Verzekeringsrecht
Hoorcollege 1 Verzekeren, verzekeringen en betrokkenen
Verzekeren = risico-overdacht feitelijk risico blijft bij verzekeringnemer, maar financiële
gaat over naar verzekeraar.
Risico = kans op bepaald gevolg door verwezenlijking van onzeker feit.
Premie = schadefrequentie x gemiddeld schadebedrag (zie voorbeeld)
Bij premie loop je tegen 2 onderwerpen aan:
- Moreel risico: je gaat minder voorzichtig handelen, want bent toch verzekerd.
Prikkels vanuit verzekeraar: eigen risico, no claim korting, uitsluitingen, etc.
- Antiselectie/averechtse selectie: vooral mensen met slechte risico’s zullen zich gaan
verzekeren en daarom maakt verzekering een selectie; groepen maken.
Nieuw verzekeringsrecht, omdat:
- Vertrouwensbeginsel
- Consumentenbescherming
Art. 7:925 BW: verzekeringsovereenkomst
- 2 contractspartijen: verzekeraar en verzekeringnemer
- Wederkerige overeenkomst met contractsvrijheid
Soorten verzekeringen
Art. 7:944 BW: schadeverzekering
Art. 7:964 BW: sommenverzekeringen
- Art. 7:975 BW: levensverzekering
Indemniteitsbeginsel (7:944 en 7:960 BW): ten gevolge van een verzekeringsuitkering mag je
niet in een voordeligere positie raken. Mag alleen schadeloos gesteld worden
= dwingend recht
Echter geldt het indemniteitsbeginsel niet bij de levensverzekering, omdat daarbij van te
voren een bedrag kan worden afgesproken en dit bedrag mag soms zelfs meer zijn.
Betrokkenen bij een verzekering
- Verzekeraar
- Verzekeringnemer
- Tussenpersoon: bemiddelt, adviseert tussen verzekeraar en verzekeringnemer
o Zelfstandige tussenpersoon: wordt ingesteld door de verzekeringnemer op
basis van een overeenkomst van opdracht 7:400 BW. Risico komt dus voor
verzekeringnemer.
o Gebonden tussenpersoon: door arbeidsovereenkomst tussen verzekeraar en
tussenpersoon. Risico voor verzekeraar
- Makelaar: tussenpersoon die actief is op de assurantiebeurs
- Gevolmachtigde
Geschilbeslechting
Privaatrechtelijk:
- Burgerlijke rechter
, - Klachteninstituut Financiële Dienstverlening (Kifid): inhoudelijke klachten tegen
financiële dienstverlening. Snel, goedkoop en geen advocaat nodig
o Ombudsman
o Geschillencommissie
o Commissie van Beroep
- Tuchtraad Financiële dienstverlening: geen beoordeling inhoudelijk geschil, maar
handelen van de verzekeraar.
Bestuursrechtelijk:
- AFM en DNB
MAAR!
Consumentenverzekerde naar tuchtraad door eerst naar Kifid te gaan, anders niet. Zakelijke
verzekerde kunnen wel direct naar de tuchtraad.
, Hoorcollege 2 Verzwijging/mededelingsplicht bij aangaan overeenkomst
Art. 7:928 BW: Mededelingsplicht verzekeringnemer aan verzekeraar
- Ten aanzien van relevante feiten
- Lid 2: ook van medeverzekerde derde lid HR RVS/Van Scharenburg
Omvang mededelingsplicht
Hoofdregel = spontane mededelingsplicht; alles mee te delen wat van belang is voor
verzekeraar, tenzij aanvraagformulier wordt gebruikt.
- Gelden alleen die vragen
- Anders voorlopige dekking
De mededelingsplicht verzekerde kent 4 materiële vereisten:
1. Kennisvereiste art. 7:928 lid 1 BW
Alle feiten die hij kent of behoorde te kennen HR Maarnse Broodbezorger
2. Relevantievereiste art. 7:928 lid 4 BW
Je moet feiten mededelen die eventueel tot een ongunstigere beslissing leiden
3. Kenbaarheidsvereiste art. 7:928 lid 1 BW
Moet kenbaar zijn voor verzekeringnemer dat het relevant is voor verzekeraar HR
Aegon/BMA
4. Verschoonbaarheidsvereiste art. 7:928 lid 4 BW
Geen mededeling van feiten die de verzekeraar hoort te kennen
HR RVS/Van Scharenburg: tussenpersoon van verzekering wist dat vrouw leukemie
had en heeft dit niet doorgegeven. Wanneer tussenpersoon het weet, weet
verzekeraar het ook.
