Goederenrecht 2024
Inhoudsopgave
Week 1:.....................................................................................................................................................................3
Arresten:...............................................................................................................................................................3
HR 3 maart 1905 Blauboer/Berlips:................................................................................................................3
HR 15 november 1991 Depex/caratoren Bergel..............................................................................................3
HR 31 oktober 1997 Portacabin arrest.............................................................................................................4
HR 14 januari 2011 Mesdag II............................................................................................................................4
HR 13 november 2020 Glencore 11:...................................................................................................................5
Aantekeningen kennisclips:..................................................................................................................................5
Literatuur:...............................................................................................................................................................6
Opdrachten:.......................................................................................................................................................10
Vraag a:..........................................................................................................................................................10
Vraag b:.........................................................................................................................................................11
Week 2....................................................................................................................................................................13
Jurisprudentie:...................................................................................................................................................13
HR 12 januari 1968 Teixeira de Mattos........................................................................................................13
HR 30 januari 1987 WUH/emmerig..............................................................................................................13
HR 24 Maart 1955 Kuikenbroederij..............................................................................................................14
HR 14 augustus Zeeland Aluminium Company............................................................................................14
HR 21 maart 2014 Coface Finanz/Intergamma.............................................................................................15
HR 24 februari 2017 Landjepik.....................................................................................................................15
HR 1 juli 2022 Rabobank/Ten Berge.................................................................................................................15
HR 30 september 2022 Telecom vastgoed KPN................................................................................................16
Literatuur:.............................................................................................................................................................17
Tutorials:............................................................................................................................................................20
Vraag a: .........................................................................................................................................................21
Werkgroep opdrachten:.....................................................................................................................................22
Casusclip week 2:..........................................................................................................................................22
Week 3....................................................................................................................................................................22
Jurisprudentie:...................................................................................................................................................22
HR 29 juni 1979 Hoogovens Matex:.............................................................................................................22
HR 17 februari 1995 Mulder q.q./CLBN.......................................................................................................23
HR 19 mei 1995 Sogelease............................................................................................................................23
HR 3 februari 2012 Dix q.q./ING..................................................................................................................23
HR 16 oktober 2015 De Lage Landen/Van Logtestijn q.q............................................................................24
HR 3 juni 2016 Rabobank/Reuser.................................................................................................................24
HR 9 april 2021 Van Dooren q.q./R. Bontrup Holding B.V.........................................................................25
Hvj EU 10 november 2016 Private Equity Insurance Group/Swedbank......................................................25
Literatuur:..........................................................................................................................................................25
Werkgroep opdrachten.......................................................................................................................................31
Tutorials.............................................................................................................................................................39
Casus: Natuurlijk Graniet BV........................................................................................................................39
Casus week 4:................................................................................................................................................41
, Vraag a:..........................................................................................................................................................41
Vraag b:.........................................................................................................................................................43
Week 5....................................................................................................................................................................44
Jurisprudentie:...................................................................................................................................................44
HR 10 januari 1975 Postgirodienst................................................................................................................44
HR 20 februari 2009 Ontvanger/De Jong q.q................................................................................................44
HR 23 maart 2018 Credit Suisse/Jongepier q.q.............................................................................................45
HR 22 januari 2022 Royal Flora Holland/Wittekamp q.q.............................................................................45
Literatuur...........................................................................................................................................................46
Casus: ‘De Haringeters’....................................................................................................................................52
Casusclips week 5..............................................................................................................................................55
Week 6....................................................................................................................................................................58
Jurisprudentie....................................................................................................................................................58
HR 13 juni 2003 Procall................................................................................................................................58
Literatuur:..........................................................................................................................................................58
Chimpies' snelle boodschappen.........................................................................................................................61
Vraag 1:.............................................................................................................................................................67
Vraag 2:.............................................................................................................................................................68
Vraag 1b:.......................................................................................................................................................71
Vraag 2b:.......................................................................................................................................................73
Vraag 3:.........................................................................................................................................................73
Oefententamen 2:..................................................................................................................................................74
Casus Tiny House...............................................................................................................................................74
Casus Lelieveld..................................................................................................................................................75
Casus Willems:...................................................................................................................................................80
Casus Entrnous:....................................................................................................................................................81
Casus Nok BV:...................................................................................................................................................82
Casus schoonmaakbedrijf Vester:......................................................................................................................84
,Week 1:
Arresten:
HR 3 maart 1905 Blauboer/Berlips:
Feiten:
Het ging hierbij om de gebroeders Berlips die bij een openbare veiling een aantal
bouwpercelen hadden gekocht. Bij de akte zijn de gebroeders Berlips een verplichting
aangegaan om tussen de bouwterreinen dat in hun eigendom was een openbare weg aan te
leggen. Na 20 jaar bleek hieraan nog steeds niet te zijn voldaan. Een van de kopers van de
inmiddels gebouwde woning op het perceel sprak de levende broer Berlips aan tot
schadevergoeding. De broer Berlips gaf als verweer dat zij hiervoor het perceel hadden
verkocht en de toen aangegane verplichting hiermee was overgegaan naar de derde.
