H5 Scheikunde VBSE51 Deel 1 t/m 7 en Scheidingsmethoden okt 2023
Opgave I Bombardeerkever
maximumscore 3
Een juist antwoord kan als volgt zijn weergegeven:
• de structuurformule van het waterstofperoxidemolecuul juist weergegeven 1
• het waterstofperoxidemolecuul op een juiste wijze met een waterstofbrug verbonden met het
hydrochinonmolecuul 1
• de structuurformule van het watermolecuul juist weergegeven en de waterstofbrug tussen het
watermolecuul en het hydrochinonmolecuul juist weergegeven 1
maximumscore 3
reactiewarmte = ΔE = E2 – E1
E1 = 2 × Ev(H2O2) = 2 × -1,88∙105 J = -3,76∙105 J
E2 = 2 × Ev(H2O(l)) + 1 × Ev(O2) = 2 × -2,86∙105 J + 1 × 0 = -5,72∙105 J
ΔE = E2 – E1 = [ -5,72∙105 J ] – [ -3,76∙105 J ] = -1,96∙105 J per 2 mol H2O2
ΔE = -1,96∙ = -0,98∙105 J per één mol H2O2
• juiste verwerking van de vormingswarmte van waterstofperoxide 1
• juiste verwerking van de vormingswarmte van water 1
• juiste sommering van de vormingswarmtes en berekening per één mol H2O2 1
Opmerkingen
De significantie in de uitkomst niet beoordelen.
maximumscore 2
Voorbeeld van een juist is:
• het niveau van de reactieproducten lager weergegeven dan het niveau van de beginstoffen 1
• het niveau voor de geactiveerde toestand als hoogste niveau weergegeven 1
Indien in een overigens juist antwoord bij één of meer van de zelf getekende energieniveaus geen
bijschrift of een onjuist bijschrift is gezet 1
, maximumscore 2
Een juist antwoord kan als volgt zijn geformuleerd:
De activeringsenergie is zo hoog dat reactie 2 in de verzamelblaas niet plaatsvindt. De enzymen verlagen
de activeringsenergie (zodat reactie 2 in de explosiekamer wel plaatsvindt).
of
De enzymen verlagen de activeringsenergie zodat die laag genoeg is om de reactie in de explosiekamer
te laten plaatsvinden.
• notie dat de activeringsenergie zo hoog is dat reactie 2 in de verzamelblaas niet plaatsvindt 1
• de enzymen verlagen de activeringsenergie 1
Indien een antwoord is gegeven als:
„Bewaren in de verzamelblaas kan niet samengaan met explosie.” 0
Opgave II Stikstofmono-oxide
maximumscore 3
2 NO(g) + 2 CO(g) → N2(g) + 2 CO2(g)
• uitsluitend NO en CO voor de pijl en uitsluitend N2 en CO2 voor de pijl 1
• juiste stikstofbalans 1
• juiste zuurstof- en koolstofbalans en juiste toestandsaanduidingen 1
maximumscore 2
Een juist antwoord kan als volgt zijn geformuleerd:
Het systeem wil de drukverhoging tegenwerken. Het evenwicht verschuift dus naar rechts, want dat is
de kant met de minste deeltjes.
of
Het systeem wil de concentratieverhoging tegenwerken. Het evenwicht verschuift dus naar rechts, want
dat is de kant met de minste deeltjes.
• drukverhoging/concentratieverhoging tegenwerken 1
• rechts, want dat is de kant met de minste deeltjes 1
maximumscore 1
Een juist antwoord kan als volgt zijn geformuleerd:
(Een katalysator versnelt zowel de heen- als de teruggaande reactie), er gebeurt niets (met de concen-
tratie NO).
maximumscore 2
Een juist antwoord kan als volgt zijn geformuleerd:
Bij hogere temperatuur neemt de concentratie NO af en verschuift het evenwicht dus naar rechts. De
reactie naar rechts is dus endotherm en dat maakt de reactie naar links exotherm.
