Samenvatting Denken over regio's

Samenvatning Theorienennieschiedenisnvanndensocialenieoirafen
Denkennovernreiio’sn

Hoofdstukn2:nVerbeeldenreiio’sn
AlfrednRühlnprobeerdendeneconomischenmentaliteitnvanndenislamitschenwereldninnkaartntenbrenien.nVoliensnhemnisn
ernieennhomoneconomicnneennmensndienoveralnennaltidnopnbasisnvannnauwkeuriiencalculatenvanneconomischen
kostennennbatennhandelt.nVoliensnhemnhandeltndenmensnopnbasisnvanncultuurndienpernreiionverschilt.n
Hetnisndaaromntenverklarennvoliensnhemndatndenislamitschenwereldnmeerneconomischnvervalnheefnennachterbliif:n
ndenislamnwerktndenproductviteittnconsumptenennhandelnteienndoorndencultuurnmetnziinnwaardennennnormenn
(ontspannennenz.).n
nOokndoorndenfatalistschenlevenshoudini
nHetnieloofninnvooruitianinontbreektn
nHetnvasthoudennaannhetnoude
nWestennisnindividualistschernenneconomischnlevennisndoortrokkennvannconcurrentenennnietnvannsamenwerkenn
zoalsninnhetnoosten.n

HetnorientalismenvannEdwardnSaidnisnhierinnherkenbaarnneennstereotypenbeeldnvannhetnoostennalsnachterieblevenn
ennexotsch.nHetnisneennimaiinatvenieoiraphynneennverbeeldenieoirafe.n

OoknAfrikantennzuidennvanndenSaharanwerdneennverbeeldenieoirafenneennreiionwaarnden‘ander’nwoonden.nEuropan
hadntoennhetnievoelnvannsuperioriteitnenniebruiktendezenbeeldennomndeneiiennidentteitnweerntenievennnalndien
anderenlandennisniiinnietnwatnEuropanis.nDezenbeeldennzeiiennmeernoverndensamenlevinininndientidnenndenauteursnvan
denboekenndannechtnoverndenwerkeliikheid.n

2.1 Gefilme regioportretee
Eennwetenschappernzoalsneennieoiraafnzounzichnmoetennhoudennaanndenwerkeliikheidnenndezenzonobiectefnmoieliikn
moetennbeschriiven/onderzoeken.nEennkunstenaarnhoefnzichnhiernnietnpernsenaanntenhoudennennmoienneenn
persoonliiknsubiectefnbeeldnconstruerennvanndenwerkeliikheid.nMensenndienernaarnkiikennmoetenndatninnhunn
achterhoofdnhouden.n
EennvoorbeeldnisnhetniebiednLasnHurdesninnSpanienndensociaalnieoiraafnMauricenLeiendreniafnaanndatniebiedn
kamptennmetnproblemennzoalsnisolementtnarmoedenennoniunistinfysischnmilieunmaarndatndeninwonersnondanksndatn
welnmeenkondennomiaanndoornkennisnennvaardiiheden.nDenreiisseurnLuisnBunuelniafninnziinnflmneennextreemnbeeldn
vannhetniebiedndatntotaalnnietnkloptenmetndenwerkeliikheid.nOmntenbepalennwelkenvanndentweendichtbiindenwaarheidn
zitnisneennderdenbronnnodiinndenbewonersnzelfnnziinvondenndatndenflmntenoverdrevennwasnennveelntenneiatef.n
Presidentnwasnernnietnechtnbliinmee.n
Denflmnwasnnietnalleenneennkunstwerknmaarnookneennaanklachtnteiennsocialenmisstandenninnziinnieboorteland.n

2.2 Gatee ie me timd eiigimiee ee regiolarketeg
Anderenmakennooknbeeldennvannreiio’snnzoalsnreisiidsennennreisverslaien.nHetnbeeldndatnvanneennreiionwordtn
ieschetstnkloptnhiernvaaknnietnmetndenwerkeliikheidnzodatnernstereotypenbeeldennontstaanndienmensennovernemen.n
DenCotswoldsninnEnielandnziinneennvoorbeeldnnreiionalenidentteitnisndieniewordennvanneennauthenteknEnielandn
waarnvriiwelnieennmoderniserinitnverstedeliikininennindustrialisatenisnieweest.nHetnisneennstapnteruininndentid.nDoorn
hetnverspreidennvannfoto’sniemaaktndoorntoeristennbliifnditnbeeldnbestaan.n

Ierland: beeld en werkelijkheid
LandenninnziinnieheelnkunnennookneennimaionhebbentnzoalsnIerland.nHetnlandnisnmoderntnwelvarendtnverstedeliiktnenn
ieïndustrialiseerdnvoliensnstatstekentnmaarndenbeeldvormininvannhetnlandnzeitnwatnanders.nHetnlandnzounbestaann
uittnarmoedetnmaiietnwhiskeytnreiennennturf.n