Rechtsvraag:
De vraag die hierbij hoort is of een verbintenis aangegaan door de eigenaar van een
onroerende goed met betrekking tot dat goed overgaat op hem, aan wie hij de eigendoom
daarvan krachtens verkoop overdraagt, dat hij die de verbintenis heeft aangegaan daarvan
wordt ontheven.
Rechtsregel:
De Hoge Raad oordeelt dat de verbintenis niets te maken heeft met de eigendom van de
grond. Als Blauboer zijn recht kan uitoefende tegen iedere rechthebbende op grond, waarop
de weg moest worden aangelegd, dan zou dat droit de suite en dus een goederenrechtelijk
karakter hebben. Dit is in strijd met het strikte onderscheid dat gemaakt moet worden tussen
het goederen en verbintenissenrecht. Eigendom en verbintenis staan los van elkaar. Anders
zou dit een belemmering kunnen vormen voor het verkopen van een stuk grond – strijd
rechtszekerheidsbeginsel.
HR 15 november 1991 Depex/caratoren Bergel
Feiten:
Depex BV verkoopt en levert onder een eigendomsvoorbehoud aan Bergel BV een
waterdestillatie inrichting. Bergel blijft echter in verzuim tot zijn betaling aan Depex BV en
als gevolg hiervan trekt Depex BV het eigendomsvoorbehoud in. Een tijdje later blijkt van
Bergel BV failliet te gaan en zijn curatoren stellen dat de waterdestillatie inrichting door
natrekking onroerend is geworden als bestanddeel van de fabriek waar de apparatuur
in is geïnstalleerd – hiermee doen zij een beroep op artikel 5:3 BW. Depex BV voert als
verweer aan dat de installatie niet aard en nagelvast verbonden zijn met de onroerende zaak en
, dus niet op die grond onroerend zijn geworden en ook als verkeersopvatting niet als
bestanddeel kan worden gezien.
Rechtsvraag:
Is het waterdestillatie installatie wel of geen bestanddeel van de fabriek van Bergel BV
geworden volgens de verkeersopvattingen?
Rechtsregel:
De HR stelt dat er niet moet worden gekeken naar de fabriek als productie inrichting, maar als
fabrieksgebouw. Het is dus irrelevant of de installatie deel uitmaakt van de productie
inrichting. Er zijn twee criteriums van belang om te beoordelen of er voldaan is aan de
verkeersopvatting:
1. Of apparatuur en een gebouw tezamen naar verkeersopvattingen als een zaak kunnen
worden gezien
2. En of zij in een constructief opzicht specifiek op elkaar zijn afgestemd en of het
gebouw bij ontbreken ervan als onvoltooid kan worden beschouwd
Artikel 3:4 BW bepaalt dat als iets volgens verkeersopvatting onderdeel van een zaak
uitmaakt, bestanddeel van die zaak is geworden.