• het evenwicht verschuift naar rechts bij hogere temperatuur 1
• de reactie naar rechts is endotherm 1
• de reactie naar links is exotherm 1
Opgave I Bombardeerkever
maximumscore 3
Een juist antwoord kan als volgt zijn weergegeven:
• de structuurformule van het waterstofperoxidemolecuul juist weergegeven 1
• het waterstofperoxidemolecuul op een juiste wijze met een waterstofbrug verbonden met het
hydrochinonmolecuul 1
• de structuurformule van het watermolecuul juist weergegeven en de waterstofbrug tussen het
watermolecuul en het hydrochinonmolecuul juist weergegeven 1
maximumscore 3
reactiewarmte = ΔE = E2 – E1
E1 = 2 × Ev(H2O2) = 2 × -1,88∙105 J = -3,76∙105 J
E2 = 2 × Ev(H2O(l)) + 1 × Ev(O2) = 2 × -2,86∙105 J + 1 × 0 = -5,72∙105 J
ΔE = E2 – E1 = [ -5,72∙105 J ] – [ -3,76∙105 J ] = -1,96∙105 J per 2 mol H2O2
ΔE = -1,96∙ = -0,98∙105 J per één mol H2O2
• juiste verwerking van de vormingswarmte van waterstofperoxide 1
• juiste verwerking van de vormingswarmte van water 1
• juiste sommering van de vormingswarmtes en berekening per één mol H2O2 1
Opmerkingen
De significantie in de uitkomst niet beoordelen.
maximumscore 2
Voorbeeld van een juist is:
• het niveau van de reactieproducten lager weergegeven dan het niveau van de beginstoffen 1
• het niveau voor de geactiveerde toestand als hoogste niveau weergegeven 1
Indien in een overigens juist antwoord bij één of meer van de zelf getekende energieniveaus geen
bijschrift of een onjuist bijschrift is gezet 1
, maximumscore 2
Een juist antwoord kan als volgt zijn geformuleerd:
De activeringsenergie is zo hoog dat reactie 2 in de verzamelblaas niet plaatsvindt. De enzymen verlagen
de activeringsenergie (zodat reactie 2 in de explosiekamer wel plaatsvindt).
of
De enzymen verlagen de activeringsenergie zodat die laag genoeg is om de reactie in de explosiekamer
te laten plaatsvinden.
• notie dat de activeringsenergie zo hoog is dat reactie 2 in de verzamelblaas niet plaatsvindt 1
• de enzymen verlagen de activeringsenergie 1
Indien een antwoord is gegeven als:
„Bewaren in de verzamelblaas kan niet samengaan met explosie.” 0
Opgave II Stikstofmono-oxide
maximumscore 3
2 NO(g) + 2 CO(g) → N2(g) + 2 CO2(g)
• uitsluitend NO en CO voor de pijl en uitsluitend N2 en CO2 voor de pijl 1
• juiste stikstofbalans 1
• juiste zuurstof- en koolstofbalans en juiste toestandsaanduidingen 1
maximumscore 2
Een juist antwoord kan als volgt zijn geformuleerd:
Het systeem wil de drukverhoging tegenwerken. Het evenwicht verschuift dus naar rechts, want dat is
de kant met de minste deeltjes.
of
Het systeem wil de concentratieverhoging tegenwerken. Het evenwicht verschuift dus naar rechts, want
dat is de kant met de minste deeltjes.
• drukverhoging/concentratieverhoging tegenwerken 1
• rechts, want dat is de kant met de minste deeltjes 1
maximumscore 1
Een juist antwoord kan als volgt zijn geformuleerd:
(Een katalysator versnelt zowel de heen- als de teruggaande reactie), er gebeurt niets (met de concen-
tratie NO).
maximumscore 2
Een juist antwoord kan als volgt zijn geformuleerd:
Bij hogere temperatuur neemt de concentratie NO af en verschuift het evenwicht dus naar rechts. De
reactie naar rechts is dus endotherm en dat maakt de reactie naar links exotherm.
• het evenwicht verschuift naar rechts bij hogere temperatuur 1
• de reactie naar rechts is endotherm 1
• de reactie naar links is exotherm 1
