Samenvatting Palliatief redeneren / Verdieping in de palliatieve zorg / Keuzecursus / HBO Verpleegkunde

PALLI
ATIEF
REDE
NERE
N
In
deze
samen
vatn
g
staat
de
verpli
chte
literat
uur

,Inhoud

Palliatef redeneren................................................................................................................................2
Fases palliatef redeneren – beslisschijf.................................................................................................5
Symptomen............................................................................................................................................8
CanMEDS..............................................................................................................................................12
Palliateve zorg verlenen bij mensen met demente.............................................................................18
Palliateve zorg verlenen bij mensen met psychiatrische problematee...............................................19
Palliateve zorg verlenen bij mensen met een verstandelijee bepereing..............................................20
Palliateve zorg verlenen bij het eind....................................................................................................24
Niet alles wat ean, hoef.......................................................................................................................27
Utrecht symptoom dagboee.................................................................................................................28
De lastmeter.........................................................................................................................................29
Andere meetnstrumenten pallialine.nl................................................................................................30
Vermoeidheid in de palliateve fase.....................................................................................................38
PaTz......................................................................................................................................................39
Pallialine: misselijeheid en braeen........................................................................................................41
3 interventes tegen misselijeheid en braeen.......................................................................................44
Pijn........................................................................................................................................................45
Complementaire zorg...........................................................................................................................49
Euthanasie............................................................................................................................................57
Hulp bij zelfdoding................................................................................................................................58
Palliateve sedate.................................................................................................................................58
Versterven............................................................................................................................................60
Voltooid leven......................................................................................................................................65
De stervensfase....................................................................................................................................67
Zorg in de stervensfase.........................................................................................................................68




1

,Palliatief redeneren
Definitie:
De Wereld Gezondheidsorganisatie (WHO) heeft in 2002 de volgende definitie van
palliatieve zorg opgesteld: ‘Palliatieve zorg is een benadering die de kwaliteit van leven
verbetert van patiënten en hun naasten die te maken hebben met een levensbedreigende
aandoening, door het voorkomen en verlichten van lijden door middel van vroegtijdig
signalering en zorgvuldige beoordeling van pijn en andere problemen van lichamelijk,
psychosociale en spirituele aard’ (Wanrooij et. al. 2010, p.13)

Bij palliatieve zorg:
 is niet de genezing van de patiënt het doel, maar een zo hoog mogelijke
kwaliteit van leven, waardoor het ziekteverloop mogelijk positief
beïnvloed kan worden;
 is de dood een normaal, natuurlijk proces, dat niet vertraagd of versneld
wordt;
 is er aandacht voor lichamelijke én psychische klachten;
 worden de psychologische en spirituele aspecten in de zorg geïntegreerd
benaderd;
 is er emotionele ondersteuning voor de patiënt en zijn naasten om zo
actief mogelijk te leven;
 is er emotionele ondersteuning voor de naasten om te leren omgaan met
de ziekte van de patiënt en met eigen rouwgevoelens;
 wordt, indien nodig, vanuit een team zorgverleners gewerkt, zodat aan
alle noden van patiënten en naasten tegemoet kan worden gekomen,
indien nodig ook na het overlijden van de patiënt (ondersteuning bij
verliesverwerking).

Palliatief redeneren (PR) is een toegepaste vorm van klinisch redeneren (KR). PR is een
combinatie van de methodiek van KR en de uitgangspunten van palliatieve zorg.
 Met palliatief redeneren wordt de besluitvorming transparant voor de patiënt, naasten
en professionals en wordt de kwaliteit van zorg stuurbaar en toetsbaar.

Palliatief redeneren:
 Biedt ondersteuning en structuur bij de besluitvorming in de palliatieve fase.
 Ontwikkeld vanuit de praktijk door IKNL en UMC Utrecht voor behandelaars en
behandelteams.
 Voor voorbereiding op multi- en of monodisciplinair overleg.

Palliatief redeneren is een onderdeel van symptoommanagement. Symptoommanagement
heeft betrekking op het proces van analyse en behandeling van symptomen, op de evaluatie
van het effect en op het zo nodig bijstellen van het beleid. Het reguliere model van klinisch
redeneren blijkt in de palliatieve fase niet altijd goed te voldoen. Het palliatief redeneren is
een methodiek voor symptoommanagement waarbij de methodiek van het klinisch redeneren
samengaat met een multidimensionale benadering. Bij de keuze voor diagnostiek en
behandeling wordt expliciet rekening gehouden met prioriteiten en wensen van de patiënt en
met de soms beperkte levensverwachting. (Wanrooij, 2010).




2

, Uitgangspunten palliatieve zorg:
 Systematisch
 Individueel
 Multidimensioneel
 Doelgericht analyseren en
 Reageren / anticiperen op kritische beslismomenten in de vaak moeilijk voorspelbare
palliatieve fase

Palliatieve fases:
1. Ziektegerichte palliatie
2. Symptoomgerichte palliatie
3. Palliatie in de terminale fase; kwaliteit van sterven (2 weken)




Uitgangspunten:
 Patiënt centraal
 Levensverwachting
 Aanname: werkhypothese: meest waarschijnlijke oorzaak
 Richt zich altijd op de 4 dimensies: lichamelijk, psychisch, sociaal en spiritueel
 Alles wordt steeds toegepast in de context: ‘het plaatje’

Doelen:
 Adequaat reageren op (potentiële) problemen op het moment en in de toekomst
 Continue afstemming op de wensen en prioriteiten van de patiënt
 In kaart brengen van kritische beslismomenten
 Stimuleren van gezamenlijke besluitvorming
 Heldere verslaglegging over beleid en voortgangs afspraken
 Eenduidige communicatie naar patiënt en naasten




3