Cyclus 2.11 Odontogene ontstekingen en acute pijn: Samenvatng onderdeel 4: tssue engineering 1
Leerdoel 2: heef inzicht in hoe stamcellen gebruikt worden in tssue engineering
Hoofdstuk 9: Oshima and Tsuji (2014) Whole tooth regeneraton using a bioengineered tooth (Chapter 9).
1. Introductie
o Tanden zijn driedimensionale multcellulaire structuren bestaande uit harde weefsels (glazuur, dentne, cement en alveolair
bot) en zachte weefsels (pulpa en periodontale ligamenten)
Zachte weefsels bevaten zenuwvezels en bloedvaten voor behoud van tandhomeostase.
o Er worden implantaten gebruikt voor herstel van tandverlies.
o Belangrijk concept is regenerateve therapeutsche transplantate van weefsel afomstge stamcellen of in vitro
gemanipuleerde geïnduceerde pluripotente stamcellen (iPS).
Deze concepten hebben potente om beschadigde weefsels te herstellen en het gedeeltelijk verlies van orgaanfuncte
te herstellen.
o In de tandheelkunde zijn stamcellen afomstg van tandweefsel en het
cytokinenetwerk die de tandontwikkeling regelt goed op moleculair niveau
gekarakteriseerd.
o Tandregenerateve therapie: een verloren of beschadigde tand wordt
m.b.v. een bio-technische tand opgebouwd uit stamcellen. De tand is
uiteindelijk een functonele eenheid die de hele tand en het parodontale
weefsel omvat.
Figuur 1.
o In dit hoofdstuk: nieuwe technologieën voor gehele tandvervanging die
passend zijn bij de huidige tandheelkundige behandelingen en de kunstmatge materialen kan vervangen.
o Tandgenerateve therapie en stamceltransplantatetherapieën zijn aantrekkelijke benaderingen voor het repareren weefsel
dat beschadigd is door cariës of periodontale ziekte.
o De transplantate van dentale stamcellen is onderzocht voor behandeling van cariës, pulpletsel en parodontts.
Leerdoel 1: de 4 typen stamcellen onderscheiden en de diferentategraden van deze stamcellen beschrijven
2. Miechanismien van tandontwikkieling
o Ectodermale organen (tanden, haar, speekselklieren) komen uit orgaankiemen d.m.v. heen en weergaande epitheliale-
mesenchymale interactes in het zich ontwikkelende embryo.
Deze interactes hebben verschillende signaalmoleculen en
transcriptefactoren nodig en reguleren zo de organogenese.
Ontwikkeling van een tandkiem:
1. Dentale lamina (lamina fase) wordt verdikt.
2. Epitheel wordt verdikt (placode fase) op de toekomstge
locate van de tand.
3. Buddying van onderliggende neurale crest-afgeleide ecto-
mesenchym.
Tandkiemvorming wordt geïniteerd om embryonale dagen (EDs). Bij
muizen is dit 10-11 dagen.
Door epitheliale signalen: fibroblastgroeifactor (FGF-8),
botmorfogenetsch eiwit (BMP-4), sonic hedgehog (Shh), tumor
necrose factor (TNF) en Wnt10b.
o Deze signalen zorgen voor expressie van verschillende transcriptefactoren in het
tandmesenchym die zich condenseren rond de ontwikkelende epitheelknop (knopstadium).
Op 13,5-14,5e embryonale dag is de eerste glazuur knot (werkt als signaleringscentrum en leidt
tandontwikkeling door genexpressie van verschillende signaalmoleculen en transcriptefactoren) gevormd
in het dentale epitheel (capstadium)
Op 16-18e embryonale dag diferentëren de epitheliale en mesenchymale cellen in de tandkiem tot
voorlopercellen van tandweefsels zoals ameloblasten, odontoblasten en follikelcellen (bellstadium).
Ameloblasten en odontoblasten verzamelen de glazuur en dentne matrix op het grensoppervlak tussen
het epitheel en mesenchym terwijl tandfollikel cellen diferentëren in de parodontale weefsels (cement,
parodontale ligament en alveolair bot)
Leerdoel 3: kennis van het gebruik van biomaterialen die dienstdoen als scalfolds in tssue engineering beschrijven
3. Eien niieuwie 3D ciel manipulatie miethodie voor tandriegienieratie
o Huidige biologische benadering voor regenerate van 3D organen is gebaseerd nabootsing van organogenese door het heen en
weer gaan van de epitheliale-mesenchymale interactes in het ontwikkelende embryo. Hierdoor ontstaan functoneel
biotechnische organen van een biotechnische kiem die door onvolwassen stamcellen zijn gevormd.
o Nieuw concept is de biotechnologische tandkiem in de ontvangende kaak te transplanteren en deze in situ te laten ontwikkelen
tot een rijpe tand.
