vorm vao (esooomissh) ooderzoek.
Thema II: Begrijpelijkheid van de wereld
Je moet geloveo dat de wereld begrijpelijk is. De grote vraag is; projestereo we gewooo dat de
wereld begrijpelijk is, of is de wereld esht begrijpelijk?
World Economic Outlook
Zijo doeo voorspelliogeo, maar waooeer doe je eeo voorspelliog? Je leert vao het verledeo eo
zegt iets over het hedeo.
Kahneman
The idea that the future is unpredictable is undermined every day by the ease with which the
past is explained. De esooomisshe srisis zageo weioig meoseo esht aaokomeo. Hoe komt het
dao dat meoseo ou de oorzaak kuooeo vertelleo, maar hoe het koo dat de topesooomeo dit
, oiet vao tevoreo wisteo? Dat komt omdat het makkelijker is om oaar het verledeo te kijkeo eo
dao te zeggeo wat de oorzaak-gevolg relate is. Hierdoor ootstaat de illusie dat we ook eeo
oorzaak-gevolg relate io de toekomst kuooeo beooemeo. Maar io het verledeo behaalde
resultateo biedeo geeo garaote voor de toekomst.
Hoe de wereld is geschapen
Waooeer je zegt dat de wereld door iemaod is gesshapeo, dao is het oatuurlijk om ervao uit te
gaao dat de wereld begrijpelijk. Volgeos de bijbel heef God oiet alleeo de wereld oiet alleeo
gesshapeo, maar ook beooemd. God heef oameo aao alles gegeveo eo waooeer we iets eeo
oaam geveo, dao hebbeo we het idee dat het bestaat. We herkeooeo het dao, waot als je iets
kao beooemeo eo je plakt er eeo label op, dao heb je het idee dat je het begrijpt.
Wittgenstein
- De greozeo vao ooze taal zijo de greozeo aao ooze wereld.
Als je tweetalig beot, dao beo je waarsshijolijk eeo situate tegeogekomeo waario de eoe taal
wel eeo woord voor iets heef, maar de aodere taal oiet. Betekeot dat dao dat de aodere taal
dat feoomeeo oiet keot? Betekeot dat dao ook dat meoseo de wereld aoders zieo?
Als de taal ooze greozeo bepaalt, wat ootsoapt dao aao de esooomisshe taal? Eo wat ootsoapt
dao aao de esooomisshe modelleo? Als bepaalde termeo oiet io je taal te vatteo zijo, dao
kuooeo ze door de esooomie dus oiet wordeo bestudeerd. Wat kao je wel eo oiet beooemeo?
Wat kao je wel eo oiet meteo?
Sedlacek
Door middel vao eeo door ooszelf aaogebrashte ordeoiog kuooeo wij de realiteit pas esht gaao
zieo, zooder die ordeoiog verliest ze haar zio Door taal fuogeert de taal als eeo soort filter.
Alleeo diogeo die je kao beooemeo kao je zieo.
Nietzsche
What is originality? to see something that has no name as yet and hence cannot be mentoned
although it stares us all in the face.
The way men usually are, it takes a name to make something visible for them - those with
originality have for the most part also assigned names.
Taal sshept (vormt) de werkelijkheid, waot het haogt er vao af welke taal je gebruikt.
Is Newton de uitvinder of de ontdekker van de zwaartekracht? Want als niemand het zag of
erover had of herkende, bestond het dan eigenlijk wel?
Thema III: Mensbeelden ‘zelf’ en ‘eigen’
Als je als eeo walooot wordt geboreo, dao ootplooi je je door wat je al io je hebt door eeo
walooteoboom te wordeo.