Verschoonbaarheidsvereiste art. 7:928 lid 6 BW
Indien de verzekeraar gebruik maakt van vragenlijst, kan hij zich niet beroepen op het
feit dat vragen niet zijn beantwoord of feiten waarnaar niet was gevraagd niet zijn
medegedeeld, en evenmin dat een in algemene termen vervatte vraag onvolledig is.
o Niet beantwoord: onderzoeksplicht
HR Baris/Biezenkamp: als je als partij een contract sluit ben je in redelijkheid
gehouden onderzoek te doen. Als je dat laat zitten heb je pech.
o HR Huls/NLP: indien verzekeraar gelegenheid heeft gehad feiten of
omstandigheden te achterhalen, maar van mogelijkheid geen gebruik heeft
gemaakt, kan de niet-nakoming van de mededelingsplicht de
verzekeringnemer ten aanzien van deze feiten niet worden tegengeworpen.
o HR Aegon/BMA: algemene slotvraag “heeft u verder nog feiten en
omstandigheden mee te delen…” geen mededelingsplicht. Dan hadden ze het
maar specifiek moeten vragen, tenzij opzet tot misleiding.
Strafrechtelijk verleden art. 7:928 lid 5 BW
Alleen voor zover ze zijn voorgevallen binnen de 8 jaren die aan sluiten overeenkomst vooraf
zijn gegaan en de verzekeraar hierover een uitdrukkelijke vraag heeft gesteld in niet voor
misverstand vatbare termen.
Gevolgen niet nakomen van mededelingsplicht
Art. 7:929 lid 1 BW: meldingsplicht verzekeraar binnen 2 maanden na ontdekking onder
vermelding van de mogelijke gevolgen.
Hoorcollege 1 Verzekeren, verzekeringen en betrokkenen
Verzekeren = risico-overdacht feitelijk risico blijft bij verzekeringnemer, maar financiële
gaat over naar verzekeraar.
Risico = kans op bepaald gevolg door verwezenlijking van onzeker feit.
Premie = schadefrequentie x gemiddeld schadebedrag (zie voorbeeld)
Bij premie loop je tegen 2 onderwerpen aan:
- Moreel risico: je gaat minder voorzichtig handelen, want bent toch verzekerd.
Prikkels vanuit verzekeraar: eigen risico, no claim korting, uitsluitingen, etc.
- Antiselectie/averechtse selectie: vooral mensen met slechte risico’s zullen zich gaan
verzekeren en daarom maakt verzekering een selectie; groepen maken.
Nieuw verzekeringsrecht, omdat:
- Vertrouwensbeginsel
- Consumentenbescherming
Art. 7:925 BW: verzekeringsovereenkomst
- 2 contractspartijen: verzekeraar en verzekeringnemer
- Wederkerige overeenkomst met contractsvrijheid
Soorten verzekeringen
Art. 7:944 BW: schadeverzekering
Art. 7:964 BW: sommenverzekeringen
- Art. 7:975 BW: levensverzekering
Indemniteitsbeginsel (7:944 en 7:960 BW): ten gevolge van een verzekeringsuitkering mag je
niet in een voordeligere positie raken. Mag alleen schadeloos gesteld worden
= dwingend recht
Echter geldt het indemniteitsbeginsel niet bij de levensverzekering, omdat daarbij van te
voren een bedrag kan worden afgesproken en dit bedrag mag soms zelfs meer zijn.