Inndeniarenn’50nheefnHeinrichnBöllneennbezoekniemaaktnaannhetnlandnennvondnernontvolktendorpennwaarnionien
mensennuitnweitrekkennennstainatenisninndendorpennzelf.n

,Maarnernisninndenlaatstentweendecennianveelnverandertninnhetnlandnnmodernisatetneconomischenexpansienenn
verstedeliikini.nHetnbeeldnbliifnechter.n

Denoverheidndoetnernooknvriinweiniinaannennernwordtniuistneenntoeristschenmarketninuitiedraiennmetnhetn
stereotypenbeeldnvannIerland.nHetntoerismenisnhierdoorniesteiennnaastndenlow-costncarriersnnaarnhetnland.nOokndoetn
denoverheidnhetnomneennidentteitntenmakennvoorndeneiiennbevolkininzodatnhetnhouvastnbiedt.n

Beelden van de Zuiderzee, Zeeland en Twente
InnNLnziinnernookn‘iatenninndentid’ninndenbeeldvorminitnzoalsnVolendam.nDenreiiomarketninheefnditnbeeldnooknextran
bevestid.n

Zeelandnwordtniepresenteerdnalsneenniebiednmetnveelnrustnennruimte.nInnsamenwerkininmetnVlaanderennhebbennzen
eennbrochureniemaaktnomnhetncontrastnmetnhetnirootstedeliikeniebiedntenverkopen.n
nMensenndiendenreiioniuistnwillennpresenterennalsneennmodernetndynamischniebiednieschiktnvoornvestiinisplaatsn
voornbedriivennisnnietnbliinhiermeenzoalsnW.g T.nHelder.nHetnheefneeectnopnbedriivenndieneennplaatsnzoekennnnuneenn
beeldndatnZeelandnisolementnliitnennieennsnelweinheef.n

Denmarketninisndusnafankeliiknvanndendoeliroepndienienwiltnbereikennntoerismenennvestiinisplaatsneennandern
beeldnmaken.n

g TwentenheefninnsamenwerkininmetndenstedennEnschedetnAlmelotnHenielonennBornenieprobeerdneennondernemersn
ierichtniebiedntenworden.nMaarnditnbeeldnvannsamenwerkininkannookninntwiifelnwordennietrokkenndoorndenrivaliteitn
tussennEnschedenennHenielondienbeidennalsnirotenplaatsninnNLnwillennwordenniezien.n

Overnhetnaliemeennieldtnncity-nennreiiomarketninziinnieennkopieënnvanndenwerkeliikheid.n

2.3 Noorm- ee Zuim-Eegeiaem ie rolaei
Innliteratuurnziinnooknzulkenbeeldennvannreiio’sntenvindenninnzowelnnon-fcten(informerennoverndenwerkeliikheid)nenn
fcten(verzonnennwerkeliikheid).nVaaknziinndentweendoornelkaarntenvindenninnboekennofnbepaaldenelementen.n

OvernhetnaliemeennisnhetnbeeldndatnNoord-Enieland:
 Mensennziinnbetrouwbaartnrechtdoorzeetnstuin
 Innhetnnoordennwasnernindustriëleneconomietnsocialismetnlandschapnvannmiinentnfabrieksschoorstenentn
vervuildenkanalennenntroostelozenarbeiderswiikenn
 Sombernlandschapnennirimmiinklimaatnwaarnmensennuitnwillennvluchtenn

OvernhetnaliemeennisnhetnbeeldnvannZuid-Enieland:
 Mensennziinniemakkeliikninndenomianitnbeetienonbetrouwbaartnkomenntenlaatnopnafsprakenn
 Hetnzuidennwasnbeschaafdnennbehoudendensamenlevinitnpitoreskendorpenn

InnboekennwordtnvoliensnPocockndenbeeldennbehoudennennversterktndoornhetnlezen.n

Kader 2.2: Hull – slum of tuinstad?
HetnonderzoeknvannBuriessntoontnaanndatnEnielsennsindsndenindustriëlenrevoluteneennstereotypenbeeldnhebbentn
aanieziennbuitenstaandersnvanndenstadnHullnveelnneiateverndachtennoverndenstadndanndeninwonersnvanndenstad.n

2.4 Kiikee moor eee brii eaar me werkeiiikheim
Gewoonliiknwerdennsociaal-ieoirafennieziennalsnwetenschappersndiendenwerkeliikheidnbeschrevennenneennkopienvan
denwerkeliikheidnmaakten.nZiinonderzochtennnameliiknfeitennvanndenomievininennrapporteerdenndaarover.n
nhiernkwamnmeernkriteknopnnnaïefnrealismenwasnhetneerste.nEennonderzoekernbeeldtnnietndenwerkeliikheidnafn
maarnmaaktnhetnook.nEennieoiraafnselecteertnbepaaldendiniennvanndenwerkeliikheidnennkiiktnmetneennbepaaldenbriln