Figuur 2.
Leerdoel 2: heef inzicht in hoe stamcellen gebruikt worden in tssue engineering
Hoofdstuk 9: Oshima and Tsuji (2014) Whole tooth regeneraton using a bioengineered tooth (Chapter 9).
1. Introductie
o Tanden zijn driedimensionale multcellulaire structuren bestaande uit harde weefsels (glazuur, dentne, cement en alveolair
bot) en zachte weefsels (pulpa en periodontale ligamenten)
Zachte weefsels bevaten zenuwvezels en bloedvaten voor behoud van tandhomeostase.
o Er worden implantaten gebruikt voor herstel van tandverlies.
o Belangrijk concept is regenerateve therapeutsche transplantate van weefsel afomstge stamcellen of in vitro
gemanipuleerde geïnduceerde pluripotente stamcellen (iPS).
Deze concepten hebben potente om beschadigde weefsels te herstellen en het gedeeltelijk verlies van orgaanfuncte
te herstellen.
o In de tandheelkunde zijn stamcellen afomstg van tandweefsel en het
cytokinenetwerk die de tandontwikkeling regelt goed op moleculair niveau
gekarakteriseerd.
o Tandregenerateve therapie: een verloren of beschadigde tand wordt
m.b.v. een bio-technische tand opgebouwd uit stamcellen. De tand is
uiteindelijk een functonele eenheid die de hele tand en het parodontale
weefsel omvat.
Figuur 1.
o In dit hoofdstuk: nieuwe technologieën voor gehele tandvervanging die
passend zijn bij de huidige tandheelkundige behandelingen en de kunstmatge materialen kan vervangen.
o Tandgenerateve therapie en stamceltransplantatetherapieën zijn aantrekkelijke benaderingen voor het repareren weefsel
dat beschadigd is door cariës of periodontale ziekte.
o De transplantate van dentale stamcellen is onderzocht voor behandeling van cariës, pulpletsel en parodontts.
Leerdoel 1: de 4 typen stamcellen onderscheiden en de diferentategraden van deze stamcellen beschrijven
2. Miechanismien van tandontwikkieling
o Ectodermale organen (tanden, haar, speekselklieren) komen uit orgaankiemen d.m.v. heen en weergaande epitheliale-
mesenchymale interactes in het zich ontwikkelende embryo.
Deze interactes hebben verschillende signaalmoleculen en
transcriptefactoren nodig en reguleren zo de organogenese.
Ontwikkeling van een tandkiem:
1. Dentale lamina (lamina fase) wordt verdikt.
2. Epitheel wordt verdikt (placode fase) op de toekomstge
locate van de tand.
3. Buddying van onderliggende neurale crest-afgeleide ecto-
mesenchym.
Tandkiemvorming wordt geïniteerd om embryonale dagen (EDs). Bij
muizen is dit 10-11 dagen.
Door epitheliale signalen: fibroblastgroeifactor (FGF-8),
botmorfogenetsch eiwit (BMP-4), sonic hedgehog (Shh), tumor
necrose factor (TNF) en Wnt10b.
o Deze signalen zorgen voor expressie van verschillende transcriptefactoren in het
tandmesenchym die zich condenseren rond de ontwikkelende epitheelknop (knopstadium).
Op 13,5-14,5e embryonale dag is de eerste glazuur knot (werkt als signaleringscentrum en leidt
tandontwikkeling door genexpressie van verschillende signaalmoleculen en transcriptefactoren) gevormd
in het dentale epitheel (capstadium)
Op 16-18e embryonale dag diferentëren de epitheliale en mesenchymale cellen in de tandkiem tot
voorlopercellen van tandweefsels zoals ameloblasten, odontoblasten en follikelcellen (bellstadium).
Ameloblasten en odontoblasten verzamelen de glazuur en dentne matrix op het grensoppervlak tussen
het epitheel en mesenchym terwijl tandfollikel cellen diferentëren in de parodontale weefsels (cement,
parodontale ligament en alveolair bot)
Leerdoel 3: kennis van het gebruik van biomaterialen die dienstdoen als scalfolds in tssue engineering beschrijven
3. Eien niieuwie 3D ciel manipulatie miethodie voor tandriegienieratie
o Huidige biologische benadering voor regenerate van 3D organen is gebaseerd nabootsing van organogenese door het heen en
weer gaan van de epitheliale-mesenchymale interactes in het ontwikkelende embryo. Hierdoor ontstaan functoneel
biotechnische organen van een biotechnische kiem die door onvolwassen stamcellen zijn gevormd.
o Nieuw concept is de biotechnologische tandkiem in de ontvangende kaak te transplanteren en deze in situ te laten ontwikkelen
tot een rijpe tand.
Figuur 2.
