Mondeling 30’ + 30’
- Leesdossier
- Spreekvaardigheid in het duits Literatuur is datgene dat als literatuur aanvaard wordt,
- Stern Text voorlezen een spiegel van de werkelijkheid, Datgene, dat door
- 2 voorwerpen beschrijven de eeuwen heen stand houdt
- vormen, kleuren, materialen, wat kan je ermee
- 2 situaties
- Zukunft Pendelbeweging: waar ligt de nadruk op in een periode
- Literatuurgeschiedenis (in het nederlands)
- Literatuur is tijdsverloop van nationale of wereldliteratuur
Renaissance
● 1500-1600
● Na 10 eeuwen een vernieuwing
● Verandering in mentaliteit en cultuur
● Belangstelling voor de klassieke oudheid = griekse en romeinse cultuur
● Ontstaan van de moderne mens, humanist, mens is middelpunt van alles
● Vertegenwoordiger: Erasmus
● Memento Mori (denk eraan dat je zult sterven) wordt Carpe Diem (pluk de dag)
● God staat niet langer in het middelpunt maar de mens
● Pausen, kardinalen en bisschoppen leiden een werelds leven. De gelovigen hadden
niets te vertellen → absolutisme
● Pendelbeweging → individualiteit, mens staat centraal
Reformatie
● Maarten Luther protesteerde tegen pausschap, heiligenverering, aflaathandel
● 31 oktober 1517: 95 stellingen op de deur van de slotkapel te Wittenberg
● sola fide (geloof), sola gratie (genade), sola scriptura (schrift)
● Wordt in 1521 in de ban gedaan
● Vertaling van het OT en NT in het Duits
● Mede door de boekdrukkunst ontwikkeling van de Duitse taal
Das Barock
● Grote oorlog tussen katholieke zuiden en protestantse noorden = Dertigjarige Oorlog → 1
● De helft van de bevolking kwam om door geweld en ziekte - pest
● Eine Gegenreformation - Carpe Diem, maar ook Memento Mori - gedenk te sterven
● Stijl is overladen en bombast
● Door Barok wordt de literatuur wordt Duitstalig en ontstaat eigenlijk echt de duitse literatuur
● Geen dialect + geen grove taal
● Martin Opitz: Buch von der deutschen Poeterey! Inhoud: regels voor alle genres waaraan literatuur z
voldoen. Opgesteld in Sprachgesellschaften→ vergaderingen over de taal
○ Je moet van poëzie kunnen leren
○ Tragedie: alleen maar adel meespelen, in komedie de gewone mens
○ Men moet geen vreemde duitse woorden in een gedicht gebruiken, een elegante taal
● Paul Gerhardt - zijn gedichten worden door Bach van muziek voorzien = kerkgezangen
● Sonnet, alexandrin
● Pendelbeweging → collectieve
, Die Aufklärung
● 1720-1785, 18e eeuwse stroming
● Vernunft - ratio is het kernwoord; Verstand - gevoel
Filosofen en schrijvers wilden de mens bevrijden van zijn onmondigheid1, waar de mens zelf zijn
schuld voor is. Dus de wereld kan alleen maar beter worden als iedereen zijn eigen verstand
gebruikte. Verstand dient als maatstaf voor het eigen handelen
● Filosofen: Descartes (rationalismus), Voltaire, John Locke (empirismus) en Immanuel Kant
(“gebruik je eigen verstand”)
● Benadrukt: tolerantie en liefde voor de mensheid
● Vermeden: onwaarschijnlijke en fantastisch
● Vertegenwoordigers
○ Lessing
1) Emilia Galotti
2) Nathan der Weise
○ Gottsched (das französische Drama)
● Tegelijkertijd zijn er een aantal reacties
● Pendelbeweging → vernunft (verstand)
Reacties op die Aufklärung
● Ook in de periode 1720-1785!