HR 31 oktober 1997 Portacabin arrest
Feiten:
Buys is eigenaar van een stuk grond waar al een gebouw op staat. Nu plaats hij naast dit stuk
grond een portacabin – is een mobiel verplaatsbaar gebouw. Ze kunnen worden gebruikt
voor het verplaatsen maar natuurlijk ook om langer duurzaam ter plaatse te blijven.
Buys heeft deze portacabin aangesloten op alle nutsvoorzieningen, hierbij valt te denken aan
riolering en telefoon. Buys verkrijgt van de Rabobank een kredietruimte en tot zekerheid van
de bank verleent hij een hypotheek op het perceel. Buys schiet te kort tot zijn nakoming aan
de bank en de bank gaat over tot een parate executie.
Rechtsvraag:
Valt de portacabin onder een onroerende zaak als in artikel 3:3 BW beschreven? Voldoet het
aan het criterium dat het duurzaam met de grond verenigd is en is er hiermee geldig een
hypotheekrecht gevestigd?
Rechtsregel:
De HR stelt dat een gebouw duurzaam met de grond verenigd kan zijn als het naar aard en
inrichting bestemd is om duurzaam ter plaatse te blijven. Of het technisch gezien verplaats
kan worden is hierbij niet van belang. Om deze vraag te beantwoorden is de naar buiten
kenbare bedoeling van de bouwer of opdrachtgever van de bouw van belang, dit i.v.m.
derden.
- De portacabin kan als onroerend worden beschouwd.
HR 14 januari 2011 Mesdag II
Feiten:
Van der Plas is door erving eigenaar geworden van een schilderij genaamd de Mesdag. Hij
heeft aan Cees verzocht dit schilderij voor hen te verkopen en hebben hem daarom aan hem
afgegeven. Cees heeft een consignatie overeenkomst met Dirk ondertekend. Dit is een
overeenkomst tussen de partij en diegene die hem voor iemand verkoopt.
Inhoudsopgave
Week 1:.....................................................................................................................................................................3
Arresten:...............................................................................................................................................................3
HR 3 maart 1905 Blauboer/Berlips:................................................................................................................3
HR 15 november 1991 Depex/caratoren Bergel..............................................................................................3
HR 31 oktober 1997 Portacabin arrest.............................................................................................................4
HR 14 januari 2011 Mesdag II............................................................................................................................4
HR 13 november 2020 Glencore 11:...................................................................................................................5
Aantekeningen kennisclips:..................................................................................................................................5
Literatuur:...............................................................................................................................................................6
Opdrachten:.......................................................................................................................................................10
Vraag a:..........................................................................................................................................................10
Vraag b:.........................................................................................................................................................11
Week 2....................................................................................................................................................................13
Jurisprudentie:...................................................................................................................................................13
HR 12 januari 1968 Teixeira de Mattos........................................................................................................13
HR 30 januari 1987 WUH/emmerig..............................................................................................................13
HR 24 Maart 1955 Kuikenbroederij..............................................................................................................14
HR 14 augustus Zeeland Aluminium Company............................................................................................14
HR 21 maart 2014 Coface Finanz/Intergamma.............................................................................................15
HR 24 februari 2017 Landjepik.....................................................................................................................15
HR 1 juli 2022 Rabobank/Ten Berge.................................................................................................................15
HR 30 september 2022 Telecom vastgoed KPN................................................................................................16
Literatuur:.............................................................................................................................................................17
Tutorials:............................................................................................................................................................20
Vraag a: .........................................................................................................................................................21
Werkgroep opdrachten:.....................................................................................................................................22
Casusclip week 2:..........................................................................................................................................22
Week 3....................................................................................................................................................................22
Jurisprudentie:...................................................................................................................................................22
HR 29 juni 1979 Hoogovens Matex:.............................................................................................................22
HR 17 februari 1995 Mulder q.q./CLBN.......................................................................................................23
HR 19 mei 1995 Sogelease............................................................................................................................23
HR 3 februari 2012 Dix q.q./ING..................................................................................................................23
HR 16 oktober 2015 De Lage Landen/Van Logtestijn q.q............................................................................24
HR 3 juni 2016 Rabobank/Reuser.................................................................................................................24
