Algemene psychologie
Samenvatting
Door Noor Scheenaerts
, Basisles 1: situering, overzicht en geschiedenis
1. Wat is psychologie (en wat is het niet, zie ook S1)
2. Wat zijn de zes belangrijkste perspectieven van de psychologie?
Wat is psychologie en wat is het
niet?
• Afkorting: Griekse letter psi
• Etymologisch
• psychè (gr.) = levensadem, ziel, geest
logos = woord, verklaring, rede, leer, gebied van studie
Psychologie = een breed veld, met vele specialismen,
in wezen de wetenschap van gedrag en geestelijke
processen
BASISGEBIEDEN
Ontwikkelingspsychologie:
• studie van het gedrag in de verschillende levensfasen van de mens
Persoonlijkheidspsychologie:
• bestudeert de mens als individu, in datgene waarin zij verschillen van anderen andere term:
differentiële
psychologie
Cognitieve psychologie:
• studie van de afzonderlijke psychische functies en processen
andere namen: algemene of experimentele psychologie, functieleer
Sociale psychologie:
• studie van het gedrag van mensen in relatie tot anderen en hun omgeving
Biologische psychologie:
• studie van het gedrag van mensen uitgaande van principes uit de biologie
andere namen: biopsychologie of psychobiologie
Methodenleer:
• studie van de onderzoeksmethoden van het empirisch onderzoek (van het menselijk gedrag)
andere naam: methodologie
,belangrijkste perspectieven psychologie
moderne psychologie
• (Griekse) filosofische wortels: Socrates, Plato, Aristoteles speculeerden over
bewustzijn en gekte, emoties kunnen denken verstoren en onze
waarnemingen zijn
slechts interpretaties
• Azië: yoga en boeddhisme volgers verkenden het bewustzijn en probeerden
dat via
meditatie te beheersen
• Afrika: andere verklaringen voor persoonlijkheid en psychische stoornissen
(sjamanen ontwikkelden ‘behandelingen’)
• Middeleeuws Europa: rooms-katholieke kerk, menselijke geest = mysterie
• pas na enkele eeuwen radicaal nieuwe ideeën over geest en gedrag ->
6 belangrijke perspectieven
1.2.1 Scheiding van lichaam en geest en het biologische perspectief
R. Descartes (17 de E)
Scheiding tussen spirituele geest en fysieke lichaam
1. Rationalisme: denken is enige middel om aan wetenschap en filosofie te doen
2. Empirisme: waarnemingen, ervaringen en experimenten = enige ware bronnen
van kennis
3. Francis Bacon: “denken vertroebelt de waarneming’
4. John Locke: mens is bij geboorte een tabula rasa
.1.2.1 Scheiding van lichaam en geest en het biologische
perspectief
moderne biologische perspectief
1.lichaam en geest opnieuw samengevoegd
2.geest = product van hersenen
3.oorzaken van gedrag worden in zenuwstelsel, endocriene stelsel en
de
genen gezocht
Twee variaties:
• neurowetenschap
• evolutionaire psychologie (Charles Darwin natuurlijke selectie)
, 2.2 Begin wetenschappelijke psychologie & moderne cognitieve
perspectief
- W. Wundt (1832-1920)
• Op zoek naar bouwstenen van het denken:
structuralisme; cfr. Periodiek systeem uit scheikunde
• 1879: 1 ste psychologische labo
• Via methode van de introspectie
1.2.3 Behavioristisch perspectief: nadruk op
waarneembaar gedrag
J. B. Watson (1878-1958)
Formele start van behaviorisme met boek
“Psychology from the standpoint of a behaviorist” (1919)
• Maakt geen onderscheid tussen mens en dier bij de bestudering van gedrag
• Menselijk gedrag wordt volledig gestuurd door externe stimuli
• Omstreden uitspraken en experimenten
1.2.3 Behavioristisch perspectief: nadruk op
waarneembaar gedrag
B. F. Skinner (1904-1990)
• Operante conditionering: proeven met duiven en ratten
• Vele nieuwe begrippen en technieken: Skinner-box, reinforcement,
schedules, shaping
1.2.3 Behavioristisch perspectief: nadruk op
waarneembaar gedrag
I. Pavlov (1849-1936)
• Fysioloog die de spijsvertering bestudeerde
• ‘Per toeval’ de klassieke conditionering ontdekt
1.2.4 Perspectieven vanuit de gehele persoon
S. Freud (1856-1939)
• Ontwikkeling van een psychodynamische theorie van persoonlijkheid
• de onbewuste geest (psyche) is een reservoir van energie (dynamica) voor de
persoonlijkheid
Samenvatting
Door Noor Scheenaerts
, Basisles 1: situering, overzicht en geschiedenis
1. Wat is psychologie (en wat is het niet, zie ook S1)
2. Wat zijn de zes belangrijkste perspectieven van de psychologie?
Wat is psychologie en wat is het
niet?
