Pedagogisch didactisch begeleiden H4: Pedagogisch klimaat in de groep
4.1 Positief pedagogisch klimaat
4.1.1 Aansluiten bij basisbehoeften van kinderen
De drie basisbehoeften zijn (Luc Stevens):
Behoefte aan goede relaties;
Behoefte aan competentie;
Behoefte aan autonomie.
Relatie: ‘Ik voel me thuis!’
Je bouwt een goed contact met elk kind op. Dit zorgt ervoor dat alle kinderen
zich veilig en aanvaard voelen.
Competentie: ‘Ik kan het!’
Complimenteren stimuleert kinderen om meer te leren, zich in te zetten en zijn
best te doen.
Autonomie: ‘Ik wil het zelf!’
Kinderen willen zelf beslissen of kiezen. Laat merken dat je erop vertrouwt dat
het zal lukken.
Pedagogisch-didactisch handelen en basisbehoeften
De drie basisbehoeften kun je koppelen aan drie aspecten van handelen van de
leerkracht:
Interactie in de klas;
De instructie;
De klassenorganisatie.
Relatie Competentie Autonomie
Interactie Kinderen Kinderen helpen Kinderen de
persoonlijk reflecteren. ruimte geven
ontmoeten. initiatieven de
honoreren.
Begeleiden bij Ondersteuning Uitgaan van Zelf laten doen
ontwikkeling geven die veilig is mogelijkheden en wat ze kunnen,
voor kinderen. talenten. ruimte voor eigen
keuzes.
Organisatie Ontmoetingstijd Uitdagende materialen Actieve rol voor
leefomgeving creëren met en en activiteiten kinderen bij
tussen de passend bij inrichting
kinderen. ontwikkelingsbehoefte. leefomgeving en
activiteiten.
, 4.1.2 Invloeden op pedagogisch klimaat
Visie van een school
De visie van een school bepaalt het pedagogisch klimaat door hun ideeën
over hoe kinderen leren, wat kinderen moeten leren, de rol van de leerkracht
en van welke waarden en normen de school uitgaat.
Gebouw en inrichting
In een zonnig, licht gebouw dat ruim is opgezet met meer multifunctionele
ruimten zal een kind zich snel op zijn gemak voelen. Eigen werk van kinderen
aan de muren geeft hun het gevoel dat het hún school is.
Groepsleerkracht
De groepsleerkracht bepaalt voor een groot deel of kinderen lekker in hun vel
zitten en goed presteren.
Team
Een team dat goed functioneert schept duidelijkheid binnen de school en
garandeert een doorlopende lijn in de opeenvolgende groepen.
School- en groepsgrootte
Op een grote school zijn meer afspraken nodig, waar minder gemakkelijk van
af kan worden geweken dan op een kleine school, waar je zaken eerder
informeel kunt regelen.
Kinderen
Alle kinderen brengen hun eigen achtergrond mee.
Activiteiten
Het schept een speciale sfeer om aan een project te werken met de kinderen.
Je hebt op die momenten een ander contact dan tijdens de rekenles.
4.2 Pedagogisch handelen
4.2.1 Opvoeden
‘Paidagogein’ is het Griekse woord voor ‘het leiden van kinderen’.
Kinderen worden niet vanzelf volwassen, ze hebben andere mensen nodig om
zich als mens te ontwikkelen.
Er bestaan verschillende opvattingen over hoe dit proces verloopt:
- Martinus Jan Langeveld: zelfverantwoordelijke zelfbepaling
- Micha de Winter: democratische burgers
- Carl Rogers en Abraham Maslow: zelfrealisatie en zelfontplooiing
4.1 Positief pedagogisch klimaat
4.1.1 Aansluiten bij basisbehoeften van kinderen
De drie basisbehoeften zijn (Luc Stevens):
Behoefte aan goede relaties;
Behoefte aan competentie;
Behoefte aan autonomie.
Relatie: ‘Ik voel me thuis!’
Je bouwt een goed contact met elk kind op. Dit zorgt ervoor dat alle kinderen
zich veilig en aanvaard voelen.
Competentie: ‘Ik kan het!’
Complimenteren stimuleert kinderen om meer te leren, zich in te zetten en zijn
best te doen.
Autonomie: ‘Ik wil het zelf!’
Kinderen willen zelf beslissen of kiezen. Laat merken dat je erop vertrouwt dat
het zal lukken.
Pedagogisch-didactisch handelen en basisbehoeften
De drie basisbehoeften kun je koppelen aan drie aspecten van handelen van de
leerkracht:
Interactie in de klas;
De instructie;
De klassenorganisatie.
Relatie Competentie Autonomie
Interactie Kinderen Kinderen helpen Kinderen de
persoonlijk reflecteren. ruimte geven
ontmoeten. initiatieven de
honoreren.
Begeleiden bij Ondersteuning Uitgaan van Zelf laten doen
ontwikkeling geven die veilig is mogelijkheden en wat ze kunnen,
voor kinderen. talenten. ruimte voor eigen
keuzes.
Organisatie Ontmoetingstijd Uitdagende materialen Actieve rol voor
leefomgeving creëren met en en activiteiten kinderen bij
tussen de passend bij inrichting
kinderen. ontwikkelingsbehoefte. leefomgeving en
activiteiten.
, 4.1.2 Invloeden op pedagogisch klimaat
Visie van een school
De visie van een school bepaalt het pedagogisch klimaat door hun ideeën
over hoe kinderen leren, wat kinderen moeten leren, de rol van de leerkracht
en van welke waarden en normen de school uitgaat.
Gebouw en inrichting
In een zonnig, licht gebouw dat ruim is opgezet met meer multifunctionele
ruimten zal een kind zich snel op zijn gemak voelen. Eigen werk van kinderen
aan de muren geeft hun het gevoel dat het hún school is.
Groepsleerkracht
De groepsleerkracht bepaalt voor een groot deel of kinderen lekker in hun vel
zitten en goed presteren.
Team
Een team dat goed functioneert schept duidelijkheid binnen de school en
garandeert een doorlopende lijn in de opeenvolgende groepen.
School- en groepsgrootte
Op een grote school zijn meer afspraken nodig, waar minder gemakkelijk van
af kan worden geweken dan op een kleine school, waar je zaken eerder
informeel kunt regelen.
Kinderen
Alle kinderen brengen hun eigen achtergrond mee.
Activiteiten
Het schept een speciale sfeer om aan een project te werken met de kinderen.
Je hebt op die momenten een ander contact dan tijdens de rekenles.
4.2 Pedagogisch handelen
4.2.1 Opvoeden
‘Paidagogein’ is het Griekse woord voor ‘het leiden van kinderen’.
Kinderen worden niet vanzelf volwassen, ze hebben andere mensen nodig om
zich als mens te ontwikkelen.
Er bestaan verschillende opvattingen over hoe dit proces verloopt:
- Martinus Jan Langeveld: zelfverantwoordelijke zelfbepaling
- Micha de Winter: democratische burgers
- Carl Rogers en Abraham Maslow: zelfrealisatie en zelfontplooiing