HR 9 april 2021 Van Dooren q.q./R. Bontrup Holding B.V.........................................................................25
Hvj EU 10 november 2016 Private Equity Insurance Group/Swedbank......................................................25
Literatuur:..........................................................................................................................................................25
Werkgroep opdrachten.......................................................................................................................................31
Tutorials.............................................................................................................................................................39
Casus: Natuurlijk Graniet BV........................................................................................................................39
Casus week 4:................................................................................................................................................41
, Vraag a:..........................................................................................................................................................41
Vraag b:.........................................................................................................................................................43
Week 5....................................................................................................................................................................44
Jurisprudentie:...................................................................................................................................................44
HR 10 januari 1975 Postgirodienst................................................................................................................44
HR 20 februari 2009 Ontvanger/De Jong q.q................................................................................................44
HR 23 maart 2018 Credit Suisse/Jongepier q.q.............................................................................................45
HR 22 januari 2022 Royal Flora Holland/Wittekamp q.q.............................................................................45
Literatuur...........................................................................................................................................................46
Casus: ‘De Haringeters’....................................................................................................................................52
Casusclips week 5..............................................................................................................................................55
Week 6....................................................................................................................................................................58
Jurisprudentie....................................................................................................................................................58
HR 13 juni 2003 Procall................................................................................................................................58
Literatuur:..........................................................................................................................................................58
Chimpies' snelle boodschappen.........................................................................................................................61
Vraag 1:.............................................................................................................................................................67
Vraag 2:.............................................................................................................................................................68
Vraag 1b:.......................................................................................................................................................71
Vraag 2b:.......................................................................................................................................................73
Vraag 3:.........................................................................................................................................................73
Oefententamen 2:..................................................................................................................................................74
Casus Tiny House...............................................................................................................................................74
Casus Lelieveld..................................................................................................................................................75
Casus Willems:...................................................................................................................................................80
Casus Entrnous:....................................................................................................................................................81
Casus Nok BV:...................................................................................................................................................82
Casus schoonmaakbedrijf Vester:......................................................................................................................84
,Week 1:
Arresten:
HR 3 maart 1905 Blauboer/Berlips:
Feiten:
Het ging hierbij om de gebroeders Berlips die bij een openbare veiling een aantal
bouwpercelen hadden gekocht. Bij de akte zijn de gebroeders Berlips een verplichting
aangegaan om tussen de bouwterreinen dat in hun eigendom was een openbare weg aan te
leggen. Na 20 jaar bleek hieraan nog steeds niet te zijn voldaan. Een van de kopers van de
inmiddels gebouwde woning op het perceel sprak de levende broer Berlips aan tot
schadevergoeding. De broer Berlips gaf als verweer dat zij hiervoor het perceel hadden
verkocht en de toen aangegane verplichting hiermee was overgegaan naar de derde.
Rechtsvraag:
De vraag die hierbij hoort is of een verbintenis aangegaan door de eigenaar van een
onroerende goed met betrekking tot dat goed overgaat op hem, aan wie hij de eigendoom
daarvan krachtens verkoop overdraagt, dat hij die de verbintenis heeft aangegaan daarvan
wordt ontheven.
Rechtsregel:
De Hoge Raad oordeelt dat de verbintenis niets te maken heeft met de eigendom van de
grond. Als Blauboer zijn recht kan uitoefende tegen iedere rechthebbende op grond, waarop
de weg moest worden aangelegd, dan zou dat droit de suite en dus een goederenrechtelijk
karakter hebben. Dit is in strijd met het strikte onderscheid dat gemaakt moet worden tussen
het goederen en verbintenissenrecht. Eigendom en verbintenis staan los van elkaar. Anders
zou dit een belemmering kunnen vormen voor het verkopen van een stuk grond – strijd
rechtszekerheidsbeginsel.
