Complexe cognitie
1
,Inhoudsopgave
Taak 1: Otsukaresama deshita (WEIRD) ........................................................................................................... 4
1. Hoe bepalen cultuurverschillen het gedrag van mensen? ........................................................................ 4
2. Hoe is de breinactiviteit verschillend tussen culturen? ............................................................................. 8
3. Wat is de invloed van de culturele verschillen binnen nurture en nature op cognitie? .......................... 10
Taak 2: Boxed-in: Essentials (Strange Fruit) .................................................................................................... 14
1. Hoe categoriseren we voorwerpen? (Similarity based categorisation) .................................................. 14
2. Wat is de link tussen cognitie en categorisatie? ..................................................................................... 18
3. Wat houdt essentialisme in? ................................................................................................................... 19
4. Wat houdt het basic level effect in?........................................................................................................ 19
5. Wat houdt theory/explanation-based categorization in? ...................................................................... 20
Taak 3: Out of the box: Aha ............................................................................................................................ 23
1. Wat zijn verschillende strategieën voor probleemoplossing? ................................................................. 23
2. Wat houdt de problem space theory in? ................................................................................................. 27
3. Hoe krijg je inzicht en wat is het? ........................................................................................................... 30
4. Wat is analogie en creativiteit? .............................................................................................................. 33
5. Artikelen .................................................................................................................................................. 35
Taak 4: the sleep of reason produces monsters .............................................................................................. 42
1. Hypothese testen/inductief redeneren ................................................................................................... 42
2. Deductief redeneren ............................................................................................................................... 45
3. Theorieën van deductief redeneren ........................................................................................................ 48
4. Breinsystemen in redeneren ................................................................................................................... 53
5. Informele redenering .............................................................................................................................. 54
6. Zijn mensen rationeel? ............................................................................................................................ 57
7. Artikelen .................................................................................................................................................. 59
Lecture 2: decision making en voeding ........................................................................................................... 62
Taak 5: The emotional tail wags the rational dog ........................................................................................... 63
1. Judgement research ................................................................................................................................ 63
2. Theorieën van oordeel/judgement ......................................................................................................... 67
3. Keuzes maken onder risico ...................................................................................................................... 70
4. Besluitvorming: sociale en emotionele factoren ..................................................................................... 73
5. Toegepaste en complexe besluitvorming ................................................................................................ 74
6. Artikelen .................................................................................................................................................. 78
Taak 6: Gut-wrenching ................................................................................................................................... 81
1. Affect en cognitie: judgement en decision making (boek) ...................................................................... 81
2. Beyond WEIRD Morality (Haidt) ............................................................................................................. 83
2
, 3. What are moral dilemma’s that professional psychologists face in 2021? ............................................ 85
4. Artikelen .................................................................................................................................................. 85
Taak 7: Quid pro quo (the art of the deal) ...................................................................................................... 94
1. Rationele beslissingen nemen tijdens onderhandelingen (boek Bazerman & Moore) ............................ 94
2. Lecture .................................................................................................................................................. 100
3. Mijn artikelen ........................................................................................................................................ 102
4. Artikelen presentatie............................................................................................................................. 105
5. Overige artikelen ................................................................................................................................... 106
Taak 8: cooperation ..................................................................................................................................... 109
1. Chapter 14 Cooperation and coordination (Hardman, Judgment and Decision-making) ..................... 109
2. Morality, religion and justice (Heine, Culture and fairness) .................................................................. 115
3. Eigen artikelen ...................................................................................................................................... 117
4. Artikel presentatie ................................................................................................................................ 124
5. Andere artikelen.................................................................................................................................... 125
Taak 9: Common ground .............................................................................................................................. 127
1. Chapter 10, pp.461-462, 478-487, 490-498 (Eysenck) .......................................................................... 127
2. Chapter 7, Cognition and Perception, pp. 382-397 (Heine) .................................................................. 137
3. Eigen artikelen ...................................................................................................................................... 147
4. Artikel presentatie ................................................................................................................................ 150
5. Andere artikelen.................................................................................................................................... 151
3
, Taak 1: Otsukaresama deshita (WEIRD)
1. Hoe bepalen cultuurverschillen het gedrag van mensen?
- Westerlingen
- Als ze zichzelf moeten beschrijven hebben ze meer de neiging om over hun
persoonlijkheidskenmerken en attitudes te vertellen dan Japanners.
- Ze hebben de neiging hun onderscheidend vermogen te overschatten en de voorkeur
te geven aan uniekheid in zichzelf en in hun bezittingen.