Betrokkenen bij een verzekering
- Verzekeraar
- Verzekeringnemer
- Tussenpersoon: bemiddelt, adviseert tussen verzekeraar en verzekeringnemer
o Zelfstandige tussenpersoon: wordt ingesteld door de verzekeringnemer op
basis van een overeenkomst van opdracht 7:400 BW. Risico komt dus voor
verzekeringnemer.
o Gebonden tussenpersoon: door arbeidsovereenkomst tussen verzekeraar en
tussenpersoon. Risico voor verzekeraar
- Makelaar: tussenpersoon die actief is op de assurantiebeurs
- Gevolmachtigde
Geschilbeslechting
Privaatrechtelijk:
- Burgerlijke rechter
, - Klachteninstituut Financiële Dienstverlening (Kifid): inhoudelijke klachten tegen
financiële dienstverlening. Snel, goedkoop en geen advocaat nodig
o Ombudsman
o Geschillencommissie
o Commissie van Beroep
- Tuchtraad Financiële dienstverlening: geen beoordeling inhoudelijk geschil, maar
handelen van de verzekeraar.
Bestuursrechtelijk:
- AFM en DNB
MAAR!
Consumentenverzekerde naar tuchtraad door eerst naar Kifid te gaan, anders niet. Zakelijke
verzekerde kunnen wel direct naar de tuchtraad.
, Hoorcollege 2 Verzwijging/mededelingsplicht bij aangaan overeenkomst
Art. 7:928 BW: Mededelingsplicht verzekeringnemer aan verzekeraar
- Ten aanzien van relevante feiten
- Lid 2: ook van medeverzekerde derde lid HR RVS/Van Scharenburg
Omvang mededelingsplicht
Hoofdregel = spontane mededelingsplicht; alles mee te delen wat van belang is voor
verzekeraar, tenzij aanvraagformulier wordt gebruikt.
- Gelden alleen die vragen
- Anders voorlopige dekking
De mededelingsplicht verzekerde kent 4 materiële vereisten:
1. Kennisvereiste art. 7:928 lid 1 BW
Alle feiten die hij kent of behoorde te kennen HR Maarnse Broodbezorger
2. Relevantievereiste art. 7:928 lid 4 BW
Je moet feiten mededelen die eventueel tot een ongunstigere beslissing leiden
3. Kenbaarheidsvereiste art. 7:928 lid 1 BW
Moet kenbaar zijn voor verzekeringnemer dat het relevant is voor verzekeraar HR
Aegon/BMA
4. Verschoonbaarheidsvereiste art. 7:928 lid 4 BW
Geen mededeling van feiten die de verzekeraar hoort te kennen
HR RVS/Van Scharenburg: tussenpersoon van verzekering wist dat vrouw leukemie
had en heeft dit niet doorgegeven. Wanneer tussenpersoon het weet, weet
verzekeraar het ook.
Verschoonbaarheidsvereiste art. 7:928 lid 6 BW
Indien de verzekeraar gebruik maakt van vragenlijst, kan hij zich niet beroepen op het
feit dat vragen niet zijn beantwoord of feiten waarnaar niet was gevraagd niet zijn
medegedeeld, en evenmin dat een in algemene termen vervatte vraag onvolledig is.
o Niet beantwoord: onderzoeksplicht
HR Baris/Biezenkamp: als je als partij een contract sluit ben je in redelijkheid
gehouden onderzoek te doen. Als je dat laat zitten heb je pech.
o HR Huls/NLP: indien verzekeraar gelegenheid heeft gehad feiten of
omstandigheden te achterhalen, maar van mogelijkheid geen gebruik heeft
gemaakt, kan de niet-nakoming van de mededelingsplicht de
verzekeringnemer ten aanzien van deze feiten niet worden tegengeworpen.
o HR Aegon/BMA: algemene slotvraag “heeft u verder nog feiten en
omstandigheden mee te delen…” geen mededelingsplicht. Dan hadden ze het
maar specifiek moeten vragen, tenzij opzet tot misleiding.
Strafrechtelijk verleden art. 7:928 lid 5 BW
Alleen voor zover ze zijn voorgevallen binnen de 8 jaren die aan sluiten overeenkomst vooraf
zijn gegaan en de verzekeraar hierover een uitdrukkelijke vraag heeft gesteld in niet voor
misverstand vatbare termen.
Gevolgen niet nakomen van mededelingsplicht
Art. 7:929 lid 1 BW: meldingsplicht verzekeraar binnen 2 maanden na ontdekking onder
vermelding van de mogelijke gevolgen.
