Anatomie
Leerdoelen
anatomie toets
1
Laurens Vierstraete
,Wat is het verschil tussen anatomie, fysiologie en pathologie?
Anatomie: kennis van de bouw van het menselijke lichaam
Fysiologie: kennis over het functoneren van het menselijke lichaam
Cytologie: leer over de bouw en de functe van cellen
Histologie: leer over de bouw en functe van weefsels
Wat is een cel? En wat is de bouw en de functe van een cel?
De cel is de kleinste bouweenheid van het lichaam die nog zelfstandig kan functoneren.
De bouw van een cel is afanneliin van de functe die hii moet vervullen.
Ieder cel heeft
o celmembraan (wand) met daarin cytoplasma (celvloeistof)
o celkern
Celdeling:
Mitoset uit 1 cel komen 2 nieuwe identeke cellen
Meioset uit 1 cel komen 2 cellen met ieder de helf van het aantal chromosomen
Celmembraan= Celwand
Is een dunne vlies met kleine gaatjes (poriën) zorgt voor de begrenzing van de cel. Er kunnen door de
gaatjes voedingsstofenn afvalstofen en water doorgelaten worden.
Half doorlaatbaar-> semipermeabel
Diffusie= het verplaatsen van een stof op basis van concentrateverschillen
Dit proces zorgt ervoor dat er een evenwicht is tussen het aantal stofen binnen en buiten de cel. Als
het aantal water buiten de cel meer is als binnen de cel zal er dus water de cel ingaan zodat de
concentrate gelijk isn indien de celwand doorlaatbaar is.
Actef transport:
Als het nodig is om juist geen evenwicht tussen de stofen te hebben maar bijv. een hogere
concentrate van een stof in de cel te hebben zijn er speciale transportmogelijkheden. De stof wordt
dan gebonden aan carriers (dragerstofen) en kunnen zo in of juist uit de cel vervoerd worden. Dit
kost energie.
Cytoplasma & Organellen:
Celorganellen ->
De orgaantjes in de celn die allerlei taken hebben. Deze taken zijn belangrijk voor het voortbestaan en
het functoneren van de cel. Tot de celorganellen behoren de volgende structurent
Mitochondriën (energiecentrales):
Zorgen voor de verbranding van voedingstofen -> komt energie vrij
1
,Endoplasmatsch retcclcm:
Het is een kanaaltjessysteem waardoor opgeloste stofen snel vervoerd kunnen worden in de cel
Ribosomen:
Deze korreltjes bevinden zich op de wand van de buisjes van het endoplasmatsch retculum. Zorgt
voor de opbouw van eiwiten
Centrosomen:
Spelen een rol bij celdeling
Golgi-apparaat:
Lysosomen:
Opruimen van niet-bruikbare stofen in de cel met behulp van enzymen
Behalve celorganellen zijn in de celvloeistof ook nog vetdruppels en holten gevuld met vocht
(vacuolen) aanwezig.
Celnern=Nucleus:
Deze is omgeven door een kernwand(membraan) -> dubbelwandig met kleine openingen waardoor
uitwisseling kan plaatsvinden tussen de celvloeistof en de kernvloeistof.
Wat is weefsel?
Groepen van cellen met dezelfde bouw en functe vormen een weefsel.
Door deling en uitrijping (diferentate) ontstaan uiteindelijk verschillende soorten cellen in weefsels.
Spiercellen + zenuwcellen:
o Kunnen zich onder normale omstandigheden niet delen
o Worden niet vervangent gaan leven mee
Denweefsel:
o Kunnen zich wel delen
o Gaan geen leven mee
Welne vier groepen weefsel ziin er?
4 groepen weefsels:
o Dekweefsel
o Bindweefsel
o Spierweefsel
o Zenuwweefsel
1. Denweefsel:
Taan:
Bedekken van het hele lichaamn huid + organen die met buitenwereld in contact komen (holle
organen -> darmenn luchtwegen. Urinewegenn deel geslachtsorganen
Wordt epitheel genoemd (epi = buiten)
Binnenkant word ook met dekweefsel bekleedn staat niet in verbinding met de buitenwereld.