- In een studie kregen Koreanen en Amerikanen de keuze uit verschillende gekleurde
pennen om cadeau te doen. Amerikanen kozen de zeldzaamste kleur, terwijl
Koreanen de meest voorkomende kleur kozen.
- Cognitieve verschillen westerlingen v.s. Oost-Aziaten
De manier waarop Verschillen in Verschillen in
ze causale categorisatie categorisatie 2
attributies en
voorspellingen
doen
Westerlingen Logica Regels Gedeelde
taxonomische
labels
Oost-Aziaten Dialectische Familiegelijkenis Relaties
principes
- Dialectiek = een redeneervorm die gebruik maakt van tegenstellingen om naar
waarheid proberen te zoeken.
- Taxonomie = het indelen van individuen of objecten in groepen.
- Cognitieve verschillen
- Causale attributie en voorspellingen
- Westerlingen zijn eerder geneigd om moorden en sportevenementen te verklaren
door respectievelijk een beroep te doen op veronderstelde eigenschappen,
capaciteiten of andere kenmerken van het individu. Terwijl Oost-Aziatische burgers
eerder geneigd zijn dezelfde gebeurtenissen te verklaren met verwijzing naar
contextuele factoren, inclusief historische.
- Oost-Aziatische deelnemers zijn eerder geneigd het gedrag van de individuele vis te
zien als veroorzaakt door externe factoren, namelijk de andere vissen, dan
Westerlingen, die zijn eerder geneigd waren om het gedrag te zien als veroorzaakt
door factoren die intern zijn bij de individuele vis.
- Logica versus dialectiek
- Aziaten voelen zich meer op hun gemak met schijnbare tegenstrijdigheden dan
Westerlingen. Ze toonden aan dat Aziatische deelnemers een grotere voorkeur
hadden voor spreekwoorden die een schijnbare tegenstrijdigheid bevatten (‘te
bescheiden is half trots’) dan Westerse deelnemers.
- Aziaten waren eerder geneigd ‘middenweg’-oplossingen voor inter- en
intrapersoonlijke conflicten voor te stellen dan westerlingen, die het noodzakelijk
leken te vinden dat de ene of de andere kant gelijk moest hebben.
4
1
,Inhoudsopgave
Taak 1: Otsukaresama deshita (WEIRD) ........................................................................................................... 4
1. Hoe bepalen cultuurverschillen het gedrag van mensen? ........................................................................ 4
2. Hoe is de breinactiviteit verschillend tussen culturen? ............................................................................. 8
3. Wat is de invloed van de culturele verschillen binnen nurture en nature op cognitie? .......................... 10
Taak 2: Boxed-in: Essentials (Strange Fruit) .................................................................................................... 14
1. Hoe categoriseren we voorwerpen? (Similarity based categorisation) .................................................. 14
2. Wat is de link tussen cognitie en categorisatie? ..................................................................................... 18
3. Wat houdt essentialisme in? ................................................................................................................... 19
4. Wat houdt het basic level effect in?........................................................................................................ 19
5. Wat houdt theory/explanation-based categorization in? ...................................................................... 20
Taak 3: Out of the box: Aha ............................................................................................................................ 23
1. Wat zijn verschillende strategieën voor probleemoplossing? ................................................................. 23
2. Wat houdt de problem space theory in? ................................................................................................. 27
3. Hoe krijg je inzicht en wat is het? ........................................................................................................... 30
4. Wat is analogie en creativiteit? .............................................................................................................. 33
5. Artikelen .................................................................................................................................................. 35
Taak 4: the sleep of reason produces monsters .............................................................................................. 42
1. Hypothese testen/inductief redeneren ................................................................................................... 42
2. Deductief redeneren ............................................................................................................................... 45
3. Theorieën van deductief redeneren ........................................................................................................ 48
4. Breinsystemen in redeneren ................................................................................................................... 53
5. Informele redenering .............................................................................................................................. 54
6. Zijn mensen rationeel? ............................................................................................................................ 57
7. Artikelen .................................................................................................................................................. 59
Lecture 2: decision making en voeding ........................................................................................................... 62
Taak 5: The emotional tail wags the rational dog ........................................................................................... 63
1. Judgement research ................................................................................................................................ 63
2. Theorieën van oordeel/judgement ......................................................................................................... 67
3. Keuzes maken onder risico ...................................................................................................................... 70
