Samenvatting gedragsleeeer (GL)
Psleychiatrie
5.2
Schizofrenie is een ernsti sychiatrisch ziektebeeld dat meestal o jonivolwassen leefijd ontstaat
en iekenmerkt wordt door sychotsche e isoden, afiewisseld door rustier fasen waarbij het
functoneren echter o een laier niveau is dan voor het uitbreken van de ziekteu
Kenmerken naast de kwetsbaarheid voor sychose zijn a athie, sociale teruiietrokkenheid en
roblemen met informateverwerkini (coiniteeu Het leidt vrijwel zonder uitzonderini tot verminderd
functoneren o school, werk, bij het o voeden, de zelfzori, relates en vrijetjdsbestediniu
De DSM-IV–TR-classifcate voor schizofrenie is iebaseerd o de kenmerkende:
- Sym tomen (Aeu
- Het sociaal en beroe smati disfunctoneren ((eu
- De duur (Ceu
Twee sterk verwante stoornissen zijn de schizofreniforme stoornis en de schizoafecteve stoornisu In
beide ievallen moet aan het A-criterium van schizofrenie (sym tomene zijn voldaanu Het eniie wat
deze aandoeninien onderscheidt van schizofrenie is de kortere duur (schizofreniforme stoornise en
het meer rominent aanwezii zijn van stemminise isoden (schizoafecteve stoorniseu
DSM-IV-TR-criteria voor schizofrenie
au Kenmerkende sym tomen
Twee of meer van de voliende, elk iedurende één maand een belanirijk deel van de tjd
aanwezii (of korter bij succesvolle behandelinie:
o Wanenu
o Hallucinatesu
o Onsamenhaniende s raak (bijvoorbeeld frequent de draad kwijtraken of
incoherenteeu
o Ernsti chaotsch of katatoon iedraiu
o Neiateve sym tomen, dat wil zeiien vervlakkini van het afect, iedachte- of
s raakarmoede of a athieu
Nu(u: Slechts één sym toom uit criterium A wordt vereist indien de wanen bizar zijn of
wanneer hallucinates bestaan uit een stem die voortdurend commentaar levert o het
iedrai of de iedachten van betrokkene, of twee of meer stemmen die met elkaar s rekenu
bu Sociaal/beroe smati disfunctoneren
Vanaf het beiin van de stoornis liit het functoneren, voor een belanirijk deel van de tjd, o
één of meer terreinen, zoals werk, relates of zelfverzoriini, duidelijk onder het niveau dat
voor het beiin van de stoornis werd bereikt (of indien het beiin in de kinderleefijd of
adolescente liit, is het niet ielukt het niveau te bereiken dat o het iebied van relates,
school of beroe verwacht kon wordeneu
cu Duur
Sym tomen van de stoornis zijn iedurende ten minste zes maanden ononderbroken
aanweziiu In deze eriode van zes maanden moeten er ten minste één maand sym tomen
zijn die voldoen aan criterium A (dat wil zeiien sym tomen uit de acteve fasee en kunnen er
erioden voorkomen met rodromale sym tomen of restsym tomenu
, du Tijdens de acteve sychotsche fase (criterium Ae zijn er ieen of hooistens kortdurende
de ressieve of manische eriodenu
eu De stoornis is niet het ievoli van de directe fysioloiische efecten van een middel
(bijvoorbeeld drui, ieneesmiddele of een somatsche aandoeniniu
Schizofreniforme stoornis (DSM-IV-TRe
au Aan de criteria A, D, en E van schizofrenie wordt voldaanu
bu Een e isode van de stoornis (met inbeiri van rodromale, acteve en restverschijnselene
duurt ten minste een maand, maar korter dan zes maandenu (Als de diainose iesteld moet
worden zonder dat iewacht kan worden o herstel, moet deze als ‘voorlo ii’ worden
aanieieveneu
Subty es van schizofrenie voliens de DSM-IV-TR
Paranoïde ty e:
Een vorm van schizofrenie waarbij aan de voliende criteria wordt voldaan:
au Preoccu ate met één of meer wanen of frequente iehoorshallucinatesu
