Samenvatting Thema 3C week 3

Week 3

HC1 Besturen van een ziekenhuis

—xx

HC2 Shared decision making

Shared decision making (SDM)
Ontwikkelingen SDM:
Nederlandse Federatie UMCs (NFU) —> ‘Samen beslissen’
Zorginstituut Nederland—> Project ‘Beslist samen’
Visiedocument 2016 Raad van Bestuur—> Persoonsgerichte zorg voor gezondheid in het
Erasmus MC

Ethiek—> Een patient heeft eigenlijk recht bij het maken van een besluit over zijn behandeling,
omdat hij voor de rest van zijn leven ermee gaat moeten leven.
Ook belangrijk zijn: Weldoen, Niet schaden, Respect voor autonomie, Rechtvaardigheid

Praktijkvariatie:
Onderscheid:
- Effective decisions dat is als er 1 optimale behandeling is, dus het is duidelijk hoe een
bepaalde ziekte het beste behandeld kan worden (op basis van evidence based medicine)
- Preference-sensitive decisions Hier zijn er verschillende behandeling beschikbaar en de
voorkeur van de patient speelt een rol, in welke de beste behandeling voor hem is. Ook hier geld
dat er soms geen definitieve informatie is over de effecten van de behandeling.

Het onderscheidend element van Shared decision making is het uitwisselen van informatie en van
behandelvoorkeuren.

Waarom vragen naar voorkeuren?
Behandelvoorkeuren van patiënten:
1. Lopen uiteen
2. Verschillen regelmatig van de voorkeuren van artsen
3. Zijn niet goed te voorspellen op basis van patiënt kenmerken

Definitie gezamenlijke besluitvorming:
Een aanpak waarbij:
 Artsen en patiënten samen communiceren op basis van het best beschikbare bewijs over een te
maken beslissing
 Patiënten door de arts worden geholpen om de voordelen en nadelen van de beschikbare opties
te wegen in hun eigen context
 De gewenste beslissing wordt gemaakt op basis van goed geïnformeerde patiëntenpreferenties

Integratie van:
–(eigen) klinische expertise,
–wensen, voorkeuren, verwachtingen patiënt,
–het best beschikbare bewijs




Toepassing van SDM:
Onderzoek toont beperkte toepassing:
1. Patiënten zijn zich er niet van bewust dat er een keuze is

1 of 25

,2. Behandelopties niet neutraal gepresenteerd
3. Patiëntvoorkeuren vaak niet nagevraagd

Voordelen van SDM:
-Meer kennis
-Meer patiënt tevredenheid
Betere arts-patiënt verhouding
-Minder herhaalconsulten
-Betere adherence
Kosten: Goed geïnformeerde patiënten neiging tot minder invasieve behandeling en dus geld
besparing, alhoewel dit niet het doel was van SDM

Bezwaren tegen SDM:
Artsen
 Niet onderkennen van preferentie-sensitieve beslissingen
 Bewijs is moeilijk te extraheren, interpreteren, communiceren
Praktisch
 Logistiek
 Geen vergoeding
Patiënten
 Variatie in de preferentie voor een rol in het beslisproces
 Health literacy/numeracy


4 stappen bij SDM:
Stap 1: Arts / professional informeert patiënt dat beslissing wordt genomen, en dat de
mening van de patiënt van belang is.
Beste behandeling niet altijd evident:
- Bewijs kan zwak of afwezig zijn
- Behandeluitkomsten verschillen sterk per optie, keuze hangt af van waardes
Expliciet maken:
- Er is sprake van een keuze
- Keuze hangt af van wat patiënt belangrijk vindt
Stap 2: Arts legt de behandelopties uit en de voor- en nadelen van de relevante opties
Behandelopties bespreken met Neutrale bewoordingen
Communicatie over risico’s:
- Liever % of frequenties dan ‘vaak’, ‘soms’, etc.
- Liever absolute dan relatieve risico’s
- Visualisaties kunnen helpen
Stap 3: Arts en patiënt bespreken de voorkeuren van de patiënt, arts ondersteunt bij de
deliberatie van de patiënt.
Exploreren, Open vragen

Stap 4: Arts en patiënt bespreken in hoeverre patiënt wil worden betrokken bij de
besluitvorming. Het besluit wordt genomen (of uitgesteld als patiënt bedenktijd nodig heeft),
vervolgstappen worden afgesproken.
Vaststellen in hoeverre patiënt wil meebeslissen
Indien goed geïnformeerd willen patiënten vaker meebeslissen dan zij vooraf denken


Keuzehulpen/decision aids:
- Meer kennis
- Meer betrokkenheid bij keuze
Nuttige ondersteuning, maar het is geen vervanging van arts-patiënt gesprek
2 of 25

, 3 of 25