Wordt endotheel genoemd (endo= binnen)
o Cellen regelmatge vormn cellen liggen tegen elkaar aan
o Geen tussenstof tussen cellen
o Geen bloedvatenn gevoed door bindweefsel eronder (bindweefsel bloedvaten)
o Snelle deling
2
, Functe Denweefsel:
4 functes:
1. Beschermende functe
Huid-> beschermt tegen bacteriënn vuil en schadelijke stofen
2. Stofwisseling van stofen met de omgeving
Longent Uitwisselen van zuurstof en koolzuur
Maagdarmstelselt opnemen van voedingsstofen
Nierent uitscheiding van afvalstofen
3. Door de cel gemaakte stofen afgeven aan de omgeving = klierfuncte
Secrete -> stofen produceren (slijmn speekseln zweet) en vervolgens afscheiden
Slijmvlies-> Dekweefsel wat veel slijm aanmaakt
Klierweefsel-> Dekweefsel dat stofen afgeef aan de omgeving
4. Prikkels waarnemen= zintuigfuncte
Waarnemen van tast- en pijnprikkels op de huid
Bouw denweefsel:
o Eenlagig epitheel
o Meerlaags epitheel
Eenlagig epitheel:
Onderscheidt in de volgende vormen:
1. Eenlagig plat dekweefsel (plaveiselepitheel)
o 1 cellaag van plate cellen
o Zeldzaam van vorm in het lichaam
o Onder andere in de nieren
2. Eenlagig rechthoekig dekweefsel (kcbisch epitheel)
o 1 laag rechthoekig epitheelcellen
o Bedekking van onder andere afvoergangen van klieren
3. Eenlagig hoog dekweefsel (cilinderepitheel)
o 1 lagig hogen langwerpige cellen
o Darmkanaal
4. Psecdo-meerlagig epitheel of meerrijig epitheel
o 1 lagig dekweefsel waarvan celkernen op verschillende hoogtenn hierdoor lijkt weefsel
meerlagig
o In de luchtwegenn in de vorm van trilhaarepitheel
3
Leerdoelen
anatomie toets
1
Laurens Vierstraete
,Wat is het verschil tussen anatomie, fysiologie en pathologie?
Anatomie: kennis van de bouw van het menselijke lichaam
Fysiologie: kennis over het functoneren van het menselijke lichaam
Cytologie: leer over de bouw en de functe van cellen
Histologie: leer over de bouw en functe van weefsels
Wat is een cel? En wat is de bouw en de functe van een cel?
De cel is de kleinste bouweenheid van het lichaam die nog zelfstandig kan functoneren.
De bouw van een cel is afanneliin van de functe die hii moet vervullen.
Ieder cel heeft
o celmembraan (wand) met daarin cytoplasma (celvloeistof)
o celkern
Celdeling:
Mitoset uit 1 cel komen 2 nieuwe identeke cellen
Meioset uit 1 cel komen 2 cellen met ieder de helf van het aantal chromosomen
Celmembraan= Celwand
Is een dunne vlies met kleine gaatjes (poriën) zorgt voor de begrenzing van de cel. Er kunnen door de
gaatjes voedingsstofenn afvalstofen en water doorgelaten worden.
Half doorlaatbaar-> semipermeabel
Diffusie= het verplaatsen van een stof op basis van concentrateverschillen
Dit proces zorgt ervoor dat er een evenwicht is tussen het aantal stofen binnen en buiten de cel. Als
het aantal water buiten de cel meer is als binnen de cel zal er dus water de cel ingaan zodat de
concentrate gelijk isn indien de celwand doorlaatbaar is.
Actef transport:
Als het nodig is om juist geen evenwicht tussen de stofen te hebben maar bijv. een hogere
concentrate van een stof in de cel te hebben zijn er speciale transportmogelijkheden. De stof wordt
dan gebonden aan carriers (dragerstofen) en kunnen zo in of juist uit de cel vervoerd worden. Dit
kost energie.