● 1ste reactie: Der Pietismus en das Rokoko (Gefühl 1)
● 2e reactie: Sturm und Drang (Gefühl 2)
● 2.5e reactie: Die Klassik
● 3e reactie: die Romantik (Gefühl 3)
● Pendelbeweging van deze reacties → Gefühl
Der Pietismus und das Rokoko
● Der Pietismus:
○ Je kunt niet alles met je verstand verklaren, niet alles is te beredeneren
○ Klopstok - Der Messias
○ Streven naar een innerlijke beleving met God - Gefühl 1a
○ Is dus een godsdienstige/religieuze reactie
○ Genre: Epik - briefroman
● Das Rokoko:
○ Is de wereldlijke reactie, alles is te beredeneren
○ Christoph Martin Wieland
○ Kernwoorden: Liebe, Freundschaft, Weingenuß - Gefühl 1b
1 Zelf niet je verstand kunnen gebruiken
- Leesdossier
- Spreekvaardigheid in het duits Literatuur is datgene dat als literatuur aanvaard wordt,
- Stern Text voorlezen een spiegel van de werkelijkheid, Datgene, dat door
- 2 voorwerpen beschrijven de eeuwen heen stand houdt
- vormen, kleuren, materialen, wat kan je ermee
- 2 situaties
- Zukunft Pendelbeweging: waar ligt de nadruk op in een periode
- Literatuurgeschiedenis (in het nederlands)
- Literatuur is tijdsverloop van nationale of wereldliteratuur
Renaissance
● 1500-1600
● Na 10 eeuwen een vernieuwing
● Verandering in mentaliteit en cultuur
● Belangstelling voor de klassieke oudheid = griekse en romeinse cultuur
● Ontstaan van de moderne mens, humanist, mens is middelpunt van alles
● Vertegenwoordiger: Erasmus
● Memento Mori (denk eraan dat je zult sterven) wordt Carpe Diem (pluk de dag)
● God staat niet langer in het middelpunt maar de mens
● Pausen, kardinalen en bisschoppen leiden een werelds leven. De gelovigen hadden
niets te vertellen → absolutisme
● Pendelbeweging → individualiteit, mens staat centraal
Reformatie
● Maarten Luther protesteerde tegen pausschap, heiligenverering, aflaathandel
● 31 oktober 1517: 95 stellingen op de deur van de slotkapel te Wittenberg
● sola fide (geloof), sola gratie (genade), sola scriptura (schrift)
● Wordt in 1521 in de ban gedaan
● Vertaling van het OT en NT in het Duits
● Mede door de boekdrukkunst ontwikkeling van de Duitse taal
Das Barock
● Grote oorlog tussen katholieke zuiden en protestantse noorden = Dertigjarige Oorlog → 1
● De helft van de bevolking kwam om door geweld en ziekte - pest
● Eine Gegenreformation - Carpe Diem, maar ook Memento Mori - gedenk te sterven
● Stijl is overladen en bombast
● Door Barok wordt de literatuur wordt Duitstalig en ontstaat eigenlijk echt de duitse literatuur
● Geen dialect + geen grove taal
● Martin Opitz: Buch von der deutschen Poeterey! Inhoud: regels voor alle genres waaraan literatuur z
voldoen. Opgesteld in Sprachgesellschaften→ vergaderingen over de taal
○ Je moet van poëzie kunnen leren
○ Tragedie: alleen maar adel meespelen, in komedie de gewone mens
○ Men moet geen vreemde duitse woorden in een gedicht gebruiken, een elegante taal
● Paul Gerhardt - zijn gedichten worden door Bach van muziek voorzien = kerkgezangen
● Sonnet, alexandrin
● Pendelbeweging → collectieve
, Die Aufklärung
● 1720-1785, 18e eeuwse stroming
● Vernunft - ratio is het kernwoord; Verstand - gevoel
Filosofen en schrijvers wilden de mens bevrijden van zijn onmondigheid1, waar de mens zelf zijn
schuld voor is. Dus de wereld kan alleen maar beter worden als iedereen zijn eigen verstand
gebruikte. Verstand dient als maatstaf voor het eigen handelen
● Filosofen: Descartes (rationalismus), Voltaire, John Locke (empirismus) en Immanuel Kant
(“gebruik je eigen verstand”)
● Benadrukt: tolerantie en liefde voor de mensheid
● Vermeden: onwaarschijnlijke en fantastisch
● Vertegenwoordigers
○ Lessing
1) Emilia Galotti
2) Nathan der Weise
○ Gottsched (das französische Drama)
● Tegelijkertijd zijn er een aantal reacties
● Pendelbeweging → vernunft (verstand)
Reacties op die Aufklärung
● Ook in de periode 1720-1785!
● 1ste reactie: Der Pietismus en das Rokoko (Gefühl 1)
● 2e reactie: Sturm und Drang (Gefühl 2)
● 2.5e reactie: Die Klassik
● 3e reactie: die Romantik (Gefühl 3)
● Pendelbeweging van deze reacties → Gefühl
Der Pietismus und das Rokoko
● Der Pietismus:
○ Je kunt niet alles met je verstand verklaren, niet alles is te beredeneren
○ Klopstok - Der Messias
○ Streven naar een innerlijke beleving met God - Gefühl 1a
○ Is dus een godsdienstige/religieuze reactie
○ Genre: Epik - briefroman
● Das Rokoko:
○ Is de wereldlijke reactie, alles is te beredeneren
○ Christoph Martin Wieland
○ Kernwoorden: Liebe, Freundschaft, Weingenuß - Gefühl 1b
1 Zelf niet je verstand kunnen gebruiken