4. Besluitvorming: sociale en emotionele factoren ..................................................................................... 73
5. Toegepaste en complexe besluitvorming ................................................................................................ 74
6. Artikelen .................................................................................................................................................. 78
Taak 6: Gut-wrenching ................................................................................................................................... 81
1. Affect en cognitie: judgement en decision making (boek) ...................................................................... 81
2. Beyond WEIRD Morality (Haidt) ............................................................................................................. 83
2
, 3. What are moral dilemma’s that professional psychologists face in 2021? ............................................ 85
4. Artikelen .................................................................................................................................................. 85
Taak 7: Quid pro quo (the art of the deal) ...................................................................................................... 94
1. Rationele beslissingen nemen tijdens onderhandelingen (boek Bazerman & Moore) ............................ 94
2. Lecture .................................................................................................................................................. 100
3. Mijn artikelen ........................................................................................................................................ 102
4. Artikelen presentatie............................................................................................................................. 105
5. Overige artikelen ................................................................................................................................... 106
Taak 8: cooperation ..................................................................................................................................... 109
1. Chapter 14 Cooperation and coordination (Hardman, Judgment and Decision-making) ..................... 109
2. Morality, religion and justice (Heine, Culture and fairness) .................................................................. 115
3. Eigen artikelen ...................................................................................................................................... 117
4. Artikel presentatie ................................................................................................................................ 124
5. Andere artikelen.................................................................................................................................... 125
Taak 9: Common ground .............................................................................................................................. 127
1. Chapter 10, pp.461-462, 478-487, 490-498 (Eysenck) .......................................................................... 127
2. Chapter 7, Cognition and Perception, pp. 382-397 (Heine) .................................................................. 137
3. Eigen artikelen ...................................................................................................................................... 147
4. Artikel presentatie ................................................................................................................................ 150
5. Andere artikelen.................................................................................................................................... 151
3
, Taak 1: Otsukaresama deshita (WEIRD)
1. Hoe bepalen cultuurverschillen het gedrag van mensen?
- Westerlingen
- Als ze zichzelf moeten beschrijven hebben ze meer de neiging om over hun
persoonlijkheidskenmerken en attitudes te vertellen dan Japanners.
- Ze hebben de neiging hun onderscheidend vermogen te overschatten en de voorkeur
te geven aan uniekheid in zichzelf en in hun bezittingen.
- In een studie kregen Koreanen en Amerikanen de keuze uit verschillende gekleurde
pennen om cadeau te doen. Amerikanen kozen de zeldzaamste kleur, terwijl
Koreanen de meest voorkomende kleur kozen.
- Cognitieve verschillen westerlingen v.s. Oost-Aziaten
De manier waarop Verschillen in Verschillen in
ze causale categorisatie categorisatie 2
attributies en
voorspellingen
doen
Westerlingen Logica Regels Gedeelde
taxonomische
labels
Oost-Aziaten Dialectische Familiegelijkenis Relaties
principes
- Dialectiek = een redeneervorm die gebruik maakt van tegenstellingen om naar
waarheid proberen te zoeken.
- Taxonomie = het indelen van individuen of objecten in groepen.
- Cognitieve verschillen
- Causale attributie en voorspellingen
- Westerlingen zijn eerder geneigd om moorden en sportevenementen te verklaren
door respectievelijk een beroep te doen op veronderstelde eigenschappen,
capaciteiten of andere kenmerken van het individu. Terwijl Oost-Aziatische burgers
eerder geneigd zijn dezelfde gebeurtenissen te verklaren met verwijzing naar
contextuele factoren, inclusief historische.
- Oost-Aziatische deelnemers zijn eerder geneigd het gedrag van de individuele vis te
zien als veroorzaakt door externe factoren, namelijk de andere vissen, dan
Westerlingen, die zijn eerder geneigd waren om het gedrag te zien als veroorzaakt
door factoren die intern zijn bij de individuele vis.
- Logica versus dialectiek
- Aziaten voelen zich meer op hun gemak met schijnbare tegenstrijdigheden dan
Westerlingen. Ze toonden aan dat Aziatische deelnemers een grotere voorkeur
hadden voor spreekwoorden die een schijnbare tegenstrijdigheid bevatten (‘te
bescheiden is half trots’) dan Westerse deelnemers.
- Aziaten waren eerder geneigd ‘middenweg’-oplossingen voor inter- en
intrapersoonlijke conflicten voor te stellen dan westerlingen, die het noodzakelijk
leken te vinden dat de ene of de andere kant gelijk moest hebben.
4