, naarnziinnomievini.nHetnliitnaannienvoorkennistnbeirippentntheorieënnennschaalniveau’snwelkendiniennienontdektnenn
welkeniennietnziet.nMetnelkenbrilnanderenkennis.n

Feitennziinninndenvisienvannhetnconstructuvismenieennobiectevennatuurieievenstnmaarntotnopnzekerenhooitencreatesn
vanndenonderzoeker.n

Werkeliikheidnsteltnwelnirenzen:
 Sommiienfeitennbliivennwelndeieliiknhetzelfdenafieziennvanndenbriln
 SomsnwordenndenirenzenniecorriieerdtnzoalsninndenGreatnPlainsnwaarneennverkeerdnbeeldnzoridenvoorneenn
verkeerdenwerkwiize.

Pioniersregio’s als ‘empty lands’
Geoirafennziinnzichnmeerniaanninteresserennvoorndenvraainwelkenbeeldennvakienotennhebbenniemaaktnvannreiio’s.n

DenpioniersreiionvannIsaiahnBowmannnwelkeniebiedenninndenwereldninnaanmerkininkunnennkomennvoornvestiinin
vannkolonisten.nHiinschreefneennboeknwaarinnhiindeniebiedennmarkeerdenndenpioneernbelts.n
Denpioneersiebiedennzoudennverschillennmetndenoudereniebiedennnmensennwordennaanietrokkenndien
vernieuwinisiezindtnmoediinennondernemendnziin.nGeenntraditonalensocialenennruimteliikenstructuren.nHiinmaaktn
eennstereotepnbeeldnvanncontrastenntussennpioniersiebiedennennoudereniebieden.n

Bowmannbenadruktndatndeniebiedennleeinziinnennieefnieennaandachtnvoorndeninheemsenvolkerenndienernalnleven.nHii
zeitnhiermeeneiienliikndatndeniebiedennieschiktnziinnvoornblankenkolonisten.nHiinkeekndusnvanuitneennbrilnnaarnden
iebiedennnhiinzainhetnalsnemptynlandsndienwachtennopnkolonisate.n

LaternisndezenbrilndoornRobertnBonenennAndrewnLeakenennPeternHerlihynveranderd.nZiinzaienniuistnwelndeninheemsen
volkeren.nBonenwildendeninheemsenvolkerennmeernautonomiteitnievennenndenanderentweeniavenneennalternateven
kaartnweernwaarndenwoonplaatsennvanndeninheemsenvolkerenntenziennwarennwatndusnieennniemandslandnwasnenn
hielpenndaadwerkeliikndenoorspronkeliikenbewoners.nZiinkekenndusnvanuitneennbrilndatnhetnleefiebiedennwarennvann
inheemsenenniemariinaliseerdenvolken.n

Hetnwasnafankeliiknvannhunnwetenschappeliikenvisiesnennmaatschappeliikenovertuiiiniennennbelanien.n

Het Macedonië van Cvijic
Voornallenreiiostudiesnieldtndenconclusie.nBelaniriiknomntenbeseeennvanuitnwelkenmaatschappeliiken
belanien/overtuiiiniennboekennziinnieschrevennennofnoverhedennbiivnsubsidienieven.nSomsnisnhetnooknonschuldiinen
nietneensnzoverndatnieoirafenndoorhebbenndatnzeneennbepaaldenkantnopnhanien.n
Hoofdstukn3:nWatnisndenioedenreiionalenieoirafeenEénnvraaitnvelenantwoordenn

Inndenloopnvanndentidnziinnernverschillendenopvatniennieweestnovernwatndenioedenreiionalenieoirafenis.nInndentidn
lopennachtereensvoliensndenvoliendenvisies:
 g Traditonelendenkwiizenndenreiionisneennvanndenbuitenwereldnafntenbakenennenninnzekerenmatentenisolerenn
iebied;ndenreiionheefndoornintrareiionalenrelatesneenneiiennkarakter;nirotereniebiedenn(enndenwereldnalsn
ieheel)nziinneennmozaïeknvannreiio’snmetnelkneenneiiennkarakter
 Denreiionalsneenniebiednbinnenneenniroternsysteem;ndenrelatesndienhetn(wereld)systeemnonderhoudtnmetn
denreiionbepalennhaarnkarakter;nveranderinienninndienexternenrelatesnleidenntotnveranderinienninndenreiion
 Denreiionalsnopeenstapelininvannhistorischen‘laien’;nelkenlaainisnievormdndoorndenpositendiendenreiionopn
datnmomentninnamninndeninternatonaleneconomie;ndenalnaanweziienlaiennbeïnvloedennsterknden
moieliikhedennvoorntoekomstienontwikkelinin
 Denreiionwaarninitatevenndiendensamenlevininnemenndenreiionontplooitn(locality)nomndenontwikkelininvann
deneiiennreiionvormntenievenn