CCNM HC 3
College 3
Althusser en Foucault: media, ideologie en macht
Cultural turn
Hall: encoding / decoding
Baudrillard: simulacra
Context
Adorno
Van effectstudies naar gebruikersstudies
Uses & Gratifications:
Te veel nadruk op handelingsvrijheid
o Functionalistisch
Kritiek: Stuart Hall (Engelse ‘cultural studies’)
Louis Althusser (weinig aandacht, dus ook niet belangrijk voor tentamen) en Michel Foucault
Gaan niet uit van Marxisme (zoals Frankfurter Schule en Adorno), maar kijken wel
naar machtsverhoudingen. Dit komt onder andere doordat ze Frans zijn.
Ideologie Althusser
Discours Foucault
Macht
Louis Althusser (1918-1990)
Franse filosoof, niet perse mediawetenschapper
Media maken deel uit van het ‘ideologisch staatsapparaat’
o Frankrijk heeft weinig geprivatiseerd
o Staat en economie naadloos met elkaar verbonden
De staat controleert de media
o Staat is een belangrijk woord voor Althusser
Media legitimeren het discours van de staat
o Niet iedere krant staat over alles te juichen over wat de staat doet, maar het
gebeurt in een kader van ‘hoe ziet dit land eruit en hoe werkt dit land’ (het
systeem van de staat).
Fragment nieuwe president Frankrijk
Goed uitgedacht, veel boodschappen
Michel Foucault (1926-1984)
‘Le pouvoir’
o In alle sociale relaties is er sprake van een machtsverhouding
Macht is productief: Power doesn’t work by making people do what they don’t want; it
more often works by making people do what they do want. (Fevre & Bancroft, 145)
o In de moderne samenleving is macht niet bedoeld om mensen te
onderdrukken, maar om mensen iets te laten doen wat ze niet persé willen,
maar waarvan ze later zeggen: ‘ja, dit was toch wel goed’.
o Media worden hiervoor als middel ingezet
o Macht is zichtbaar in adviezen: ik zal je eens even vertellen wat het beste is
Wie media beheerst, heeft macht
Discours analyse kan dat blootleggen: wat wordt in deze tekst bedoeld? Wat is de
boodschap?
o Altijd interpretatief
o Discours: welke woorden zijn er gebruikt, in welke volgorde, etc.
College 3
Althusser en Foucault: media, ideologie en macht
Cultural turn
Hall: encoding / decoding
Baudrillard: simulacra
Context
Adorno
Van effectstudies naar gebruikersstudies
Uses & Gratifications:
Te veel nadruk op handelingsvrijheid
o Functionalistisch
Kritiek: Stuart Hall (Engelse ‘cultural studies’)
Louis Althusser (weinig aandacht, dus ook niet belangrijk voor tentamen) en Michel Foucault
Gaan niet uit van Marxisme (zoals Frankfurter Schule en Adorno), maar kijken wel
naar machtsverhoudingen. Dit komt onder andere doordat ze Frans zijn.
Ideologie Althusser
Discours Foucault
Macht
Louis Althusser (1918-1990)
Franse filosoof, niet perse mediawetenschapper
Media maken deel uit van het ‘ideologisch staatsapparaat’
o Frankrijk heeft weinig geprivatiseerd
o Staat en economie naadloos met elkaar verbonden
De staat controleert de media
o Staat is een belangrijk woord voor Althusser
Media legitimeren het discours van de staat
o Niet iedere krant staat over alles te juichen over wat de staat doet, maar het
gebeurt in een kader van ‘hoe ziet dit land eruit en hoe werkt dit land’ (het
systeem van de staat).
Fragment nieuwe president Frankrijk
Goed uitgedacht, veel boodschappen
Michel Foucault (1926-1984)
‘Le pouvoir’
o In alle sociale relaties is er sprake van een machtsverhouding
Macht is productief: Power doesn’t work by making people do what they don’t want; it
more often works by making people do what they do want. (Fevre & Bancroft, 145)
o In de moderne samenleving is macht niet bedoeld om mensen te
onderdrukken, maar om mensen iets te laten doen wat ze niet persé willen,
maar waarvan ze later zeggen: ‘ja, dit was toch wel goed’.
o Media worden hiervoor als middel ingezet
o Macht is zichtbaar in adviezen: ik zal je eens even vertellen wat het beste is
Wie media beheerst, heeft macht
Discours analyse kan dat blootleggen: wat wordt in deze tekst bedoeld? Wat is de
boodschap?
o Altijd interpretatief
o Discours: welke woorden zijn er gebruikt, in welke volgorde, etc.