• Afkorting: Griekse letter psi
• Etymologisch
• psychè (gr.) = levensadem, ziel, geest
logos = woord, verklaring, rede, leer, gebied van studie
Psychologie = een breed veld, met vele specialismen,
in wezen de wetenschap van gedrag en geestelijke
processen
BASISGEBIEDEN
Ontwikkelingspsychologie:
• studie van het gedrag in de verschillende levensfasen van de mens
Persoonlijkheidspsychologie:
• bestudeert de mens als individu, in datgene waarin zij verschillen van anderen andere term:
differentiële
psychologie
Cognitieve psychologie:
• studie van de afzonderlijke psychische functies en processen
andere namen: algemene of experimentele psychologie, functieleer
Sociale psychologie:
• studie van het gedrag van mensen in relatie tot anderen en hun omgeving
Biologische psychologie:
• studie van het gedrag van mensen uitgaande van principes uit de biologie
andere namen: biopsychologie of psychobiologie
Methodenleer:
• studie van de onderzoeksmethoden van het empirisch onderzoek (van het menselijk gedrag)
andere naam: methodologie
,belangrijkste perspectieven psychologie
moderne psychologie
• (Griekse) filosofische wortels: Socrates, Plato, Aristoteles speculeerden over
bewustzijn en gekte, emoties kunnen denken verstoren en onze
waarnemingen zijn
slechts interpretaties
• Azië: yoga en boeddhisme volgers verkenden het bewustzijn en probeerden
dat via
meditatie te beheersen
• Afrika: andere verklaringen voor persoonlijkheid en psychische stoornissen
(sjamanen ontwikkelden ‘behandelingen’)
• Middeleeuws Europa: rooms-katholieke kerk, menselijke geest = mysterie
• pas na enkele eeuwen radicaal nieuwe ideeën over geest en gedrag ->
6 belangrijke perspectieven
1.2.1 Scheiding van lichaam en geest en het biologische perspectief
R. Descartes (17 de E)
Scheiding tussen spirituele geest en fysieke lichaam
1. Rationalisme: denken is enige middel om aan wetenschap en filosofie te doen
2. Empirisme: waarnemingen, ervaringen en experimenten = enige ware bronnen
van kennis
3. Francis Bacon: “denken vertroebelt de waarneming’
4. John Locke: mens is bij geboorte een tabula rasa
.1.2.1 Scheiding van lichaam en geest en het biologische
perspectief
moderne biologische perspectief
1.lichaam en geest opnieuw samengevoegd
2.geest = product van hersenen
3.oorzaken van gedrag worden in zenuwstelsel, endocriene stelsel en
de
genen gezocht
Twee variaties:
• neurowetenschap
• evolutionaire psychologie (Charles Darwin natuurlijke selectie)
, 2.2 Begin wetenschappelijke psychologie & moderne cognitieve
perspectief
- W. Wundt (1832-1920)
• Op zoek naar bouwstenen van het denken:
structuralisme; cfr. Periodiek systeem uit scheikunde
• 1879: 1 ste psychologische labo
• Via methode van de introspectie
1.2.3 Behavioristisch perspectief: nadruk op
waarneembaar gedrag
J. B. Watson (1878-1958)
Formele start van behaviorisme met boek
“Psychology from the standpoint of a behaviorist” (1919)
• Maakt geen onderscheid tussen mens en dier bij de bestudering van gedrag
• Menselijk gedrag wordt volledig gestuurd door externe stimuli
• Omstreden uitspraken en experimenten
1.2.3 Behavioristisch perspectief: nadruk op
waarneembaar gedrag
B. F. Skinner (1904-1990)
• Operante conditionering: proeven met duiven en ratten
• Vele nieuwe begrippen en technieken: Skinner-box, reinforcement,
schedules, shaping
1.2.3 Behavioristisch perspectief: nadruk op
waarneembaar gedrag
I. Pavlov (1849-1936)
• Fysioloog die de spijsvertering bestudeerde
• ‘Per toeval’ de klassieke conditionering ontdekt
1.2.4 Perspectieven vanuit de gehele persoon
S. Freud (1856-1939)
• Ontwikkeling van een psychodynamische theorie van persoonlijkheid
• de onbewuste geest (psyche) is een reservoir van energie (dynamica) voor de
persoonlijkheid
