Vraag 1: Alexis de Tocqueville en Karl Marx schreven onder andere over de
veranderende bezitsverhoudingen in de moderne samenleving, en de consequenties
daarvan. Leg hun ideeën hierover kort uit en beargumenteer of hun inzichten
theoretisch met elkaar in tegenspraak zijn.
Volgens Alexis de Tocqueville gaat de moderne samenleving gepaard met een toename
democratie. Dit zorgt voor een toename van gelijkheid in de samenleving. Door gelijkheid
ontstaat er een toename van sociale mobiliteit, je kan makkelijk van opklimmen en afdalen in
sociale klasse, met een tendens naar de middenklasse. Hierdoor verdwijnt de
standenmaatschappij. Gelijkheid leidt volgens Tocqueville tot individualisme en
materialisme, men zorgt voor zijn eigen welvaart en is niet afhankelijk van anderen.
Materiële bezittingen komen centraal te staan, dit omdat er zoveel mensen in de
middenklasse zitten dat zij alleen op basis van bezit hun ‘hogere’ status kunnen behouden.
De middenklasse heeft wat bezit, natuurlijk zouden zij allemaal individueel graag wat meer
hebben. Maar omdat ze bang zijn om hun beetje bezit en daarmee ook hun status te
verliezen komen zij niet in opstand. Een revolutie kan volgens Tocqueville alleen tot stand
komen wanneer een periode van voorspoed wordt onderbroken door een economische
crisis, de politiek niet meebuigt met democratiseringsprocessen of hervormingen
onvoldoende aansluiten bij de gestegen verwachtingen.
Volgens Karl Marx komen alle maatschappelijke veranderingen voort uit veranderingen
binnen de economie of in het materiële. In een traditionele samenleving was het bezit van de
staat, maar in een moderne samenleving is het bezit van de bourgeoisie. Het proletariaat
heeft weinig bezit en verkoopt zijn arbeid om meer bezit in de vorm van loon te vergaren. De
bourgeoisie wilt steeds meer bezit oftewel winst vergaren, om dit te bewerkstelligen verlagen
zij de lonen van de arbeiders. Het proletariaat wordt steeds verder uitgebuit en uiteindelijk
pikken ze het niet meer. Zij komen als groep in opstand tegen de bourgeoisie en grijpen de
macht.
De theorieën van Alexis de Tocqueville en Karl Marx zijn erg in tegenspraak met elkaar.
Tocqueville redeneert namelijk dat in de moderne samenleving er meer gelijkheid is in
bezitsverhoudingen, de consequenties daarvan zijn dat iedereen wel wat bezit heeft en door
de angst om dit bezit te verliezen niet in opstand komen. Daarentegen zegt Marx juist dat in
moderne samenlevingen er grotere verschillen ontstaan in bezitsverhoudingen, de
consequentie van deze verschillen is dat het proletariaat in opstand komt. Het verschil
tussen Alexis de Tocqueville en Karl Marx zit dus vooral in de opvattingen over of de
moderne samenleving zorgt voor meer gelijkheid of juist voor meer ongelijkheid, hierin zijn
zij theoretisch in tegenspraak met elkaar. Beiden zijn namelijk wel van mening dat bij grote
verschillen tussen de klassen er een revolutie kan uitbreken.
veranderende bezitsverhoudingen in de moderne samenleving, en de consequenties
daarvan. Leg hun ideeën hierover kort uit en beargumenteer of hun inzichten
theoretisch met elkaar in tegenspraak zijn.
Volgens Alexis de Tocqueville gaat de moderne samenleving gepaard met een toename
democratie. Dit zorgt voor een toename van gelijkheid in de samenleving. Door gelijkheid
ontstaat er een toename van sociale mobiliteit, je kan makkelijk van opklimmen en afdalen in
sociale klasse, met een tendens naar de middenklasse. Hierdoor verdwijnt de
standenmaatschappij. Gelijkheid leidt volgens Tocqueville tot individualisme en
materialisme, men zorgt voor zijn eigen welvaart en is niet afhankelijk van anderen.
Materiële bezittingen komen centraal te staan, dit omdat er zoveel mensen in de
middenklasse zitten dat zij alleen op basis van bezit hun ‘hogere’ status kunnen behouden.
De middenklasse heeft wat bezit, natuurlijk zouden zij allemaal individueel graag wat meer
hebben. Maar omdat ze bang zijn om hun beetje bezit en daarmee ook hun status te
verliezen komen zij niet in opstand. Een revolutie kan volgens Tocqueville alleen tot stand
komen wanneer een periode van voorspoed wordt onderbroken door een economische
crisis, de politiek niet meebuigt met democratiseringsprocessen of hervormingen
onvoldoende aansluiten bij de gestegen verwachtingen.
Volgens Karl Marx komen alle maatschappelijke veranderingen voort uit veranderingen
binnen de economie of in het materiële. In een traditionele samenleving was het bezit van de
staat, maar in een moderne samenleving is het bezit van de bourgeoisie. Het proletariaat
heeft weinig bezit en verkoopt zijn arbeid om meer bezit in de vorm van loon te vergaren. De
bourgeoisie wilt steeds meer bezit oftewel winst vergaren, om dit te bewerkstelligen verlagen
zij de lonen van de arbeiders. Het proletariaat wordt steeds verder uitgebuit en uiteindelijk
pikken ze het niet meer. Zij komen als groep in opstand tegen de bourgeoisie en grijpen de
macht.
De theorieën van Alexis de Tocqueville en Karl Marx zijn erg in tegenspraak met elkaar.
Tocqueville redeneert namelijk dat in de moderne samenleving er meer gelijkheid is in
bezitsverhoudingen, de consequenties daarvan zijn dat iedereen wel wat bezit heeft en door
de angst om dit bezit te verliezen niet in opstand komen. Daarentegen zegt Marx juist dat in
moderne samenlevingen er grotere verschillen ontstaan in bezitsverhoudingen, de
consequentie van deze verschillen is dat het proletariaat in opstand komt. Het verschil
tussen Alexis de Tocqueville en Karl Marx zit dus vooral in de opvattingen over of de
moderne samenleving zorgt voor meer gelijkheid of juist voor meer ongelijkheid, hierin zijn
zij theoretisch in tegenspraak met elkaar. Beiden zijn namelijk wel van mening dat bij grote
verschillen tussen de klassen er een revolutie kan uitbreken.