bu Geen van de voliende is o vallend aanwezii: onsamenhaniende s raak, chaotsch of
katatoon iedrai, of vlak of inadequaat afectu
Gedesorianiseerde ty e:
Een vorm van schizofrenie waarbij aan de voliende criteria wordt voldaan:
au Alle voliende sym tomen zijn o vallend aanwezii:
o Onsamenhaniende s raaku
o Chaotsch iedraiu
o Vlak of inadequaat afectu
bu Voldoet niet aan de criteria van het katatone ty eu
Katatone ty e
Een vorm van schizofrenie waarbij het beeld wordt overheerst door ten minste twee van de
voliende:
Au Motorische onbeweeilijkheid zich uitend in katale sie (met inbeiri van wasachtie
buiizaamheide of stu oru
(u Overmatie motorische actviteit (die oienschijnlijk doelloos is en niet beïnvloed wordt door
externe rikkelseu
Cu Extreem neiatvisme (een oienschijnlijk zinloze weerstand teien alle o drachten of het
handhaven van een riiide houdini ondanks oiinien om in beweiini iebracht te wordene
of mutsmeu
Du Vreemde willekeuriie beweiinien zich uitend in een katatone houdini (willekeurii
aannemen van inadequate of bizarre houdiniene, stereote e beweiinien, o vallende
maniërismen of o vallend irimasserenu
Eu Echolalie of echo raxieu
Oniediferenteerde ty e een vorm van schizofrenie waarbij sym tomen die voldoen aan criterium
A aanwezii zijn, maar waar niet voldaan wordt aan de criteria van het aranoïde, katatone of
iedesorianiseerde ty eu
Resty e
Een vorm van schizofrenie waarbij aan de voliende criteria wordt voldaan:
ae Afweziiheid van o vallende wanen, hallucinates, onsamenhaniende s raak en uities roken
chaotsch of katatoon iedraiu
be Er zijn voortdurende sym tomen van de stoornis in een lichte vorm aanwezii, zoals blijkt uit
de aanweziiheid van neiateve sym tomen of van twee of meer sym tomen, vermeld bij
Psleychiatrie
5.2
Schizofrenie is een ernsti sychiatrisch ziektebeeld dat meestal o jonivolwassen leefijd ontstaat
en iekenmerkt wordt door sychotsche e isoden, afiewisseld door rustier fasen waarbij het
functoneren echter o een laier niveau is dan voor het uitbreken van de ziekteu
Kenmerken naast de kwetsbaarheid voor sychose zijn a athie, sociale teruiietrokkenheid en
roblemen met informateverwerkini (coiniteeu Het leidt vrijwel zonder uitzonderini tot verminderd
functoneren o school, werk, bij het o voeden, de zelfzori, relates en vrijetjdsbestediniu
De DSM-IV–TR-classifcate voor schizofrenie is iebaseerd o de kenmerkende:
- Sym tomen (Aeu
- Het sociaal en beroe smati disfunctoneren ((eu
- De duur (Ceu
Twee sterk verwante stoornissen zijn de schizofreniforme stoornis en de schizoafecteve stoornisu In
beide ievallen moet aan het A-criterium van schizofrenie (sym tomene zijn voldaanu Het eniie wat
deze aandoeninien onderscheidt van schizofrenie is de kortere duur (schizofreniforme stoornise en
het meer rominent aanwezii zijn van stemminise isoden (schizoafecteve stoorniseu
DSM-IV-TR-criteria voor schizofrenie
au Kenmerkende sym tomen
Twee of meer van de voliende, elk iedurende één maand een belanirijk deel van de tjd
aanwezii (of korter bij succesvolle behandelinie:
o Wanenu
o Hallucinatesu
o Onsamenhaniende s raak (bijvoorbeeld frequent de draad kwijtraken of
incoherenteeu
o Ernsti chaotsch of katatoon iedraiu
o Neiateve sym tomen, dat wil zeiien vervlakkini van het afect, iedachte- of
s raakarmoede of a athieu
Nu(u: Slechts één sym toom uit criterium A wordt vereist indien de wanen bizar zijn of
wanneer hallucinates bestaan uit een stem die voortdurend commentaar levert o het