Cytoplasma & Organellen:
Celorganellen ->
De orgaantjes in de celn die allerlei taken hebben. Deze taken zijn belangrijk voor het voortbestaan en
het functoneren van de cel. Tot de celorganellen behoren de volgende structurent
Mitochondriën (energiecentrales):
Zorgen voor de verbranding van voedingstofen -> komt energie vrij
1
,Endoplasmatsch retcclcm:
Het is een kanaaltjessysteem waardoor opgeloste stofen snel vervoerd kunnen worden in de cel
Ribosomen:
Deze korreltjes bevinden zich op de wand van de buisjes van het endoplasmatsch retculum. Zorgt
voor de opbouw van eiwiten
Centrosomen:
Spelen een rol bij celdeling
Golgi-apparaat:
Lysosomen:
Opruimen van niet-bruikbare stofen in de cel met behulp van enzymen
Behalve celorganellen zijn in de celvloeistof ook nog vetdruppels en holten gevuld met vocht
(vacuolen) aanwezig.
Celnern=Nucleus:
Deze is omgeven door een kernwand(membraan) -> dubbelwandig met kleine openingen waardoor
uitwisseling kan plaatsvinden tussen de celvloeistof en de kernvloeistof.
Wat is weefsel?
Groepen van cellen met dezelfde bouw en functe vormen een weefsel.
Door deling en uitrijping (diferentate) ontstaan uiteindelijk verschillende soorten cellen in weefsels.
Spiercellen + zenuwcellen:
o Kunnen zich onder normale omstandigheden niet delen
o Worden niet vervangent gaan leven mee
Denweefsel:
o Kunnen zich wel delen
o Gaan geen leven mee
Welne vier groepen weefsel ziin er?
4 groepen weefsels:
o Dekweefsel
o Bindweefsel
o Spierweefsel
o Zenuwweefsel
1. Denweefsel:
Taan:
Bedekken van het hele lichaamn huid + organen die met buitenwereld in contact komen (holle
organen -> darmenn luchtwegen. Urinewegenn deel geslachtsorganen
Wordt epitheel genoemd (epi = buiten)
Binnenkant word ook met dekweefsel bekleedn staat niet in verbinding met de buitenwereld.
Wordt endotheel genoemd (endo= binnen)
o Cellen regelmatge vormn cellen liggen tegen elkaar aan
o Geen tussenstof tussen cellen
o Geen bloedvatenn gevoed door bindweefsel eronder (bindweefsel bloedvaten)
o Snelle deling
2
, Functe Denweefsel:
4 functes:
1. Beschermende functe
Huid-> beschermt tegen bacteriënn vuil en schadelijke stofen
2. Stofwisseling van stofen met de omgeving
Longent Uitwisselen van zuurstof en koolzuur
Maagdarmstelselt opnemen van voedingsstofen
Nierent uitscheiding van afvalstofen
3. Door de cel gemaakte stofen afgeven aan de omgeving = klierfuncte
Secrete -> stofen produceren (slijmn speekseln zweet) en vervolgens afscheiden
Slijmvlies-> Dekweefsel wat veel slijm aanmaakt
Klierweefsel-> Dekweefsel dat stofen afgeef aan de omgeving
4. Prikkels waarnemen= zintuigfuncte
Waarnemen van tast- en pijnprikkels op de huid
Bouw denweefsel:
o Eenlagig epitheel
o Meerlaags epitheel
Eenlagig epitheel:
Onderscheidt in de volgende vormen:
1. Eenlagig plat dekweefsel (plaveiselepitheel)
o 1 cellaag van plate cellen
o Zeldzaam van vorm in het lichaam
o Onder andere in de nieren
2. Eenlagig rechthoekig dekweefsel (kcbisch epitheel)
o 1 laag rechthoekig epitheelcellen
o Bedekking van onder andere afvoergangen van klieren
3. Eenlagig hoog dekweefsel (cilinderepitheel)
o 1 lagig hogen langwerpige cellen
o Darmkanaal
4. Psecdo-meerlagig epitheel of meerrijig epitheel
o 1 lagig dekweefsel waarvan celkernen op verschillende hoogtenn hierdoor lijkt weefsel
meerlagig
o In de luchtwegenn in de vorm van trilhaarepitheel
3
