Samenvatting Beginselen strafrecht

Beginselen Strafrecht

,Week 1:
Strafrecht (publiekrecht: overheid-burger)
= recht dat zich bezig houdt met bestrafen van mensen die strafbare
feiten hebben gepleegd. Het behandelt wie straf kan krijgen en waarvoor.
In het privaatrecht kunnen burgers elkaar dagvaarden. In het strafrecht
heeft het OM vervolgingsmonopolie. Binnen het strafrechtelijk systeem
kunnen benadeelden aan strafrechter schadevergoeding verzoeken
slachtofer is geen procespartij maar heeft dus wel rechten: kan zich
voegen voor schadevergoeding en heeft recht op spreektijd.


Opbouw WvSr & WvSv
WvSr bestaat uit 3 boeken:
1. Algemene leerstukken, die in beginsel op elk strafbaar feit van
toepassing zijn, zoals schulduitsluitingsgronden.
2. Strafbepalingen voor misdrijven
3. Strafbepalingen voor vertredingen

WvSv bestaat uit 6 boeken:
Boeken 1-3 bevatten de chronologische volgorde van het strafproces
1. Algemene bepalingen: belangrijkste strafbevoegdheden van
opsporingsonderzoek
2. Strafvordering in 1e aanleg: vervolgingsbeslissing OvJ en OTT
3. Rechtsmiddelen: middel om beslissing aan te vechten bij een hogere
instantie



Doelen van strafen
 Vergelding: het kwaad dat iemand heeft aangedaan aan de
samenleving, wordt vergolden door het leed dat de dader wordt
aangedaan dmv straf. Zo wordt duidelijk dat misdaad niet loont en dat
de grens is overschreden.
 Preventie: omdat mensen geen straf willen zullen zij strafopleverend
gedrag zvm proberen te voorkomen en waardoor minder strafbare
feiten worden gepleegd.

,  Generale preventie: de samenleving/potentiële misdadigers
afschrikken
 Speciale preventie: recidive voorkomen



Commuun en bijzonder strafrecht
Commuun strafrecht = strafrecht dat is opgenomen in de wetboeken
(WvSv en WvSr) dit omvat het algemene deel van strafrecht.
Bijzonder strafrecht = strafrecht dat in andere wetten dan het wetboek is
opgenomen, bijzondere strafwetten zijn: wegenverkeerswet, wet wapens
& munitie en Opiumwet

Er zijn ook strafbepalingen die niet in een WIFZ staan (APV  sisverbod).
Art.91 WvSr  de bepalingen van boek I WvSr zijn ook van toepassing op
feiten die strafbaar zijn gesteld in bijzondere strafwetten en lokale
strafwetgeving. Zo moet poging tot misdrijf vastgesteld in Opiumwet
volgens Art. 45 sr worden gekwalifceerd.



Materieel & formeel strafrecht & het sanctierecht
materieel strafrecht: inhoudelijke regels
 Wat is strafbaar?
 Welke strafen kunnen worden opgelegd?
 Wanneer is iemand niet strafbaar?
Een strafbepaling bestaat uit:
 een delictsomschrijving = welke ongewenste gedraging is strafbaar
 een kwalifcatie aanduiding juridische naam van het gedrag (als
schuldig aan…)
 een strafbedreiging  welk soort straf kan worden opgelegd.
Voorbeeld: Artikel 287 WvSr:
Hij die opzettelijk een ander van het leven berooft, wordt, als schuldig
aan doodslag, gestraft met gevangenisstraf van max. vijftien jaren of
geldboete vd vijfde categorie.
Bij strafbepalingen in bijzonder strafrecht is er sprake van een gelaagde
structuur: de DO & strafbedreiging zijn uit elkaar getrokken, waarbij de
Delictsomschrijving vaak niet als een gedraging maar als een verbod is
geformuleerd: Art.2a Opiumwet: het is verboden een middel als bedoeld
in de bij deze wet behorende lijst I binnen of buiten het grondgebied van
Nederland te brengen. Jo Art.10 lid 5  hij die opzettelijk handelt in
strijd met het in Art.2a gegeven verbod, wordt gestraft met een
gevangenisstraf van ten hoogste 12 jaar of een geldboete van de 5e
categorie.
 Bronnen:
 WvSr (belangrijkste)

,  Bijzondere Wetten als Opiumwet, Wegenverkeerswet & Wapens
en Munitie
 Soms inhoud van wettelijke strafbepalingen ingevuld door
rechtspraak

 Materieel Strafrecht bepaalt ook uitbreidingen & beperkingen van
strafbaarheid
 Uitbreiding: Art.45 WvSr  poging tot misdaad
 Beperking: Art.39 WvSr  ontoerekeningsvatbaarheid


Formeel strafrecht: procedure regels (strafprocesrecht/ strafvordering)
Hoofdvraag is welke regels moeten worden gevolgd wanneer een
materiële norm vermoedelijk is overtreden, belangrijkste bron is WvSv
Hierin wordt o.a. Rechten van Verdachten, Dwangmiddelen en
Procedureregels: zaak aanhangig gemaakt bij de Rb door een
dagvaarding OvJ behandelt.
 geheel van regels dat uitvoering van het materiële strafrecht mogelijk
maakt Strafprocesrecht is altijd geregeld bij WIFZ, lagere
regelgeving bepaalt niets
 Doel: het bestrafen van schuldigen volgens een transparant en
eerlijk proces en het voorkomen van onschuldig gestraften



Sanctierecht: voorwaarden om strafen op te leggen of ten uitvoer te
leggen.
 denk aan mag bijv. TBS worden opgelegd?
 Bronnen:
 WvSr : zoals ne bis in idem (Art.68) & voorwaardelijke
invrijheidstelling (Art.15)

Soorten delicten
Misdrijven & overtredingen
Geen inhoudelijk criterium voor onderscheid, afhankelijk van de ernst van
het feit:
 Misdrijven = zwaardere strafbare feiten, staan in Boek 2
 Overtredingen = lichtere strafbare feiten, staan in boek 3
Het onderscheid is om 3 belangrijke redenen van belang:
1. Absolute competentie: Andere rechter bevoegd bij misdrijf dan bij
overtreding  geen toepassing op relatieve competentie: welke
plek?
2. Poging & medeplichtigheid bij overtreding zijn niet strafbaar
3. Veel dwangmiddelen (aftappen) alleen bij verdenking van een
misdrijf.