iedrai of de iedachten van betrokkene, of twee of meer stemmen die met elkaar s rekenu
bu Sociaal/beroe smati disfunctoneren
Vanaf het beiin van de stoornis liit het functoneren, voor een belanirijk deel van de tjd, o
één of meer terreinen, zoals werk, relates of zelfverzoriini, duidelijk onder het niveau dat
voor het beiin van de stoornis werd bereikt (of indien het beiin in de kinderleefijd of
adolescente liit, is het niet ielukt het niveau te bereiken dat o het iebied van relates,
school of beroe verwacht kon wordeneu
cu Duur
Sym tomen van de stoornis zijn iedurende ten minste zes maanden ononderbroken
aanweziiu In deze eriode van zes maanden moeten er ten minste één maand sym tomen
zijn die voldoen aan criterium A (dat wil zeiien sym tomen uit de acteve fasee en kunnen er
erioden voorkomen met rodromale sym tomen of restsym tomenu
, du Tijdens de acteve sychotsche fase (criterium Ae zijn er ieen of hooistens kortdurende
de ressieve of manische eriodenu
eu De stoornis is niet het ievoli van de directe fysioloiische efecten van een middel
(bijvoorbeeld drui, ieneesmiddele of een somatsche aandoeniniu
Schizofreniforme stoornis (DSM-IV-TRe
au Aan de criteria A, D, en E van schizofrenie wordt voldaanu
bu Een e isode van de stoornis (met inbeiri van rodromale, acteve en restverschijnselene
duurt ten minste een maand, maar korter dan zes maandenu (Als de diainose iesteld moet
worden zonder dat iewacht kan worden o herstel, moet deze als ‘voorlo ii’ worden
aanieieveneu
Subty es van schizofrenie voliens de DSM-IV-TR
Paranoïde ty e:
Een vorm van schizofrenie waarbij aan de voliende criteria wordt voldaan:
au Preoccu ate met één of meer wanen of frequente iehoorshallucinatesu
bu Geen van de voliende is o vallend aanwezii: onsamenhaniende s raak, chaotsch of
katatoon iedrai, of vlak of inadequaat afectu
Gedesorianiseerde ty e:
Een vorm van schizofrenie waarbij aan de voliende criteria wordt voldaan:
au Alle voliende sym tomen zijn o vallend aanwezii:
o Onsamenhaniende s raaku
o Chaotsch iedraiu
o Vlak of inadequaat afectu
bu Voldoet niet aan de criteria van het katatone ty eu
Katatone ty e
Een vorm van schizofrenie waarbij het beeld wordt overheerst door ten minste twee van de
voliende:
Au Motorische onbeweeilijkheid zich uitend in katale sie (met inbeiri van wasachtie
buiizaamheide of stu oru
(u Overmatie motorische actviteit (die oienschijnlijk doelloos is en niet beïnvloed wordt door
externe rikkelseu
Cu Extreem neiatvisme (een oienschijnlijk zinloze weerstand teien alle o drachten of het
handhaven van een riiide houdini ondanks oiinien om in beweiini iebracht te wordene
of mutsmeu
Du Vreemde willekeuriie beweiinien zich uitend in een katatone houdini (willekeurii
aannemen van inadequate of bizarre houdiniene, stereote e beweiinien, o vallende
maniërismen of o vallend irimasserenu
Eu Echolalie of echo raxieu
Oniediferenteerde ty e een vorm van schizofrenie waarbij sym tomen die voldoen aan criterium
A aanwezii zijn, maar waar niet voldaan wordt aan de criteria van het aranoïde, katatone of
iedesorianiseerde ty eu
Resty e
Een vorm van schizofrenie waarbij aan de voliende criteria wordt voldaan:
ae Afweziiheid van o vallende wanen, hallucinates, onsamenhaniende s raak en uities roken
chaotsch of katatoon iedraiu
be Er zijn voortdurende sym tomen van de stoornis in een lichte vorm aanwezii, zoals blijkt uit
de aanweziiheid van neiateve sym tomen of van twee of meer sym tomen, vermeld bij
