Nieuwe tijd hoorcollege 25
Verlichting en Amerikaanse Revolutie
Door het hele college de vraag behoudzucht of revolutie
Verlichting en politieke vernieuwing
Pieter Bayle, rationeel denker, anti-dogma maar erkent openbaring geen publiek
verzet tegen de kerk zoals Spinoza. Hij was een Franse hugenoot die naar de
Republiek vluchtte en was voor de Republiek der Letteren waarin wetenschappers
ongestoord contact kon hebben. Bayle dacht na over de staat net als zijn
verlichtingscollega Montesqieu, die in 1748 het geschrift de l’ esprit des Lois schreef
ofwel de geest der wetten hierin werd de trias politica beschreven ofwel de scheiding
der machten in uitvoerende macht, rechterlijke macht en wetgevende macht. De
gedachte van Montesqieu gingen in de 18e eeuw een belangrijke rol spelen in
verschillende politieke revoluties, Montesqieu hoorde bij de Philosophes net als
Diderot en Voltaire. Ook in Engeland waren er aansprekende mensen van de
verlichting zoals bv David Hume die een empirist was en dus geen rationalist, hij
pleitte voor de vrijheid van de drukpers.
Het volk als politieke categorie, verlichte absolutisten dachten vanuit staatsbelang,
niet vanuit de bevolking en ook niet nationaal. Jean-Jacques Rousseau was iemand
die het hier niet mee eens was, hij was iemand uit Geneve met een vrije geest, kwam
al gauw in contact met de Philosophes in Parijs, hij bouwde een goed contact op met
deze groep en leerde zijn gedachten te uiten in manifesten, zijn eerste publiceerde
hij in 1755 het vertoog over de ongelijkheid, waarin hij beweerde dat iedereen gelijk
was. In 1762 schreef hij een boek over de opvoeding dit werk was erg belangrijk
en wordt door psychologen nog gebruikt. Gelijktijdig schreef hij een belangrijk politiek
werk bekend als het maatschappelijk gedrag. Du Contract Social uit 1762 was het
belangrijke werk van Montesqieu echter was het niet de eerste over een sociaal
contract, Thomas Hobbes schreef in 1651 al de Leviathan wat pleitte voor een soort
verlicht despotisme, Rousseau is het daar echter niet mee eens want in dit boek gaat
het over de soevereiniteit van de staat dit klopte niet volgens gem, er was volgens
Montesqieu een maatschappelijk contract van burgers, de volksgemeenschap of
republiek van burgers is soeverein, de burgers zijn onderdanen van de wet. in Du
Contrat Social 1762, stond de algemene wil en het algemeen welzijn zijn niet de
optelsom van de individuele wensen maar vrijheid is onderwerping an de gelijkheid
van de wet, niet de willekeur van anderen het volk is soeverein en de regering is de
uitvoerder, staatsbestuur in functie van de volkssoevereiniteit, Rousseaus volonté
general was de basis van zowel directe democratie als totalitaire volksdemocratie.
In de tweede helft 18e eeuw opgang theorie van de democratie. Democratie was nog
negatief in deze tijd, democratie zou leiden tot anarchie, verlicht despotisme of een
aristocratisch bewind waren de beste staatsvormen, de Philosophes waren het hier
volledig mee eens, ook zij hadden niks met democratie. In 1770-1780 Republikeins-
democratisch idee ontstaat met de patriottenbeweging in NL en de Amerikaanse
Revolutie.
Verlichting en Amerikaanse Revolutie
Door het hele college de vraag behoudzucht of revolutie
Verlichting en politieke vernieuwing
Pieter Bayle, rationeel denker, anti-dogma maar erkent openbaring geen publiek
verzet tegen de kerk zoals Spinoza. Hij was een Franse hugenoot die naar de
Republiek vluchtte en was voor de Republiek der Letteren waarin wetenschappers
ongestoord contact kon hebben. Bayle dacht na over de staat net als zijn
verlichtingscollega Montesqieu, die in 1748 het geschrift de l’ esprit des Lois schreef
ofwel de geest der wetten hierin werd de trias politica beschreven ofwel de scheiding
der machten in uitvoerende macht, rechterlijke macht en wetgevende macht. De
gedachte van Montesqieu gingen in de 18e eeuw een belangrijke rol spelen in
verschillende politieke revoluties, Montesqieu hoorde bij de Philosophes net als
Diderot en Voltaire. Ook in Engeland waren er aansprekende mensen van de
verlichting zoals bv David Hume die een empirist was en dus geen rationalist, hij
pleitte voor de vrijheid van de drukpers.
Het volk als politieke categorie, verlichte absolutisten dachten vanuit staatsbelang,
niet vanuit de bevolking en ook niet nationaal. Jean-Jacques Rousseau was iemand
die het hier niet mee eens was, hij was iemand uit Geneve met een vrije geest, kwam
al gauw in contact met de Philosophes in Parijs, hij bouwde een goed contact op met
deze groep en leerde zijn gedachten te uiten in manifesten, zijn eerste publiceerde
hij in 1755 het vertoog over de ongelijkheid, waarin hij beweerde dat iedereen gelijk
was. In 1762 schreef hij een boek over de opvoeding dit werk was erg belangrijk
en wordt door psychologen nog gebruikt. Gelijktijdig schreef hij een belangrijk politiek
werk bekend als het maatschappelijk gedrag. Du Contract Social uit 1762 was het
belangrijke werk van Montesqieu echter was het niet de eerste over een sociaal
contract, Thomas Hobbes schreef in 1651 al de Leviathan wat pleitte voor een soort
verlicht despotisme, Rousseau is het daar echter niet mee eens want in dit boek gaat
het over de soevereiniteit van de staat dit klopte niet volgens gem, er was volgens
Montesqieu een maatschappelijk contract van burgers, de volksgemeenschap of
republiek van burgers is soeverein, de burgers zijn onderdanen van de wet. in Du
Contrat Social 1762, stond de algemene wil en het algemeen welzijn zijn niet de
optelsom van de individuele wensen maar vrijheid is onderwerping an de gelijkheid
van de wet, niet de willekeur van anderen het volk is soeverein en de regering is de
uitvoerder, staatsbestuur in functie van de volkssoevereiniteit, Rousseaus volonté
general was de basis van zowel directe democratie als totalitaire volksdemocratie.
In de tweede helft 18e eeuw opgang theorie van de democratie. Democratie was nog
negatief in deze tijd, democratie zou leiden tot anarchie, verlicht despotisme of een
aristocratisch bewind waren de beste staatsvormen, de Philosophes waren het hier
volledig mee eens, ook zij hadden niks met democratie. In 1770-1780 Republikeins-
democratisch idee ontstaat met de patriottenbeweging in NL en de Amerikaanse
Revolutie.