HR 15 november 1991 Depex/caratoren Bergel
Feiten:
Depex BV verkoopt en levert onder een eigendomsvoorbehoud aan Bergel BV een
waterdestillatie inrichting. Bergel blijft echter in verzuim tot zijn betaling aan Depex BV en
als gevolg hiervan trekt Depex BV het eigendomsvoorbehoud in. Een tijdje later blijkt van
Bergel BV failliet te gaan en zijn curatoren stellen dat de waterdestillatie inrichting door
natrekking onroerend is geworden als bestanddeel van de fabriek waar de apparatuur
in is geïnstalleerd – hiermee doen zij een beroep op artikel 5:3 BW. Depex BV voert als
verweer aan dat de installatie niet aard en nagelvast verbonden zijn met de onroerende zaak en
, dus niet op die grond onroerend zijn geworden en ook als verkeersopvatting niet als
bestanddeel kan worden gezien.
Rechtsvraag:
Is het waterdestillatie installatie wel of geen bestanddeel van de fabriek van Bergel BV
geworden volgens de verkeersopvattingen?
Rechtsregel:
De HR stelt dat er niet moet worden gekeken naar de fabriek als productie inrichting, maar als
fabrieksgebouw. Het is dus irrelevant of de installatie deel uitmaakt van de productie
inrichting. Er zijn twee criteriums van belang om te beoordelen of er voldaan is aan de
verkeersopvatting:
1. Of apparatuur en een gebouw tezamen naar verkeersopvattingen als een zaak kunnen
worden gezien
2. En of zij in een constructief opzicht specifiek op elkaar zijn afgestemd en of het
gebouw bij ontbreken ervan als onvoltooid kan worden beschouwd
Artikel 3:4 BW bepaalt dat als iets volgens verkeersopvatting onderdeel van een zaak
uitmaakt, bestanddeel van die zaak is geworden.
HR 31 oktober 1997 Portacabin arrest
Feiten:
Buys is eigenaar van een stuk grond waar al een gebouw op staat. Nu plaats hij naast dit stuk
grond een portacabin – is een mobiel verplaatsbaar gebouw. Ze kunnen worden gebruikt
voor het verplaatsen maar natuurlijk ook om langer duurzaam ter plaatse te blijven.
Buys heeft deze portacabin aangesloten op alle nutsvoorzieningen, hierbij valt te denken aan
riolering en telefoon. Buys verkrijgt van de Rabobank een kredietruimte en tot zekerheid van
de bank verleent hij een hypotheek op het perceel. Buys schiet te kort tot zijn nakoming aan
de bank en de bank gaat over tot een parate executie.
Rechtsvraag:
Valt de portacabin onder een onroerende zaak als in artikel 3:3 BW beschreven? Voldoet het
aan het criterium dat het duurzaam met de grond verenigd is en is er hiermee geldig een
hypotheekrecht gevestigd?
Rechtsregel:
De HR stelt dat een gebouw duurzaam met de grond verenigd kan zijn als het naar aard en
inrichting bestemd is om duurzaam ter plaatse te blijven. Of het technisch gezien verplaats
kan worden is hierbij niet van belang. Om deze vraag te beantwoorden is de naar buiten
kenbare bedoeling van de bouwer of opdrachtgever van de bouw van belang, dit i.v.m.
derden.
- De portacabin kan als onroerend worden beschouwd.
HR 14 januari 2011 Mesdag II
Feiten:
Van der Plas is door erving eigenaar geworden van een schilderij genaamd de Mesdag. Hij
heeft aan Cees verzocht dit schilderij voor hen te verkopen en hebben hem daarom aan hem
afgegeven. Cees heeft een consignatie overeenkomst met Dirk ondertekend. Dit is een
overeenkomst tussen de partij en diegene die hem voor iemand verkoopt.
